Swimming Pools (ေရကူးကန္ မ်ား)

• ေရကူးတာ က က်န္းမာေရး အတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳတဲ့ အားကစား တစ္ခု ျဖစ္သလို ေပ်ာ္စရာ လည္း ေကာင္းပါတယ္။ အသက္အရြယ္ မေရြး (ပိန္ပိန္၊ ဝဝ) သင့္ေတာ္တဲ့၊ သက္ေတာင့္သက္သာ လုပ္လို႔ရတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း တစ္ခု ျဖစ္သလို၊ အေရးၾကံဳရင္ သက္လံုေကာင္းေစ ဘို႔အတြက္ ကြ်မ္းက်င္မႈ (Survival skill ) တစ္ခု လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ( စနစ္တက် နဲ႔ ေရေကာင္းေကာင္း ကူးတတ္ဘို႔ ေတာ့ လိုတာေပါ့။)
  
  
• ေအးေအးေဆးေဆး နဲ႔ အႏၲရာယ္ ကင္းကင္း ေရကူး ခ်င္သူေတြ အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို Swimming Pools (ေရကူးကန္) ေတြ က ျဖည့္ဆီးေပးေနပါတယ္။

• Swimming Pool MEP Systems ေတြ ကို Pool Specialist Contractor ေတြ က ပဲ Installation လုပ္ေပး ေလ့ရွိပါတယ္။ Architects နဲ႔ Structure Engineers ေတြ နဲ႔ Coordinate လုပ္ရတာ ေတာ့ ရွိပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ Lighting Specialist Consultants ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ပါဝင္ တတ္ပါတယ္။
  
  
• ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတာ ေတြ က အေျခခံ ကို သိရွိ နားလည္ေစ ဘို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။
  
  1. Introduction
     
  2. Water Quality
     
  3. Codes, Rules & Regulations
     
  4. Safety
     
  5. MEP Systems
     
  6. Construction
     
  7. Pool Maintenance
     
  8. Other Pools & Fish Ponds
     
  9. Natatoriums - HVAC
     
  10. References
  
  
  
• တကယ္အသံုးခ် ရမွာမို႔ ပိုၿပီး အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ ေတာ့ ကိုယ္တိုင္ စာလည္း ရွာဖတ္ ၿပီးေတာ့ Specialist နဲ႔ လည္း ေဆြးေႏြး ဘို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ Specialist Contractors ေတြ က လုပ္ငန္းအေတြ႕ အၾကံဳလည္းရွိ၊ Fittings Supply (အစိတ္အပိုင္း ပစၥည္း) ေတြ ကို လည္း Supply လုပ္ႏိုင္တာမို႔ပါ။ Calculation အတြက္အခ်က္ နဲ႔ Code / Regulation Requirements ေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးတာမို႔ လိုအပ္တဲ့ Technical Support ကို ေကာင္းေကာင္းေပးႏိုင္ပါတယ္။

1. Introduction
   
   • အခုေခတ္ ေရကူးကန္ ေတြ က ေရျဖည့္လိုက္၊ ညစ္ပတ္လာရင္ (ႏွစ္ပါတ္ တစ္ခါေလာက္ ေဖာက္ထုတ္လိုက္) လုပ္ရတဲ့ အမ်ိဳးအစား ေတြ မဟုတ္ေတာ့ ပါဘူး။
   • တိုးတက္လာတဲ့ Chemical Treatment နဲ႔ Continuous Filtrations စနစ္ေတြ က ေရေတြ ကို ပိုၿပီး ၾကည္လင္ ေစယံု မက ေရရဲ့ သန္႔ရွင္းမႈ ကို လည္း ပိုေကာင္းလာေစပါတယ္။ ၾကည့္လိုက္ရင္ ကန္ေအာက္ေျခ ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ကို ၾကည္လင္ေနေလ့ ရွိ ပါတယ္။ ေရရဲ့ အေရာင္ က ေအာက္ခံေက်ာက္ျပား ရဲ့ အေရာင္ ကို ေကာင္းေကာင္း ေရာင္ျပန္ ဟပ္တာကို လည္း ေတြ႕ရပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာက္ျပား အျပာေတြ သံုးထားရင္ ေရေတြက ျပာေနတယ္ လို႔ ထင္ရေစၿပီး အစိမ္း သံုးထားရင္ေတာ့ ေရေတြက စိမ္းေနတယ္ လို႔ ထင္ရပါလိမ့္မယ္။
   • စနစ္တက် ဒီဇိုင္းလုပ္ တတ္ဆင္ထားတဲ့ Underwater Light ေတြ က လည္း Swimming Pools ေတြ ကို ပိုၿပီး ဆြဲေဆာင္မႈ ေပးပါတယ္။
   • ဟိုတယ္၊ ကြန္ဒို ေတြ မွာ က ေရကူးကန္ က အဓိက အေဆာင္အေယာင္ အေနနဲ႔ ပါဝင္ပါတယ္။ တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ မွာ ေတာ့ Public Pool ေတြ က လြယ္လြယ္ ကူကူ ေရာက္ႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြ မွာ ရွိေနပါတယ္။ Private Housing အိမ္ေတြ မွာလည္း အေဆာင္အေယာင္ တစ္ခု အေနနဲ႔ ထည့္သြင္း တတ္ၾကပါတယ္။ ေရကူးကန္ ရဲ့ အရြယ္အစား က လည္း ခပ္ေသးေသး က ေန အိုလံပစ္ အရြယ္ အႀကီးစား ေတြ အထိ ျဖစ္ႏိုင္ျပန္ပါတယ္။
   • စကာၤပူ မွာ ဆိုရင္ Public Pool ေတြ က လူေနအိမ္ေတြ ရဲ့ မလွမ္းမကမ္း ေနရာ ေတြ မွာ ရွိေန တာ ကို ေတြ႕ႏိုင္ ပါတယ္။
   • အျပင္ကေန ၾကည့္ရင္ေတာ့ နားနားေနေန ထိုင္ဘို႔ ခံု နဲ႔ အဆင္တန္ဆာ ေတြ၊ ေရထဲဆင္းဘို႔ Ladder နဲ႔ ေရေတြ ျပည့္ေနတဲ့ ေရကူးကန္ ကို ပဲ ျမင္ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီကန္ ထဲကေရေတြ ကို အၿမဲ ၾကည္လင္ၿပီး သန္႔စင္ေန ေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ MEP System ေတြ ကို သတိျပဳခ်င္ မွ ျပဳမိပါလိမ့္မယ္။
   • ေရကူးကန္ အတြက္ MEP Systems ေတြ ရဲ့ အဓိက တာဝန္ က ေတာ့ လူကို အႏၲရာယ္ ေပးမဲ့ အညစ္အေၾကး ေတြ ကို ေရထဲ က ေန အဆက္မျပတ္ (Continuously) စစ္ထုတ္ ဖယ္ရွား ႏိုင္ဘို႔ နဲ႔ ေရေအာက္ မွာ အလင္းေရာင္ ေကာင္းေကာင္း ရေအာင္ လုပ္ေပးဘို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
   
   
   - ေရးလက္စ -
   
   
2. Water Quality
   
   • Environmental Health လိုအပ္ခ်က္ ေတြ အရ ေရရဲ့ Quality ကို (သံုးစြဲေနတဲ့) အခ်ိန္ျပည့္ ထိန္းသိမ္းထားေပးႏိုင္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ Water Quality ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ။
     1. Physical Quality (အေရာင္ (သို႔) ၾကည္လင္မႈ၊၊ အနံ႔၊ စသည္... )
     2. Biological Quality (ပိုးမႊား၊ ဘက္တီးရီးယား ကင္းစင္မႈ၊ )
     3. Chemical Quality (Residual Chlorine, PH, other concentrations, etc.)
     
     
   • ဒီလိုအပ္ခ်က္ေတြ ကို ျဖည့္ဘို႔ အတြက္ Water Filtration & Treatment Systems ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီစနစ္ ရဲ့ အဓိက တာဝန္ ေတြ ကေတာ့၊
     • ေရထဲမွာ ပါဝင္ႏိုင္တဲ့ အဏုဇီဝ ေရာဂါပိုးမႊားေတြ ကို သုတ္သင္ဖယ္ရွား ေပးႏိုင္ဘို႔။
     • ေရညွိ မတက္ေစဘို႔
     • အနံ႔ဆိုး နဲ႔ ေအာ္ဂလီ ဆန္မဲ့ အရသာ ကို ဖယ္ရွားဘို႔။
     • မ်က္ေစ့ နဲ႔ ႏွာေခါင္း ယားယံေစတာ ကို မျဖစ္ေစဘို႔။
     • ေရခ်ိဳး (ဂ်ိဳး) မကပ္ေစဘို႔
     • ေရေတြ ၾကည္လင္ ၿပီး အေရာင္ တလက္လက္ ေနေစဘို႔။
     • Fixtures နဲ႔ Fittings ေတြ Corrosion မျဖစ္ေစဘို႔။
     
     
   • လူေတြ က ဆက္တိုက္ သံုးေနတာ နဲ႔ အတူ ဒီ Treatment ေတြ ကို လည္း Continuously အဆက္မျပတ္ လုပ္ေပးေနရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အျပင္က က်လာမဲ့ ျမက္၊ ခဲ၊ သစ္ရြက္၊ စကၠဴ၊ ဖုန္၊ အမိႈက္ ေတြ ေၾကာင့္သာ မက ေရကူးတဲ့ သူေတြ က ေန ထြက္လာမဲ့ ေသး (ရႈရႈး)၊ ေခြ်း၊ dead skins အေရခြံ၊ ဆံပင္၊ တံေတြး၊ ႏွပ္၊ သလိပ္၊ မိတ္ကပ္၊ ေခါင္းလိမ္းဆီ၊ စတာ ေတြ နဲ႔ အတူ ပါလာမဲ့ ေရာဂါပိုးမႊား ေတြ ကို လည္း ဆက္မပြားေစပဲ သန္႔စင္ ေပးႏိုင္ဘို႔ လိုပါတယ္။
     (ေရျမင္ရင္ ရႈရႈး ေပါက္ခ်င္ တာက လူေတြ ရဲ့ ဗီဇ မို႔ ေရကူးကန္ ထဲ ေရကူးရင္း ရႈရႈး ေပါက္ ခ်တတ္ၾကတာ သဘာဝ ပါ။ ဘယ္သူမွ လည္း ႏွပ္ေတြ တံေတြးေတြ ကို မ်ိဳခ် ေနမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကလိုရင္း ရဲ့ အနံ႔ ေၾကာင့္ ႏွပ္ေတြ က လည္း ပိုေတာင္ ထြက္ပါေသးတယ္။ အားစိုက္လို႔ ထြက္လာတဲ့ ေခြ်းေတြ ကလည္း ေရထဲ ေပ်ာ္၊ ေသခ်ာ ေရမေဆး လာတဲ့ ဒြာရေတြ က....
     ရြံတတ္ရင္ေတာ့ ရြံေပါ့ေလ။ ဟာဟ !
     သိပ္လည္း မစိုးရိမ္ ပါနဲ႔။ ဒါေတြ က ျမင္ရတာ မဟုတ္ သလို ေသခ်ာ ဒီဇိုင္း လုပ္ထားေလ့ ရွိတာ မို႔ ဒုကၡ လည္း မေပးလွပါဘူး။
     က်န္းမာေရး လိုအပ္ခ်က္ အရ Public Pools ေတြ မွာ Lockers, Showers & Toilets Facilities ေတြ မျဖစ္မေန ပါဝင္ရပါတယ္။ ေရကူးမဲ့သူ ေတြ ကလည္း က်င့္ဝတ္စည္းကမ္း အေနနဲ႔ ေရကန္ထဲ မဆင္းခင္ Shower မွာ ေရခ်ိဳး ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္စာဖတ္သူ ကို လည္း ေရကူးကန္ထဲ မဆင္းခင္ နည္းနည္း ပိုသန္႔ သြားေအာင္ ေရေသခ်ာ ခ်ိဳး ၿပီး Bladder ထဲက ေရေတြ ကို လည္း အကုန္အစင္ နီးပါး Drainage လုပ္ ရွင္းၿပီးမွ ဆင္းဘို႔ တိုက္တြန္းလို ပါတယ္။ ေရကူးၿပီးေတာ့ လည္း Shower မွာ ေရျပန္ခ်ိဳးပါ။ ေရကူးသြားဘို႔ အတြက္၊ ေရကူးဝတ္စံု၊ တံဘက္ နဲ႔ ၊ ဆပ္ျပာ၊ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ (ဘူးေသး) ေတြ ကသင့္ေတာ္ ပါတယ္။ ေရကူးဝတ္စံု က အမ်ားအားျဖင့္ ေရေဆာ့တဲ့ ေနရာကလြဲ လို႔ မရွိ မကူးရ စည္းကမ္းရွိေလ့ရွိပါတယ္။ ေရကူးမ်က္မွန္ တပ္ရင္ေတာ့ မ်က္ေစ့ အစပ္ သက္သာ တဲ့ အျပင္ ေရငုတ္တဲ့ အခါ မ်က္စိ ပသာဒ ခံစားႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ )
     
     
   • ေရကို အဆက္မျပတ္ သန္႔စင္ ေပးႏိုင္ဘို႔ အတြက္ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။
     • ေရေတြ ကို အၿမဲသန္႔စင္ (စစ္) ေပးႏိုင္ဘို႔ ေရကို Water Treatment System ထဲကို Circulate လုပ္ေပးမဲ့ Pumps ေတြ လိုပါတယ္။ Circulation လွည့္ေပးတဲ့ ႏႈန္း ကို Turnover လို႔ ေခၚပါတယ္။ အေသးစိတ္ ကို ေအာက္ က MEP Section မွာ ေဖာ္ျပေပးပါမယ္။
     • ေရကူးကန္ အႀကီးေတြ အတြက္ Turnover က ၆ နာရီ အတြင္း ေလာက္ပါ။ အသံုးနည္းတဲ့ Private Pools ေတြ အတြက္ ၁၂ နာရီ အထိ ေပမဲ့ လက္ခံ (ေက်နပ္) ႏိုင္ေလာက္တဲ့ ရလဒ္ ကို ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးေတြ ေဆာ့တဲ့ ခပ္တိမ္တိမ္ Wadding Pools ဆိုရင္ေတာ့ ၁ နာရီ - ၂ နာရီ ေလာက္ အတြင္း ျဖစ္ရပါလိမ့္မယ္။ (မွတ္ခ်က္။ ။ ႏိုင္ငံအလိုက္၊ ျပည္နယ္အလိုက္၊ ၿမိဳ့ အလို္က္ Code Requirements ေတြ မွာ ဒီလိုအပ္ခ်က္ ကို ေဖာ္ျပထားေလ့ ရွိပါတယ္။ လိုက္နာဘို႔ ရာလိုအပ္ပါတယ္။)
     • ေရထဲ ကို ေရာက္လာမဲ့ အညစ္အေၾကး နဲ႔ ေရာဂါပိုးမႊား ေတြ ကို အျမန္ဆံုး ဓာတ္ျပဳ ႏွိမ္နင္း ေပးႏိုင္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ Residual Chlorine မမာဏ ကို ရရွိဘို႔။ (သိပ္မ်ားလြန္း ရင္ လည္း မ်က္ေစ႔ နဲ႔ အေရျပား ကို ဒုကၡ ေပးႏိုင္ပါတယ္။)
     • ျမက္၊ ခဲ၊ သစ္ရြက္၊ ဆံပင္၊ စကၠဴ စတဲ့ အစိုင္အခဲ ေတြ ကို Treatment System ထဲမေရာက္ေစဘို႔ Lint Catcher ဇကာ။
     • ေရထဲက အမႈန္အမႊား ေတြ ကို စစ္ဘို႔ Filter (Sand Filter, DE Filter, Cartridge Filters, etc.)
     • ေရေပၚေပၚ ေနတဲ့ ေခါင္းလိမ္းဆီ၊ လူအဆီ၊ မိတ္ကပ္၊ ႏွပ္၊ သလိပ္၊ နဲ႔ အျခား ပစၥည္းေတြ ကို ဖယ္ထုတ္ေပး ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Skimmer (ေရ အေပၚယံ လႊာကို Filtration Systems အတြင္း သို႔ စုတ္ယူေစ ေသာ Fitting ျဖစ္ၿပီး ကန္အေသးစား ေတြ အတြက္ သံုးႏိုင္သည္။ ကန္ႀကီးလွ်င္ သံုးရန္ မသင့္ေတာ္။) ဒါမွမဟုတ္ Scum gutters (ကန္ေရလွ်ံ က် တာ ကို Balancing Tanks ထဲသို႔ ျပန္လည္ စီးဆင္းေပး ေစမဲ့ ေရေျမာင္းငယ္။ ကန္အႀကီး - ဂါလံ ၅၀ ၀၀၀, 189 m³ အထက္ အတြက္ သံုးရသည္။ ကန္အေသးစားအတြက္ လည္း သံုးႏိုင္သည္။)
     • ေရကန္ထဲ မွာ ေရေသမဲ့ ေနရာ မေပၚပဲ ေကာင္းေကာင္း လွယ္ေပးေနႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Treatment System နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ေရ အဝင္အထြက္ ကိုေသခ်ာ ျပင္ဆင္ရပါမယ္။ ေလးေထာင့္ပံု ဆို One Side က အဝင္ Opposite Side က ျပန္ အထြက္ ေထာင့္ျဖတ္ ထားေပးျခင္း ျဖင့္ ေရေတြ ေကာင္းေကာင္း လွည့္ေန ေစၿပီး Treatment ကိုျဖတ္ ေစရပါတယ္။ အဝင္ နဲ႔ အထြက္ ကို လည္း သိပ္မကြာေစသင့္ပါဘူး။ ဒီအတြက္ လိုအပ္တဲ့ Inlet အေရအတြက္ နဲ႔ ေနရာခ်တဲ့ ေပၚမူတည္ပါတယ္။
     
     
   • ဒီလို Water Quality ကို ထိန္းသိမ္းဘို႔ နဲ႔ Health & Safety အတြက္ မျဖစ္မေန လိုက္နာရမဲ့ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္း၊ ဥပေဒ ေတြ ကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
     
   
   
   - အၾကမ္းေရးလက္စ -
   
   
3. Codes, Rules & Regulations
   
   • Environment, Health and Safety လို႔ ေခၚတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္၊ က်န္းမာေရး နဲ႔ အႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရး စတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို ထိန္းသိမ္းဘို႔ အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္ေတြ ကို တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ မွာ ႏိုင္ငံအလိုက္၊ (ၿမိဳ့အလိုက္၊ ျပည္နယ္ အလိုက္) သတ္မွတ္ထားတာ ရွိပါတယ္။ အဓိက ကေတာ့ သံုးမဲ့သူ ေတြ အႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေစ ဘို႔ နဲ႔ အမ်ားျပည္သူ က်န္းမာေရး ကို မထိခိုက္ ေစဘို႔ပါ။
   • အထူးသျဖင့္ Public Pool ေတြ အတြက္ ဒီ Code လိုအပ္ခ်က္ စည္းမ်ဥ္း ေတြ က မလိုက္နာ လို႔ မရတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ Public Pool ကို Operate လုပ္ဘို႔ အတြက္ လို္င္စင္၊ ပါမစ္ လိုအပ္ၿပီး Water Quality ကို report ပံုမွန္လုပ္ရေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါကလည္း ေဒသ အလိုက္ လိုအပ္ခ်က္ ပါ။ မလိုတဲ့ ေနရာ လည္း ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္ ပါတယ္။
   • ေနရာေဒသ အလိုက္ အခ်ိဳ႕ Regulation မွာ water quality လိုအပ္ခ်က္ နဲ႔ အမွတ္တမဲ့ ဝင္ၿပီး ေရနစ္တာ ကို ကာကြယ္ဘို႔ ျခံစည္းရိုး ခတ္တာ ေလာက္ ပဲ ျပဌန္း ထားေပမဲ့ အခ်ိဳ႕ေနရာ ေတြ မွာေတာ့ ဒီဇိုင္း အေသးစိတ္ လိုအပ္ခ်က္၊ ရွိေနတဲ့ Technology နဲ႔ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ အေသးစိတ္ ကို ပါ ေပးထား တတ္ပါေသးတယ္။
   • အခ်ိဳ႕ေဒသ ေတြ မွာ Specialist Contractor ေတြ အတြက္ အထူးလိုအပ္ခ်က္ မရွိေပမဲ့ အခ်ိဳ႕ေဒသ ေတြ မွာ Swimming Pool Specialist ျဖစ္ေၾကာင္း Licensing Process / Exam / Registeration ေတြ ကို လိုအပ္ပါတယ္။ ဘာစည္းမ်ဥ္း မွ မရွိဘူး ဆိုရင္ေတာင္ မွ က်န္းမာေရး အတြက္ လူေတြ စိတ္ခ်လက္ခ် သံုးလို႔ ရမဲ့ ေရကူးကန္ ျဖစ္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
   • ဒီလိုအပ္ခ်က္ နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စာဖတ္သူ ဆက္လက္ ေလ့လာႏိုင္ဘို႔ WebLinks နဲ႔ အခ်က္အလက္ ေတြ ကို ေနာက္ပိုင္း မွာ အလ်င္းသင့္သလို ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
   
   
   
4. Safety
   
   1. ပထမ ကာကြယ္ဘို႔ လိုတာ က လူေတြ ေရ မနစ္ေစဘို႔ပါ။
      • အမ်ားအားျဖင့္ တစ္ေယာက္ တည္း ကူးေနတုန္း (မကူးတတ္လို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ၾကြက္တက္ လို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္) ေရနစ္ ရင္ ဘဝကူးဘို႔ ေသခ်ာသေလာက္ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ေယာက္ ထဲ မကူးပါနဲ႔။ အေဖာ္ နဲ႔ သြားကူးတာ က အေရးၾကံဳရင္ အကူအညီ ရပါလိမ့္မယ္။ ( ေရနစ္ခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ၿပီး ေနာက္တာ မ်ိဳး ကို လည္း ေရွာင္ပါ။ ) ျဖစ္ႏိုင္ရင္ Lifeguard on duty ရွိေနတဲ့ အေျခအေန မွာ ကူးပါ။
      • Public Pool ေတြ မွာ အမ်ားအားျဖင့္ Lifeguard ရွိေန ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ မရွိရင္ လည္း မရွိေၾကာင္း ေရကူးတဲ့သူ ကန္ထဲ မဆင္းခင္ အလြယ္တကူ ျမင္သာတဲ့ ေနရာမွာ Notice ခ်ထားေပး ထားရ ပါတယ္။ အေရးအေၾကာင္း မွာ သံုးဘို႔ ေဘာကြင္း နဲ႔ ႀကိဳးလို အသက္ကယ္ ပစၥည္းေတြ သာ မက First Aids Kits ေတြပါ အသင့္ ထားထားေပးရပါတယ္။ ေရရဲ့ WaterQuality ကို တိုင္းဘို႔ Kits ေတြ လည္း ကန္နားမွာ အဆင္သင့္ ထားထားေပးရတတ္ ပါေသးတယ္။
      • အမွတ္တမဲ့ ကန္ထဲက် ေရနစ္ ႏိုင္မဲ့ ေနရာ က ကန္ေတြကုိ သင့္ေတာ္တဲ့ ျခံစည္းရိုး ကာေပး ထားဘို႔ လိုအပ္တတ္ပါတယ္။ Private Pool ေတြ ဆိုရင္ ေတာ့ ကေလးငယ္ ေတြကို ကန္နား မွာ အမွတ္တမဲ့ မထားမိဘို႔ အထူး ဂရုစိုက္ရပါလိမ့္မယ္။
      • ေရနစ္ရတဲ့ ေနာက္တစ္ခု ကေတာ့ Pump Suction ေတြမွာ ပိတ္ခ်ဳပ္မိ ေနၿပီး ေရနစ္တာပါ။ Pool အရြယ္ နဲ႔ မလိုက္ေအာင္ ေရစုတ္ အားႀကီးတဲ့ Pump ေတြပါဝင္တဲ့ Spa Pool ေတြမွာ ျဖစ္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။
   2. ဒုတိယ လိုအပ္တာ ကေတာ့ Water Treatment System ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ Water Quality ထိခိုက္မႈ ေတြ ကို ကာကြယ္ဘို႔ ပါ။ ျဖစ္တတ္တာေတြ ကေတာ့
      1. အက္ဆစ္ ေတြ မ်ားေနလို႔ အေရျပား မ်က္ေစ့ ထိခိုက္တာ
      2. ကလိုရင္း မ်ားလို႔ အေရျပား မ်က္ေစ့ ထိခိုက္တာ၊ အဆုတ္ ထိခိုက္တာ။
      3. Residual Chlorine (ေရထဲမွာ အပိုက်န္ေနတဲ့ ကလိုရင္း) နည္းလို႔ (သို႔) ထိထိေရာက္ေရာက္ Water treatment မလုပ္ႏိုင္လို႔ ဘက္တီးရီးယား အမ်ိဳးမ်ိဳး ပြားၿပီး ေရကူးတဲ့သူ ကို ဒုကၡေပးတာ။
      စတာေတြပါ။
      ဒါေတြေၾကာင့္ လည္း Water Quality ကို မၾကာခန တိုင္းတာ ၿပီး Monitor လုပ္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
   
   
   
5. MEP Systems
   
   1. System Components
      • Swimming Pool တစ္ခု မွာ ပါဝင္တဲ့ MEP Systems ေတြ ကေတာ့
        1. Circulation Pumps
        2. Water Filters (Sand, D.E, Cartridge, etc.)
        3. Water Treatments Systems
        4. Balancing (Skimmers / Balancing Tank)
        5. Pipe & Fittings (Water Inlet Nozzles, Pipings, Valves, Strainers, Main Drains, Channel Grating, Skimmers, etc.)
        6. Water Supply Make-up Fittings
        7. Underwater Lights (Low Voltage)
        8. Electrical Control Panel
        
        
      • ေနရာေဒသ ရာသီဥတု ကိုလိုက္လို႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ သံုးစြဲသူ အႀကိဳက္ ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ Pool Heating (Heat Pumps, Electric, Gas, etc.) ေတြ လည္း ပါဝင္ ႏိုင္ပါတယ္။
      
      
      
      1. Circulation Pumps
         
         
      2. Water Filters (Sand, D.E, Cartridge, etc.)
         
         
      3. Water Treatments Systems
         
         
      4. Balancing (Skimmers / Balancing Tank)
         
         
      5. Water Supply Make-up Fittings
         
         
      6. Pipe & Fittings (Water Inlet Nozzles, Pipings, Strainers, Main Drains, Channel Grating, Skimmers, etc.)
         
         
      7. Underwater Lights (Low Voltage)
         
         
      8. Electrical Control Panel
         
         
      
      
      
   2. Capacity Calculations
      
      1. Turnover
         Turnover (hours) = Pool Water Volume / Pumping Rate per hour
         Pool Water Volume
         ft3 x 7.5 = US Gal
         Rectangular, Constant Depth ( Length x width x height )
         Rectangular, Sloped Depth
         Retangular, Mixed
         Odd Shape, Constant Depth
         Odd Shape and Odd Depth
         
         
      2. Water Balancing (Balancing Tanks Sizing vs Skimmer System)
         Water Balancing (Balancing Tanks Sizing vs Skimmer System)
         Bather Load
         Wave
         System
         
      
      
      
      
      
      
      
      
   
   
   
6. Construction
   Coordination with Architects & Structural Engineers
   Aesthetic (Architectural Appeal)
   Spaces for MEP Systems
   Water Pressure vs Structure (similar to water tanks)
   Water Proofing to prevent water leaks (membrane, double slabs, puddle flanges, etc.)
   
   
7. Pool Maintenance
   Cleaning / Vacuum
   Filter Backwash
   Water Quality Check
   System Check
   
   Winternize (Close During Winter) http://www.poolandspa.com/page107.htm
   
   
8. Other Pools & Fish Ponds
   Separate Pumping for
   Jacuzzi
   Spa
   Water Fall
   Swimming Pool <> Fish ponds (Totally different, Treatment, Filter, etc.)
   Fish died coz pool water splash into fish ponds
   
   Water Fountains, Water Features
   
   
9. Natatoriums - HVAC
   
   
10. References

Web-Links

1. Swimming Pool Fundamentals.html[ http://www.watermaid.ca/swimming-pool-fundamentals.html ]
   
2. Wiki Swimming_pool[ http://en.wikipedia.org/wiki/Swimming_pool ]
   
3. Pool Operations[ http://www.jazziepools.com/services/poolops.asp ]
   
4. Pentair Water Pool and Spa[ http://www.pentairpool.com/ ]
   
5. Hayward Pool Product[ http://www.haywardnet.com/ ]
   
6. Hydrotech (uae)[ http://www.hydrotechuae.com/ ]
   
   Chlorination
   
7. Swimming Pool Sanitation Article
   [ http://www.pressreleasepoint.com/swimming-pool-sanitation-make-your-swimming-pool-clean-and-safe-health ]
   
   
8. National Swimming Pool Foundation: Code Links[ http://www.nspf.org/Codes_Links.html ]
   
   
   
9. NEA Singapore - Swimming Pool License Renewal Application
   [ http://app2.nea.gov.sg/NEADownload.aspx?res_sid=20081202770387696494 ]
   
   
10. Wiki-Swimming Pools
    
    

http://www.pressreleasepoint.com/swimming-pool-sanitation-make-your-swimming-pool-clean-and-safe-health



http://waterworldinc.net/CodeSection/CountyList.htm

ဒီဇိုင္း ကို အေသးစိတ္ သတ္မွတ္ေပး ထားတာက
http://waterworldinc.net/CodeSection/FultonCountyFiles/FultonCountyCodes.htm

http://app2.nea.gov.sg/onlinesvcs_swimmingpool.aspx


Anthropometrics


http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=234&Alias=rainbow&Lang=en




Archimedes’ Principle

Fédération Internationale de Natation (FINA) is the International Federation (IF) recognized by the International Olympic Committee (IOC)[1] for administering international competition in the aquatic sports (its name translated from French is "International Swimming Federation").

its name translated from French is "International Swimming Federation").
FINA Facilities Rules
Fédération Internationale de Natation - FINA (fina.org)
http://www.fina.org/project/index.php?option=com_content&task=view&id=51&Itemid=119


SWIMMING POOL WATER
Treatment and quality standards for pools and spas
http://www.pwtag.org/home.html

Read More...

Summary only...

HVAC Control (01) - Chilled Water Fan Coil Units

• Air Conditioning System မွာ အသံုးမ်ားတဲ့ Equipment တစ္မ်ိဳး ကေတာ့ Room Fan Coil Unit ပါ။
• သံုးေလ့ရွိတဲ့ Chilled Water Fan Coil Application ေတြကေတာ့။
  
  1. Constant Volume (Cooling) with Temperature Control
  2. Constant Volume (Cooling) with Temperature & Humidity Control
  3. Multi-Speed (Cooling) with Temperature Control
  4. Variable Speed (Cooling) Control
  ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

1. Constant Volume (Cooling) with Temperature Control
   
   • ဒါကေတာ့ Air Conditioning မွာ Chilled Water Fan Coil Unit သံုးတဲ့ အခါ အသံုးအမ်ား ဆံုး Configuration ပါ။
   • တစ္ခါတစ္ရံ BAS Controller အစား Microprocessor ပါၿပီးသား ျဖစ္တဲ့ အသင့္ FCU Remote Controller ကို သံုးတာလည္း ရွိပါတယ္။
   • Speed Control (Hi/Med/Low) ကို လိုခ်င္ရင္ Control Panel မွာ ထည့္သြင္းႏိုင္ပါတယ္။
   • အခန္းကို သန္႔ေအာင္ ေလ ကို Filter နဲ႔ ထပ္ခါထပ္ခါ စစ္ႏိုင္ဘို႔ Air Change Rate လိုအပ္တဲ့ အခါ မွာေတာ့ Single Speed - Constant Volume System ကို သံုးပါတယ္။
   • အေသးေတြ မွာေတာ့ Temperature Control က Critical မဟုတ္ခဲ့ရင္ Chilled Water Control Valve ကို Modulating မဟုတ္ပဲ On-Off Control နဲ႔ တင္ သံုးလို႔ ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Temperature Trend Pattern ကေတာ့ သိပ္ညီညာေနမွာ မဟုတ္ပဲ Set point နားမွာ လႊသြားလို အတက္အက် ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။
     
   • Return Air Temperature ( Room Air Temperature) ကို Sense လုပ္၊ Controller ထဲမွာ ထည့္ထားတဲ့ Set Point နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ ၿပီး Chilled Water Flow ကို အနည္းအမ်ား ညွိဘို႔ အတြက္ Motorized Valve ကို Control လုပ္တာပါ။ Temperature Control က Critical ဆိုရင္ေတာ့ ထိန္းႏိုင္ဘို႔ အေကာင္းဆံုး က PI (Proportional & Integral) Control သံုးဘို႔ပါပဲ။
     
   • Automatic Control အေျခခံ ေတြကို Automatic Control Systems မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ ပါတယ္။ ဒီစာ ကို မဖတ္ခင္ သြားေရာက္ ေလ့လာ ေစလိုပါတယ္။
     
   • Constant Volume (Cooling) with Temperature Control နမူနာ တစ္ခု ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     
     
   • Control Diagram
     
     
     
     
     
   • BAS I/O Points Schedule
     

     NO.	INPUT / OUTOUT VARIABLES	DO	AO	DI	AI
     1	RETURN AIR TEMPERATURE				1
     2	FAN ON/OFF CONTROL	1
     3	FAN ON/OFF STATUS			1
     4	FAN TRIP STATUS			1
     5	LOCAL/BAS SWITCH MODES			1
     6	CHILLED WATER VALVE CONTROL		1
     7	CONTROL VALVE POISTION				1
     	TOTAL :	1	1	3	2

     Note: Temperature control shall be of PI mode
     
   • Point Schedule နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိသင့္တာေတြ ကေတာ့။
     • Local Control အတြက္ ဆိုရင္ ေတာ့ အေရးအႀကီး ဆံုး က No. 1 : Room/Return Air Temperature နဲ႔ No.6 : Chilled Water Valve Control ျဖစ္ပါတယ္။ PI Mode အတြက္ No.7 : Chilled Water Valve Position ကလည္း ပိုၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ ထိန္းႏိုင္ဘို႔ အက်ိဳးျပဳပါတယ္။
     • No. 2 : FAN ON/OFF CONTROL နဲ႔ No. 5 : LOCAL/BAS SWITCH MODES ေတြ က Central BMS ကေန ထိန္းေပးႏိုင္ဘို႔ အေထာက္အကူ ျပဳပါတယ္။
     • No. 3 : On/Off Status နဲ႔ No. 4 : FAN TRIP STATUS ေတြ ကေတာ့ Monitoring လုပ္ဘို႔ အတြက္နဲ႔ ျပႆနာ တစ္ခုခု ရွိရင္ Alarm ေပးႏိုင္ဘို႔ပါ။
     
     
   • ပစၥည္းေတြ ေရြးခ်ယ္တဲ့ အခါ စဥ္းစားရမွာ ေတြကေတာ့
     
     • Modulating Valve:
       • Size မွန္ဘို႔၊
       • အမ်ိဳးအစားမွန္ဘို႔
       • Flow Characteristic သင့္ေလ်ာ္ဘို႔၊ မွန္ဘို႔။
     • Modulating Valve Drive :
       • Valve နဲ႔ သင့္ေတာ္ဘို႔၊
       • Controller နဲ႔ Compatible ျဖစ္ဘို႔
     • Sensor
       • Type အမ်ိဳးအစား သင့္ေတာ္ဘို႔
       • Range & Accuracy သင့္ေတာ္ဘို႔
       • Response Time သင့္ေတာ္ဘို႔
     • Controllers
       • Reliability (စိတ္ခ်ရဘို႔၊ ထိန္းႏိုင္တာ ေသခ်ာဘို႔)
       • Interface (BAS နဲ႔ ေခ်ာေခ်ာေမြ႕ေမြ႕ ဆက္သြယ္ ႏိုင္ဘို႔)
     
     
   • အေသးစိတ္ ကို အရင္ Post Automatic Control Systemsတြင္ ေလ့လာပါ။
     
   • FCU Off (i.e. Fan Off) (စက္ပိတ္) ထားတဲ့ အခ်ိန္မွာ Motorized Control Valve ကိုလည္း Close (Off) လုပ္ၿပီး ပိတ္ခိုင္းဘို႔ Interlock လုပ္ေပးရပါမယ္။ (Controller ထဲမွာ Program Logic ကို ဒီလို ထည့္လို႔ ရေလ့ ရွိပါတယ္။)
     
   
   
   
2. Constant Volume (Cooling) with Temperature & Humidity Control
   
   • အေပၚက Control က Space Temperature ကို ထိန္းဘို႔ အတြက္ အဓိက ပါ။ Humidity ကို အတိုင္းအတာ တစ္ခု အထိေတာ့ ထိန္းမယ္ ဆို ထိန္းလို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ Sensible Heat Ratio ကလည္း မ်ားမယ္ Sensible Heat Ratio = ( Sensible Load / Total Load ) > 0.8 ၊ ေနာက္ၿပီး Space Sensible Load ကလည္း အေျပာင္းအလဲ သိပ္မရိွဘူး၊ Humidity Control ကလည္း သိပ္ Critical မဟုတ္ဘူး ဆိုတဲ့ အေျခအေန မ်ိဳးမွာပါ။
   • ဒီ အေျခအေန မ်ိဳးမွာ Humidity ထိန္းဘို႔ အတြက္ အခန္းထဲ က လိုအပ္တဲ့ Dew Point Temperature အထိ ရေအာင္ ခ်ထားတဲ့ Treated Outdoor Air ကို သြင္းေပးထားရင္ Humidity Control က Critical ဆိုရင္ေတာင္ ထိန္းလို႔ ရေလ့ရွိပါတယ္။ (ေအာက္ က ပံု ကို ၾကည့္ပါ။ )
     
     
     
   • Humidity ထိန္းတဲ့ နည္းလမ္းေတြ ကေတာ့။
     1. Constant Volume Air Supply with Treated Outdoor Air Ventilation (when RSH is high)
     2. Constant Volume Air Supply with Re-Heat Coil (when RSH is low / varies)
     3. Variable Volume Air Supply with Constantly cool coil
     
     
   • အခန္းထဲ မွာ Wet Process ပါလို႔ ဒါမွ မဟုတ္ လူေတြ သိပ္က်ပ္ေနလို႔ ေခြ်းထြက္မ်ားမဲ့ အေျခအေန မွာ Sensible Heat Ratio က နည္းလာပါတယ္။ ဒီအေျခအေန မွာ Humidity ကိုပါ ထိန္းဘို႔ လိုအပ္လာတဲ့ အခါ Constant Volume System ဆိုရင္ အရမ္း ေအး မသြားေအာင္ နဲ႔ RH တက္မလာ ေအာင္ ထိန္းဘို႔ Sensible Heat တင္ေပးဘို႔ Re-heat လိုအပ္တာမို႔ Heater ထည့္ေပးရပါမယ္။ Thermistor Controlled Electrical Heater က Control လုပ္လို႔ ေကာင္းပါတယ္။ AHU ဆိုရင္ ေတာ့ Condenser Water ကို အသံုးခ်ဘို႔ စဥ္းစား ခ်င့္ခ်ိန္သင့္ပါတယ္။
     
     
   • ဒီအတြက္ Heater Capacity Control လုပ္ဘို႔ အတြက္ BAS point တစ္ခု ထပ္တိုးလာပါတယ္။
     

     NO.	INPUT / OUTOUT VARIABLES	DO	AO	DI	AI
     1	RETURN AIR TEMPERATURE				1
     2	FAN ON/OFF CONTROL	1
     3	FAN ON/OFF STATUS			1
     4	FAN TRIP STATUS			1
     5	LOCAL/BAS SWITCH MODES			1
     6	CHILLED WATER VALVE CONTROL		1
     7	CONTROL VALVE POISTION				1
     8	Electric Heater Capacity Control		1
     	TOTAL :	1	2	3	2

     Note: Control shall be of PI mode
     
   • Humidity Control အတြက္ စဥ္းစားတဲ့ အခါ Process နဲ႔ Psychrometry ကို ေသေသခ်ာခ်ာ နားလည္ေနဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ Humidity Control အတြက္ Dew Point Temperature 10.8°C ေလာက္လိုခ်င္ တဲ့ အခါ Chilled Water Temperature က 5 to 6.5 °C ကသင့္ေတာ္ၿပီး 8°C ထက္ ျမင့္လို႔ မရတာ သတိထားပါ။
     
   • Variable Fan Speed နဲ႔ ထိန္းရင္ လည္း အတိုင္းအတာ တစ္ခု အထိ အဆင္ေျပတတ္ပါတယ္။
     
   
   
   
3. Multi-Speed (Cooling) with Temperature Control
   
   • သေဘာတရား ကေတာ့ Constant Volume နဲ႔ အတူတူပါပဲ။ လုပ္ေလ့ရွိတာ က ေတာ့ (Thermostat / Control Panel) မွာ Hi/Med/Low Mode ကိုေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရတာပဲ ပိုပါတယ္။
   
   
   
   
4. Variable Speed (Cooling) Control
   
   • ဒီ FCU ေတြ က သက္ဆိုင္ရာ Manufacturer ေတြ ရဲ့ Special Equipments ေတြပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ ေတာ့ Remote နဲ႔ အတူ Microprocessor Control ပါၿပီး အျပင္ က သီးသန္႔ Controller ထည့္ေပးစရာ လိုအပ္ေလ့ မရိွပါဘူး။
   • FCU Fan Drive ေတြ က အထူးဒီဇိုင္း လုပ္ထားတဲ့ Motor Drive ေတြ ပါ။ (ဥပမာ။ ။ Stepless Motor Drive)
   
   
   
5. Chilled Water Valve Control: On-Off vs. (PI) Modulating
   
   • ေလထဲမွာ ရွိတဲ့ ပကတိ ေရေငြ႔ ပမာဏ Absolute Humidity (Humidity Ratio) မေျပာင္းလဲ တဲ့ အေျခအေန (Wet Process မရွိတဲ့ ေနရာ၊ Storage (သို႔) Human Occupancy နည္းတဲ့ ေနရာ) ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ Sensible Cooling / Heating ပဲလိုအပ္တဲ့ အခါမွာ Temperature နဲနဲ ေလးေျပာင္းတာ နဲ႔ Relative Humidity (RH) သိသိသာသာ ေျပာင္းတာ ကို ေတြ႕ရပါမယ္။ (ဒီ အခ်က္ ကို Humidity Control လုပ္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ အခါ တိုင္း ထည့္သြင္း စဥ္းစား ဘို႔ မေမ့ေစခ်င္ ပါဘူး။)
   • ေအာက္မွာ Psychometric Chart ကေန Extract လုပ္ထားတဲ့ ပံုကို ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။
     
     
   • ဒီပံု အရ Room Condition Setpoint 23°C နဲ႔ 50% RH အေနအထားမွာ 1°C ေျပာင္းတာ နဲ႔ 3% RH ေျပာင္းသြားတာ ေတြ႕ရပါမယ္။
   • ဒါေၾကာင့္ Valve On-Off နဲ႔ ပဲ ထိန္းတဲ့ Temperature က Set point အနား အတက္အက် ျဖစ္တာ မို႔ RH က လည္း ဒီလို လိႈင္းေပၚလာပါတယ္။
     
     
     
   • PI (Proportional plus Integral) Modulating Control နဲ႔ ထိန္းတဲ့ အခါ မွာေတာ့ Temperature က Set point နားမွာ ကပ္ေနၿပီး RH ကလည္း ပိုၿပီး ၿငိမ္ေနတာ ေတြ႕ရပါမယ္။
     
     
     
   • Sensible Load က တေျဖးေျဖး ဝင္လာ တာ ျဖစ္ေပမဲ့ ေလထဲ ကို ေရေငြ႕ထည့္တဲ့ Latent Load ကေတာ့ ခ်က္ခ်င္းေရာက္ပါတယ္။
     Humidity (Latent) Load = Instant Load
     
   • ဒါေၾကာင့္ Wet Process (Spray Washing, Steam Fumes, etc. )ရွိတဲ့ အခါ ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားရပါတယ္။ လိုအပ္ရင္ Local Exhaust နဲ႔ Process ကို Interlock လုပ္ေပးရပါမယ္။
     
   • Chilled water Valve On တဲ့ အခါ Coil Apparatus Dew Points က အခန္းရဲ့ Dew Point Temperature ထက္နိမ့္မယ္ ဆိုရင္) Condensate ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ Valve ပိတ္လိုက္ တဲ့ အခါ Coil Temperature တက္လာတာ မို႔ ျပန္ အေငြ႕ ျပန္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေန ဆို RH Variation က ပိုေတာင္ မ်ားပါလိမ့္အံုးမယ္။ (ဒီအေျခအေန အတြက္ အထိုက္အေလ်ာက္ ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မွာ ကေတာ့ Apparatus Dew Point Temperature က အခန္းရဲ့ Dew Point Temperature ထက္ ျမင့္တဲ့ Dry Coil ကို ေရြးခ်ယ္သံုးဘို႔ပါ။ Chilled Water Supply Temperature ကို လည္း ဒီ Dry Coil နဲ႔ သင့္ေတာ္ေအာင္ ျမွင့္ ေပးရပါလိမ့္မယ္။)
   
   
   

Read More...

Summary only...

Automatic Control Systems in Buildings

• မ်က္ေမွာက္ေခတ္ Buildings ေတြ မွာ Equipments ေတြ က အမ်ားႀကီး မို႔ ဒီ Equipments ေတြ ကို ထိန္းသိမ္း ေမာင္းႏွင္ တဲ့ အခါ operator ေတြ အမ်ားႀကီး နဲ႔ manually operate လုပ္တာ က efficient မျဖစ္၊ မထိေရာက္ေတာ့ ပါဘူး။
• ဒါေၾကာင့္ အလိုအေလ်ာက္ ထိန္းသိမ္း အလုပ္လုပ္ ေဆာင္ႏိုင္မဲ့ Automatic Control ေတြ က အေရးပါ လာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ Dynamic Response လိုအပ္တဲ့ အခါ အလိုလို တြက္ခ်က္ ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏိုင္တဲ့ Automatic Control Systems ေတြ က ပိုမိုထိေရာက္ စြာ စြမ္းေဆာင္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။
  

1. Introduction
2. BAS Points Schedule and Control Strategies
3. Control Fundamentals
4. Control Examples
5. References

1. Introduction
   • Building Owner ရဲ့ Operation လိုအပ္ခ်က္ နဲ႔ တတ္ႏိုင္တဲ့ ေငြေၾကး Budget ကို လိုက္လို႔ ရိုးရိုးရွင္းရွင္း Simple Stand-alone Control ကေန Integrated Control Systems အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
   • ဒီလို Control Systems ေတြ ကို သံုးစြဲမႈ အတိမ္အနက္ ကို လိုက္ၿပီး အေခၚအေဝၚ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
     
     • Automatic Control System
     • Home Automation System
     • Building Automation System (BAS)
     • Building Management System (BMS)
     • Energy Monitoring and Control System (EMCS)
     • Energy Management System (EMS)
     • Facility Management System (FMS)
     
     
   • ရိုးရွင္းတဲ့ Control Systems ဥပမာ ေတြ ကေတာ့။
     
     • Domestic Water Transfer Pump Control
       • အမိုးေပၚ ကေရကန္ထဲမွာ ေရမရွိရင္ ေမာင္းတင္၊ ေရျပည့္ရင္ အလိုလိုရပ္၊
       • ေရကန္ထဲမွာ ေရနည္းရင္ (သို႔) ေရလွ်ံ ေနရင္ အခ်က္ေပး (Alarm)။
       • ေရပန္႔တစ္ခု အလုပ္မလုပ္ရင္ ေနာက္တစ္ခု အလိုလို အစားဝင္၊
       • သာမန္ အေျခအေန မွာ မီတာခ သက္သာ တဲ့ ညအခ်ိန္ Timer ေပးထားၿပီး ေရမျပည့္မခ်င္း ေမာင္းတင္တာ၊ ျပည့္သြားရင္ အလိုလို ရပ္
     • Drainage Sump Pump Control
       • ေရဆိုးကန္၊ မိုးေရကန္ ေရျပည့္ရည္ အလိုလို ေမာင္းထုတ္။
       • ေရလွ်ံ ေနရင္ အခ်က္ေပး
     • Fire Pump Control
       • အေရးေပၚ မီးအေျခအေန မွာ မီးသတ္ေရပန္႔ အလိုလို ေမာင္း။
       • မီးလွန္႔ Fire Alarm Activate လုပ္။
     
     
   • ဒီလို Control မ်ိဳးက Central BAS နဲ႔ မတြဲပဲလည္း Control Panel ကေန တိုက္ရိုက္ ထိန္းလို႔ ရပါတယ္။ Central BAS နဲ႔ တြဲခ်င္ရင္ေတာ့ Controller နဲ႔ Contact Point ေပးရပါလိမ့္မယ္။
     
   • HVAC လို Environment Control လုပ္ဘို႔ လိုအပ္လာတဲ့ အခါ မွာ ေတာ့ ရိုးရိုးရွင္းရွင္း ကေန ပိုမို ရႈတ္ေထြး သိမ္ေမြ႕ တဲ့ Control System ေတြ လိုအပ္လာပါတယ္။
     
   • Building MEP Services ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ HVAC Systems, Plumbing Systems, Fire Protection and Life Safety Systems, Lighting, Power နဲ႔ Security System ေတြ ကို controls and monitors လုပ္ႏိုင္မဲ့ computer-based control system ေတြ ကို BAS (သို႔) BMS လို႔ ေခၚဆိုေလ့ ရွိၾကပါတယ္။
     
   • အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ သူ႔အလိုလို အလုပ္လုပ္တာ၊ တာဝန္ရွိတဲ့ သူေတြ ဆီ SMS (သို႔) email ပို႔ အေၾကာင္းၾကား တာ၊ အေရးေပၚ ေၾကျငာခ်က္ေတြ ကို ႀကိဳတင္ အသံသြင္းထားတဲ့ အတိုင္း ထုတ္လႊင့္တာေတြ ပါ ထည္႔သြင္းေပးႏိုင္ ပါေသးတယ္။
     
   • တင္းက်ပ္တဲ့ Stringent Environment Control Conditions နဲ႔ Utilities Systems ေတြ အမ်ားႀကီး ပါဝင္တဲ့ Electronic / Pharmaceutical Factories ေတြ မွာေတာ့ ဒီ Building Control Systems က အဆေပါင္း မ်ားစြာ ပိုမိုသိမ္ေမြ႕၊ ပိုမို ရႈတ္ေထြး တာမို႔ Facility Management System (FMS) လို႔ ေခၚဆို ၾကပါတယ္။
   • စာေရးသူ ပါဝင္ေဆာက္လုပ္ခဲ့ ဘူးတဲ့ Electronic Factory တစ္ခုက ပထမဆံုး Phase 1 မွာ Cleanroom အတြက္ ULPA Filter တပ္ဆင္ထားတဲ့ FFU (Fan Filter Units) အလံုး 3,600 တပ္ဆင္ ရပါတယ္။ တစ္လံုးစီ က လိုအပ္ခ်က္ အတိုင္း Air Flow Velocity ရေစဘို႔ တစ္ခုခ်င္း Speed (rpm) ညွိေပးရပါတယ္။ ဒါကို အစမွာ manually setup လုပ္လို႔ ရေပမဲ့ တကယ္တန္း operate လုပ္တဲ့ အခါမွာ FMS မပါရင္ ဘယ္လို မွ ခရီးတြင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
   • ဒီ FMS လိုပဲ သိမ္ေမြ႕နက္နဲ ႏိုင္တဲ့ Industrial Control / Automation Systems ေတြနဲ႔ Process Control Systems ေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ( စာေရးသူ မွာ ဒီ အျခား Control Systems နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး NUS မွာ MSc. တက္တုန္းက စာေတြ႔ သင္ယူ ေလ့လာခဲ့ ဘူးေပမဲ့ အေတြ႕အၾကံဳ ေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။ )
     
   
   
   - Back to Top -
   
   
2. BAS Points Schedule and Control Strategies
   • Building Engineer ေတြ သိထားသင့္တဲ့ BAS အေျခခံ ေတြ ကေတာ့
     1. BAS Points Schedule
        • Input / Output
        • Digital / Analog
     2. Control Strategies (Control / Monitor / Alarms)
   
   
   
   1. BAS Points Schedule
      • အေျခခံ အေနနဲ႔ ေျပာေလ ့ရွိတာက BAS Points Schedule ပါ။ DI (Digital Input), DO (Digital Output), AI (Analog Input), AO (Analog Output) စသည္ျဖင့္ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ရခ်င္တဲ့ Control Strategies ကို လိုက္ၿပီး လိုအပ္တဲ့ points အေရအတြက္ ကို သတ္မွတ္ရပါတယ္။
        
        
      • Input or Output : Control Terminal Box ဘက္ ကေန ၾကည့္ ၿပီး အဝင္အထြက္ ကို ေခၚတာပါ။
        • Output: Control System ကေန Equipment ဆီကို ထြက္ရင္ Output, ဒါကို Command Signal လို႔ ေခၚႏိုင္ပါတယ္။
        • Input: Equipment / Instruments ထဲကေန Control System ထဲကို ဝင္လာရင္ Input ပါ။ ဒါကို Status Signal လို႔ ေခၚႏိုင္ပါတယ္။
        
        
      • Digital (Binary) or Analog :
        • Digital : Two Position (either 0 or 1) 0 နဲ႔ 1 တစ္ခုခု ပဲ ျဖစ္ႏိုင္တာ မို႔ Digital လို႔ ေခၚတာပါ။ တစ္ခါတစ္ရံ Binary လို႔လည္း ေခၚတတ္ၾကပါေသးတယ္။
        • Angalog : Any Position (from 0 to 1), 0 ကေန 100% အတြင္း Any Value ကို သတ္မွတ္ ႏိုင္တာမို႔ Analog လို႔ ေခၚတာပါ။
        
        
      • DO (Digital Output) : Equipment တစ္ခုခု ကို စဘို႔၊ ရပ္ဘို႔ (သို႔) Actuator တစ္ခုခု ကို အဖြင့္အပိတ္ (အျပည့္ဖြင့္၊ အျပည့္ပိတ္) လုပ္ခိုင္း ႏိုင္တဲ့ Command Signal ပါ။
        
        • On / Off (Sometimes called Start / Stop) : Equipments
        • Open / Close [ Fully Open / Fully Close ] : Motorized Actuators, Valve, Dampers
        
        
      • AO (Analog Output) : Equipment တစ္ခုခု ရဲ့ လည္ပတ္ႏႈန္း (rpm) ကိုထိန္းဘို႔၊ (သို႔) Actuator တစ္ခုခု ကို (အျပည့္ဖြင့္၊ အျပည့္ပိတ္ တင္ မဟုတ္ပဲ) လိုခ်င္တဲ့ ေနရာ အလိုက္ အဖြင့္အပိတ္ Modulating လုပ္ခိုင္း ႏိုင္တဲ့ Command Signal ပါ။
        • Modulating Control : Motorized Actuators, Valve, Dampers
        • Speed Control : Variable-Frequency Drive(VFD) [ VFDs are also know as Adjustable-Frequency Drives (AFD), Variable-Speed Drives (VSD), AC drives, Microdrives or Inverter drives.]
        • Capacity Control : Thermistor Controlled Electric Heater
        
        
      • DI (Digital Input) : ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ရွိတဲ့ Condition ႏွစ္ခု အနက္ က ဘယ္တစ္ခု ျဖစ္ေနသလဲ ဆိုတဲ့ Status ကို Feedback ေပးလာတဲ့ Status Signal Point ပါ။ သိခ်င္တဲ့ Equipment တစ္ခု လည္ေနလား ၊ ရပ္ေနလား၊ ဒါမွမဟုတ္ မလည္ႏိုင္ပဲ Trip ျဖစ္ေနသလား။ Actuator က ပြင့္ေနသလား၊ ပိတ္ေနသလား။ Differential Sensor (Pressure, etc.) တစ္ခုခု လိုတဲ့ အေနအထား ရၿပီလား၊ Control Panel က Auto Mode စတဲ့ အေျခအေန ေတြ ကို ေပးတာပါ။
        • On / Off Status : Equipments, Differential Pressure Switch, etc.
        • Open / Close Status : Motorized Actuators, Valve, Dampers
        • Trip Status : Equipments
        • Operating Mode : Auto/Off/Manual Switch Modes, Local / BAS Control Mode, etc.
        • Water Level: Water Tank High Level, Low Level (Pump Stop), Pump Start Level, etc.
        • Alarm: Fault Alarm, System High Pressure, Low Pressure, Water Tank Extra High Level (Overflow), Extra Low Level (Empty), etc.
        • Pulse Input: Water Meter / Gas Meter / BTU meter, etc.
        
        
      • AI (Analog Input ) : သိခ်င္တဲ့ အေျခအေန Status Signal ေတြ ကို Sensor / Transmitter / transducer ေတြကေန ယူတာပါ။ ဒီ Input ေတြ က ရတဲ့ အေျခအေန တန္ဘိုး ေတြ ကို မူတည္ ၿပီး ဘယ္လို Control လုပ္မယ္ ဆိုတဲ့ Control Strategies ေတြ ကို သတ္မွတ္ရပါတယ္။ ဥပမာ ေတြ ကေတာ့။
        • Temperature : Space, Supply / Return Air, Chilled Water, Hot Water, etc.
        • Humidity : Room, Supply Air
        • Pressure : Air System, Water Systems, Compressed Gas, etc.
        • Differential Pressure : Air System, Water Systems, etc.
        • Flowrate : Air System, Water Systems, etc.
        • Ampere : Equipment Power Usage
        • Speed : Variable-Frequency Drive (VFD), etc.
        • Lighting Illuminance Level (lux)
        • Indoor Air Quality Sensors : CO Sensors, CO2 Sensors, etc.
        • PH : Industrial Discharged Water, Industrial Exhausts, etc.
        
        
      • Analog Input ထဲမွာ Voltage, Current, Thermistor (Resistance) ဆိုၿပီး Input သံုးခု ရွိတဲ့ အနက္ အခ်ိဳ႕ Controllers ေတြမွာ Thermistor Inputs, TI ကို သီးသန္႔ခြဲ သတ္မွတ္ တာလည္း ရွိပါတယ္။ Thermistor Input ေတြက အမ်ားအားျဖင့္ Temperature ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ (A thermistor is a type of resistor whose resistance varies with temperature.) အခ်ိဳ႕ Controllers ေတြကေတာ့ Analog Input တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးသာ မက Digital Input ကိုပါ လက္ခံ ႏိုင္တဲ့ Universal Inputs, UI ဆိုၿပီးလည္း ေပးတတ္ပါတယ္။ Point Schedule မွာေတာ့ ဒါေတြ ကို ( ေဖာ္ျပဘို႔မလိုအပ္တာမို႔ ) ေဖာ္ျပေလ့ မရွိပါဘူး။
        
        
      • HL (High Level Interface) : Chillers ေတြ လို တကယ့္ Advanced Control System ပါၿပီးသား Equipments ေတြ ကေတာ့ HL (High Level Interface) နဲ႔ တိုက္ရိုက္ Communicate လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ သတိထား ရမွာ က Communication Protocol နဲ႔ Network Cabling Standard ပါပဲ။
        
      
      
      
   2. Control Strategies
      
      • Building Owner ေတြနဲ႔ Operator ေတြက စိတ္ခ်ၿပီး လြယ္လြယ္ကူကူ သံုးစြဲ ထိန္းသိမ္း ႏိုင္မဲ့ Control Systems ေတြကို ပဲ လိုခ်င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ designer က Control System အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ ေတြ ကို ေပးရပါမယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့
        • Control Sequence of Operation
        • A Control Schematics
        • Diagram showing interaction between various parts of the system
        • Commissioning Instruction
        • A maintenance checklist
        
        
      • Building Owner က ဘယ္အဆင့္အထိ Control (သို႕) Monitor လိုခ်င္တာလဲ။ Allowable Tolerance ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအတြင္း တိတိက်က် ရခ်င္တာလဲ ဆိုတာေတြ ေပၚမူတည္ၿပီး စဥ္းစားရပါတယ္။ စဥ္းစားရမဲ့ အဆင့္ေတြ ကေတာ့၊
        • Simple Monitoring
        • Space Environmental Control (Temperature, Humidity, Pressure, Cleanliness, etc.)
        • Scheduled (Timer) Control
        • Data Acquisition
        • Equipment Performance Control, Sequencing, Loading
        • Energy Usage Monitor and Optimization
        • Control Optimization: Static or Dynamics
        
        
      • Local Loop (or) Supervisory Control ?
        • Lower Level Local-Loop Control ဆိုတာက သိပ္ၿပီး ရႈတ္ရႈတ္ေထြးေထြး မရွိလွတဲ့ Domestic Water Pumps, Drainage Pumps, Room FCU ေတြ ကို အမ်ားအားျဖင့္ Lower Level Local-Loop Control နဲ႔ ထိန္းႏိုင္ပါတယ္။ Single Set point ထားၿပီး actuator နဲ႔ ပဲ အတိုးအေလွ်ာ့ လုပ္ေပးၿပီး ထိန္းတာပါ။ (ဥပမာ။ ။ Chilled Water FCU ရဲ့ Supply Air Temperature ကို ထိန္းဘို႔ Chilled Water Control Motorized Valve ကို လိုအပ္သလို အဖြင့္အပိတ္ လုပ္ေပးခိုင္းတာ မ်ိဳးပါ။)
        • Upper Control Level ျဖစ္တဲ့ Supervisory (or Remote) Control ကေတာ့ လိုအပ္သလို set points ေျပာင္းတာ၊ အခ်ိန္အလိုက္ အလုပ္လုပ္ေစမဲ့ time-dependent modes of operation ထားတာ, Control Optimization လုပ္တာ နဲ႔ Data Acquisition လို႔ေခၚတဲ့ အခ်က္အလက္ ေတြ စုေဆာင္း တာေတြ ကို ပါရႏိုင္ပါတယ္။
        
        
      • Control (and/or) Monitor ?
        • Control (and/or) Monitor ဘယ္လို လုပ္ခ်င္တာလဲ။
        • Remote On/Off Control လိုအပ္သလား၊ လိုအပ္ရင္ On/Off နဲ႕တင္ လံုေလာက္သလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္ေလာက္ အဆင့္အထိ ထိန္းခ်ဳပ္ဘို႔ လိုအပ္သလဲ။ ဒီလို Control လုပ္ဘို႔ အနည္းဆံုး ဘယ္ Data ေတြ လိုအပ္သလဲ။ ေနာက္ထပ္ ဘယ္ Data ေတြ ကို လိုခ်င္ေသးလဲ။
        • Monitor ဆိုရင္လည္း အနည္းဆံုး ဘယ္ Data ေတြ ကို လိုခ်င္တာလဲ။ ဘာ Status ေတြ ကို Monitor လုပ္ခ်င္တာလဲ။ In Operation လည္ေန မေန (On/Off Status) ကိုသိခ်င္သလား။ အျခားဘယ္ Operating parameter ေတြရဲ့ အေျခအေန ကိုသိခ်င္သလဲ။ Alarm ဆိုရင္ Specific လား ဒါမွမဟုတ္ General လား။ (ဥပမာ။ ။ Water Pumps အတြက္ Water Tank Empty, Water Tank Overflow, Pump Trip, No Flow တစ္ခုခ်င္းစီ ကို BAS ကေန သိခ်င္သလား၊ ဒါဆိုရင္ 4 points လိုမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ဒီေလးခုထဲ က ဘယ္ Alarm ပဲျဖစ္ျဖစ္ General Alarm ကို Trigger လုပ္ေပးမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ 1 point ပဲလိုမယ္ စသည္ျဖင့္ပါ။)
        
        
      • Control Optimization:
        • Control Optimization လိုခ်င္သလား။ လိုခ်င္ရင္ Static Optimization နဲ႔ Dynamic Optimization ႏွစ္ခုထဲက ဘယ္အမ်ိဳးအစား ကို လိုခ်င္တာလဲ။
        
        
      • စသည္ျဖင့္ လားေပါင္း၊ လဲေပါင္း မ်ားစြာ ကို အေျဖရွာရပါတယ္။
      • ဒီအေျခခံ ေတြ ကို ရၿပီဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီး အေသးစိတ္ သတ္မွတ္ဘို႔ အမ်ားအားျဖင့္ BAS specialist နဲ႔ လည္း ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆြးေႏြး ညွိႏိႈင္း ရပါတယ္။
        
      • Energy Efficiency လိုခ်င္လို႔ Optimization လုပ္တဲ့ အခါ Sensor ေတြ Controller ေတြ အမ်ားႀကီး ထပ္တတ္ ရတတ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ ေပါ့ေစခ်င္လို႔ ေၾကာင္ေဆးထိုး၊ ေဆးအတြက္ေလး ဆိုတာ လို ေငြလည္းပိုကုန္၊ Energy ပိုစား တာလည္း ျဖစ္တတ္ ပါေသးတယ္။
      
      
   
   - Back to Top -
   
   
3. Control Fundamentals
   
   1. Terminology
      
   2. Feedback-Control Example
      
   3. Type of Control Action
      
   4. Control Components
      
      1. Controlled Devices
      2. Sensors
      3. Controllers
      
      
   5. Communication Networks for BAS
      
   6. Specifying DDC System
      
   
   
   
   
   
   
   1. Terminology
      Control Systems မွာသံုးတဲ့ Terminology အခ်ိဳ႕ ကို ASHRAE Handbook ကေန ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပ ေပးထားပါတယ္။
      • A closed loop or feedback control measures actual changes in the controlled variable and actuates the controlled device to bring about a change. The corrective action may continue until the variable is brought to a desired value within the design limitations of the controller. Every closed loop must contain a sensor, a controller, and a controlled device.
        
      • The sensor measures the controlled variable and transmits to the controller a signal (pneumatic, electric, or electronic) having a pressure, voltage, or current value related by a known function to the value of the variable being measured.
        
      • The controller compares this value (the sensor's signal) with the desired set point and regulates an output signals to the controlled device for corrective action. A controller can be hardware or software. A hardware controller is an analog device (e.g., thermostat, humidistat, pressure control) that continuously receives and acts on data. A software controller is a digital device (e.g., digital algorithm) that receives and acts on data on a sample-rate basis.
        
      • The controlled device is typically a valve, damper, heating element, or variable-speed drive. It is the component of a control loop used to vary the input (controlled variable).
        
      • The set point is the desired value of the controlled variable. The controller seeks to maintain this set point. The controlled device reacts to signals from the controller to vary the control agent.
        
      • The control agent is the medium manipulated by the controlled device. It may be air or gas flowing through a damper; gas, steam, or water flowing through a valve; or an electric current.
        
      • The process is the HVAC apparatus being controlled, such as a coil, fan, or humidifier. It reacts to the control agent’s output and effects the change in the controlled variable.
        
      • The controlled variable is the temperature, humidity, pressure, or other condition being controlled.
      
      
      
      
   2. Feedback-Control Example
      
      • Closed Loop Or Feedback Control တိုင္းမွာ sensor, controller နဲ႔ controlled device ဆိုတဲ့ Basic Elements သံုးခု က မရွိမျဖစ္ ပါဝင္ရပါတယ္။ နမူနာ တစ္ခု အေနနဲ႔ ရိုးရိုးရွင္းရွင္း Simple Heating Coil Control ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပ ေပးထားပါတယ္။
        
        
        
      • ပထမ Sensor က Controlled Variable ကို Sense လုပ္ပါတယ္။ ဒီနမူနာ မွာ Controlled Variable က Duct ထဲက ေလရဲ့ အပူခ်ိန္ Air Temperature ျဖစ္ပါတယ္။
      • Controller က ဒီ Measured Value ကို လိုခ်င္တဲ့ (ခ်ိန္ထားတဲ့) Setpoint နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါတယ္။ ဒီ နမူနာ မွာ ဆိုရင္ Measured Temperature ကို လိုခ်င္တဲ့ (ခ်ိန္ထားတဲ့) Setpoint Temperature နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါတယ္။
      • ဒီ Setpoint နဲ႔ တိုင္းလို႔ရတဲ့ Temperature ႏွစ္ခု ကြာျခားခ်က္ difference ကို Error လို႔ေခၚပါတယ္။
      • ဒီ Error ေပၚမူတည္ၿပီး Controller က သူ႔ရဲ့ Output Signal ကို တြက္ခ်က္ ၿပီး ထုတ္ေပးပါတယ္။ ဒီ နမူနာ မွာေတာ့ Output က Controlled Device ျဖစ္တဲ့ valve ကို modulate (ထိန္းခ်ဳပ္) ၿပီး steam flow ကိုထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း ျဖင့္ ထြက္လာတဲ့ Air Temperature ကို ေျပာင္းလဲ ေစပါတယ္။ ဒီနည္း နဲ႔ လိုခ်င္တဲ့ Air Temperature ရေအာင္ Control လုပ္ယူရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
      • ဒီ Control Loop ကို ေအာက္မွာ နမူနာ ျပထားတဲ့ Block Diagram နဲ႔ ျပသ လို႔ရပါတယ္။ ( Matlab နဲ႔ Simulink လို႔ေခၚတဲ့ Software မွာ ဒီလို Block Diagram မ်ိဳး ေတြ ဒီဇိုင္း လုပ္ၿပီး Simulation လုပ္ လို႔ ရတာ မွတ္မိပါတယ္။ )
        
        
      • ဒီ လို လိုခ်င္တဲ့ အေျခအေန ကို ရေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္တာ က ခ်က္ျခင္း ေျပာင္းတာ မ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ Time Lag လို႔ ေခၚတဲ့ အခ်ိန္ ေနာက္က် တာ ရွိပါတယ္။ Modulate လုပ္ဘို႔ လည္း အခ်ိန္လိုပါတယ္။ Controlled Variable ရဲ့ တန္ဘိုးေျပာင္း ဘို႔လည္း အခ်ိန္ယူရပါတယ္။ Sensor ေတြ ကလည္း Controlled Variable ေျပာင္းေျပာင္းခ်င္း Response ရတာ မဟုတ္ျပန္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ Control Loop Performance ေတြ က ဒီ Time Lag ေတြ ေပၚ အမ်ားႀကီး မွီပါတယ္။ ဒီဇိုင္း လုပ္တဲ့ အခါ ဒီ Time Lag ေတြ ျဖစ္တဲ့ Sensor Response Time, Dead Time, Time Constant, First Order Lag စတဲ့ အေျခအေန ေတြ ကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားေပးရပါတယ္။
        
      
      
      
   3. Type of Control Action
      
      1. Two-Position Action (Action related to Binary Output)
         • ဖြင့္တာ ပိတ္တာ ကို Controlled Variable ရဲ့ Input ကိုမူတည္ ၿပီး Controller Differential တစ္ခု ကို သတ္မွတ္ ရပါတယ္။ ဥပမာ အခန္းရဲ့ Temperature ကို Control လုပ္ဘို႔ FCU ရဲ့ Cooling Coil ကို အဖြင့္ အပိတ္ နဲ႔ ထိန္းမယ္ ဆိုရင္ Temperature က Low Temperature ထိရင္ Valve ကို ပိတ္မယ္။ High Temperature ကို ထိရင္ Valve ကို ဖြင့္မယ္ စသည္ျဖင့္ပါ။ သူ႔ရဲ့ သဘာဝ ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထား ပါတယ္။
           
           
         
         
         
      2. Modulating Control (Action related to Analog Output)
         
         • Modulating Control မွာ Controller's Output က သူ႔ entire range အတြင္း လိုအပ္သလို ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။ သံုးေလ့ရွိတဲ့ Term အခ်ိဳ႕ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
           
           • Throttling Range : Controller က Controlled Device ရဲ့ အနည္းဆံုး ေနရာ နဲ႔ အမ်ားဆံုး ေနရာ ႏွစ္ခု ၾကားကို ေရႊ႕ေပး ႏိုင္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ Controlled Variable ထဲမွာ ေျပာင္းဘို႔ လိုအပ္တဲ့ အတိုင္းအတာ ကို ေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ Temperature ကို ±5 ºC အတြင္း ထိန္းမယ္၊ +5 ºC ဆိုရင္ Valve 100% open, -5% ဆိုရင္ Valve လံုးလံုး closed ဆိုရင္ Temperature ေျပာင္းရင္ Valve က 100% ေျပာင္းပါတယ္။ ဒီ 10 ºC ကို Throttling Range လို႔ေခၚပါတယ္။
           • Control Pointဆိုတာက ေတာ့ Instrument က Control လုပ္ေနတဲ့ Controlled Variable ရဲ့ တကဲ့ တန္ဘိုး actual value ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက System Load အေျပာင္းအလဲ နဲ႔ အျခား variables ေတြ ေပၚမူတည္ ၿပီး Controller ရဲ့ Throttling Rangeအတြင္းမွာ ေျပာင္းလဲ ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
           • Offsetဆိုတာကေတာ့ set point နဲ႔ actual control point ၾကား ကြာေနတဲ့ error ကို ေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Sensor ေတြမွာ လည္း တကယ့္တန္ဘိုး နဲ႔ Signal ၾကားမွာ ကြာျခားခ်က္ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကို လည္း Offset လို႔ေခၚပါတယ္။
           
           
         • သံုးေလ့ရွိတဲ့ Modulating Control ေတြ ကေတာ့
           1. Proportional Control
           2. Proportional-integral (PI) Control
           3. Proportional–Integral–Derivative controller (PID controller)
           4. Adaptive Control
           5. Fuzzy Logic
           
           
         • Proportional Control မွာ error ကိုပဲ အေျခခံ ၿပီး Output ကို အေျပာင္းအလဲ လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ PI နဲ႔ PID Control ကေတာ့ အခ်ိန္ႏွစ္ခု ၾကားေျပာင္းတဲ့ ႏႈန္း ကိုပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစား ထားေပးပါတယ္။
         • Building Automation မွာ သံုးေလ့ရွိတာ က Proportional Control နဲ႔ Proportional-integral (PI) Control ေတြပါ။
         • Adaptive Control ဆိုတာကေတာ့ Process ရဲ့ Dynamic Characteristics ေျပာင္းလဲမႈ ေပၚမူတည္ ၿပီး Controller က Parameter ေတြ ကို adjusts (ညွိ) ေပးပါတယ္။
         • Fuzzy Logic ဆိုတာကေတာ့ အေျခအေန တစ္ခု မွာ human operator ဘယ္လို response လုပ္မွာလဲ ဆိုတဲ့ "if-then" rules ေတြ ကိုသတ္မွတ္ၿပီး ထိန္းတာပါ။
         
         
      3. Combinations of Two-Position and Modulating
         
         • အခ်ိဳ႕ Control Loop ေတြ မွာေတာ့ Two-Position Components သံုးၿပီး Modulating response နီးပါးရေအာင္ လုပ္ယူႏိုင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။
           • Timed Two-Position Control
           • Floating Control
           • Incremental Control
           ဒီနည္း နဲ႔ ထိန္းတဲ့ အခါ Modulating Valve နီးပါးရတယ္ ဆိုေပမဲ့ ထိန္းရတာ က နဲနဲခက္ပါတယ္။ Chilled Water သံုးရတဲ့ စနစ္မွာ ဒီလို Valve ဖြင့္ပိတ္လုပ္တဲ့ အခါ Temperature Control မွာ မဆိုးလွေပမဲ့ Humidity Control ကေတာ့ ခက္ပါတယ္။
         
         
      
      
   4. Control Components
      
      1. Controlled Devices
         
         • Valve/Damper ေတြမွာရိွတဲ့ Flow Characteristics ေတြကို အထိုက္အေလ်ာက္ သိဘို႔ ႀကိဳးစားသင့္ပါတယ္။ Opening Percentage နဲ႔ Flowrate က Linearly တိုက္ရိုက္ အခ်ိဳးက် ျဖစ္ေလ့မရွိလို႔ပါ။ ဖြင္႔တာ အေႏွးအျမန္ ကို လိုက္ၿပီးလည္း ေျပာင္းႏိုင္ပါေသးတယ္။ Controlled Devices ေတြေရြးခ်ယ္တဲ့ အခါ အဖြင့္အပိတ္ အေႏွးအျမန္ (Stroke Time), ေရရွည္သံုးဘို႔ ယံုၾကည္ စိတ္ခ်ရ မခ်ရ နဲ႔ အျခား Parameter ေတြကို ကိုယ္သံုးမဲ့ application နဲ႔ သင့္ေတာ္မေတာ္ ႏိႈင္းခ်ိန္ ၾကည့္သင့္ပါတယ္။ သံုးမဲ့ Controller နဲ႔ ကိုက္ညီ (Compatible) ျဖစ္ဘို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ Status Feedback ေပးႏိုင္တဲ့ Controlled Devices ေတြ က ပိုၿပီး ကုန္က် ေပမဲ့ Controller အထြက္နဲ႔ တကဲ့ အေျခအေန ကို ေပးႏိုင္တာမို႔ အေရးႀကီး တဲ့ Application မွာ သံုးသင့္ပါတယ္။
         • အေသးစိတ္ ကို လိုအပ္တဲ့ အခါ စာဖတ္သူ ကိုယ္တိုင္ ရွာေဖြေလ့လာ ေစခ်င္ပါတယ္။
         
         
         
      2. Sensors
         Sensor ေတြ ေရြးခ်ယ္တဲ့ အခါ စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ေတြ ကေတာ့
         
         • Operating range of controlled variable- သံုးမဲ့ အေျခအေန နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ သင့္ေတာ္တဲ့ Signal ကိုထုတ္ေပးႏိုင္ရပါမယ္။ အနီးစပ္ဆံုး Range ကိုေရြးခ်ယ္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
         • Compatibility of controller input– Controller လက္ခံႏိုင္တဲ့ electronic signal ကို ထုတ္ေပး ႏိုင္ရပါမယ္။ ဥပမာ ေျပာရရင္ industry standard signal ေတြျဖစ္တဲ့ 4 to 20 mA or 0 to 10 V (dc) လိုမ်ိဳးပါ။
         • Accuracy and repeatability- အခ်ိဳ႕ Control Applications ေတြမွာ controlled variable က လိုခ်င္တဲ့ desired set point အနားမွာ ကပ္ေနတတ္ပါတယ္။ [ ဥပမာ Temperature ± 1.1 ºC (± 2 ºF) RH ± 5% ဆိုတာမ်ိဳးပါ။] ဒီအေျခအေန မွာ သူ႔ထက္ တိက်တဲ့ Accuracy လိုလာပါတယ္။ Temperature Sensor က အနည္းဆံုး ± 0.5 ºC ေလာက္မွ မရႏိုင္ရင္ Temperature Control ± 1.1 ºC လုပ္ဘို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီလိုပဲ RH Control ± 5% ရဘို႔ ဆိုရင္ Sensor Accuracy က ± 2% ေလာက္အတြင္း ျဖစ္ေနဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ Sensor Accuracy က လည္း အၿမဲတန္း ၿငိမ္ေနတာ လည္း မဟုတ္ပါဘူး (အထူးသျဖင့္ Humidity Sensor)။ ဒါေၾကာင့္ လိုအပ္သလို re-calibrate လုပ္ဘို႔လည္း လိုအပ္ တတ္ပါေသးတယ္။ Sensor Accuracy က အရမ္းေကာင္း ေနရင္ေတာင္မွ ေအာက္မွာေပးထားတဲ့ အခ်က္ေလးခ်က္ က တစ္ခ်က္ခ်က္ နဲ႔ ညိရင္ Set point ကိုထိန္းထားဘို႔ မလြယ္ပါဘူး။
           1. the controller is unable to resolve the input signal,
           2. the controlled device cannot be positioned accurately,
           3. the controlled device exhibits excessive hysteresis, or
           4. disturbances drive its system faster than the controls can regulate it.
         • Sensor response time- sensor/transducer ေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ response curve က controlled variable ေျပာင္းတာနဲ႔လိုက္ၿပီး Sensor Output ဘယ္လိုေျပာင္းတယ္ ဆိုတာ ကို ျပပါတယ္။ Process ရဲ့ Time Constant က နည္းတယ္ဆိုရင္ Fast response time ရွိတဲ့ sensor ကိုသံုးရပါမယ္။
         • Control agent properties and characteristics– Sensor ထည့္ထားရမဲ့ ေနရာ က Control Agent (ေလ၊ ေရ၊ Fluid စသည္။) က Sensor ကို စား (corroded) ပ်က္စီးေစမယ္။ ဒါမွ မဟုတ္ Sensor ရဲ့ performance ကိုေလ်ာ့က်ေစမယ္ ဆိုရင္ ဒီ Control Agent နဲ႔ တိုက္ရိုက္ မထိလို႔ ရတဲ့ ေရြးခ်ယ္စရာ (သို႔) ဒါဏ္ခံႏိုင္တဲ့ အျခား Sensor ကိုေရြးခ်ယ္ရပါလိမ့္မယ္။
         • Ambient environment characteristicsပတ္ဝန္းက်င္ အေျခအေန ေတြ (ဥပမာ Temperature & Humidity အေျပာင္းအလဲ) က Sensor ရဲ့ accuracy ကို မထိခုိက္ေစဘို႔ သတိျပဳရပါမယ္။ ဒီလိုပါပဲ အျခား ဓာတ္ေငြ႕ နဲ႔ Chemical ေတြ၊ electromagnetic interference (EMI) ေတြ ကလည္း Sensor ကို Degrade ျဖစ္ေစ၊ ထိခုိက္ ပ်က္စီး ေစႏိုင္ ပါေသးတယ္။ ဒီလို အေျခအေန ကို ကာကြယ္ဘို႔ လိုအပ္ရင္ Special Sensor or transducer housing ကိုအသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။
         
         
      3. Controllers
         
         1. DDC (Direct Digital Control)
            • BAS မွာ အဓိက အသံုးမ်ားတာ ကေတာ့ DDC ပါ။ DDC မွာ Microprocessors နဲ႔ Firmware/Software ပါဝင္တဲ့ MicroComputer ပါဝင္ၿပီး control logic ကို ေဆာင္ရြက္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ သူ က Digital / Analog Input ေတြကို လက္ခံ ႏိုင္သလို ဒီအခ်က္အလက္ ေတြကို Operator သြင္းထားတဲ့ Set point နဲ႔ အျခား အခ်က္အလက္ ေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ တြက္ခ်က္ၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့ Digital / Analog Output ကို္လည္း ထုတ္ေပးႏိုင္ ပါတယ္။
            • ၿပီးေတာ့ DDC အားလံုးနီးပါး က Programmable ပါ။ လိုခ်င္တဲ့ Control Programming ကို Notebook Computer (သို႔) Handheld Units မွာ ဒီဇိုင္းလုပ္ ၿပီး Controller ထဲကို Download လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
            • DDC ေတြကို Stand-alone ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အျခား BAS system ေတြနဲ႔ network သံုးၿပီး integrate လုပ္လို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ DDC ရဲ့ Advantages ေတြကေတာ့၊
              • Control Sequence / Equipment ေတြ ကို Hardware မွာေျပာင္းစရာ မလိုပဲ Software ထဲမွာတင္ ေျပာင္းလို႔ရျခင္း။
              • Demand Setback, reset, data logging, diagnostics နဲ႔ time-clock integration စတဲ့ features ေတြ ကို ေစ်း သက္သက္သာသာ နဲ႔ Controller ထဲကို ထည့္သြင္း ေပးႏိုင္ျခင္း။
              • တိက်တဲ့ (Precise & Accurate Control) ကိုရႏိုင္ျခင္း။ (Sensor ရဲ့ Resolution နဲ႔ Analog to Digital, Digital to Analog Conversion Process ေတြရဲ့ Limit ကိုမွီတာက လြဲရင္ေပါ့ေလ။) PID နဲ႔ အျခား Control Algorithm ေတြကို Mathematically Implement လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
              • open network သံုးလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ proprietary (မူပိုင္) နဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ Control ေတြအခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္ Communicate လုပ္ႏိုင္ ျခင္း။
              • ထိန္းခ်င္တဲ့ Setpoint, Limits, Alarm Setting, Delay, Schedule ေတြ ကို Controller Memory ထဲ တစ္ခါထည့္ထားရင္ ေနာက္ထပ္ တမင္တကာ မျပင္မခ်င္း (သို႕) Controller မပ်က္မခ်င္း မေပ်ာက္မပ်က္ ရွိေနႏိုင္ ျခင္း။ (အခ်ိဳ႕ Memory ေတြ က ေတာ့ Power Supply မရွိရင္ ရက္ပိုင္းပဲ ခံတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ားစု ကေတာ့ Memory ထဲ မွာ ေရရွည္ မပ်က္မစီး တည္ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။)
            • HVAC System ရဲ့ Control အမ်ားစု က DDC control ျဖစ္ပါတယ္။
            
            
         2. Electric/Electronic Controllers
            
            • အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ Domestic Water Transfer Pump Control လို ရိုးရွင္းတဲ့ Control အတြက္ ဒီလို Electronic Control ေတြက အသံုးက် ပါတယ္။ နမူနာ ကို ေတာ့ Omron Industrial Automation ရဲ့ Floatless Level Controller [http://www.omron-ap.com/product_info/61F/index.asp] မွာ ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။
            
            
         3. Pneumatic Receiver-Controllers
            
            • Pneumatic ဆိုတာကေတာ့ Compressed Air ကိုသံုးတဲ့ Controller ေတြပါ။ အေသးစိတ္ ကို ေတာ့ ဒီေနရာ မွာ မေဖၚျပေတာ့ပါဘူး။
            
            
         4. Thermostats
            
            • Thermostat ဆိုတာကေတာ့ အမ်ားသိၾကတဲ့ အတိုင္း control နဲ႔ Sensing functions ႏွစ္ခု ေပါင္းထားတဲ့ Device တစ္ခုပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ micro-processor based ျဖစ္ၿပီး သူ႔ဟာသူ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ ကို ေတာ့ မေဖၚျပေတာ့ပါဘူး။
            
            
      
      
   5. Communication Networks for BAS
      
      1. Communication Protocol
         • Integrated Building Management System လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုရင္ အဓိက ေခါင္းခဲရေလ့ ရွိတာ ကေတာ့ Communication protocol ပါ။
         • System တစ္ခု နဲ႔ တစ္ခု ေကာင္းေကာင္း ဆက္သြယ္ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ protocol တစ္ခုကို ဘာသာစကား တစ္ခု အေနနဲ႔ သံုးရပါတယ္။ ခက္တာက manufacturer အမ်ားစု က သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ proprietary protocol ကို သံုးခ်င္ၾကပါတယ္။ အမ်ားဘံုသံုး open standards ေတြကလည္း DeviceNet, SOAP, XML, BACnet, LonWorks and Modbus စသည္ျဖင့္ အမ်ားႀကီး ရွိေနျပန္ပါတယ္။ Proprietary ကေန Open Standard ကို ေျပာင္းေပးႏုိင္တဲ့ Hardware (or) Software Module ေတြ ရွိေပမဲ့ 100% စိတ္ခ်ရတယ္ လို႔ မဆိုႏိုင္ ေသးပါဘူး။ ASHRAE Handbook ထဲမွာေတာ့ Protocol ကို classes သံုးခု ခြဲထားပါတယ္။
           1. Standard protocol. Published and controlled by a standards body.
           2. Public protocol. Published but controlled by a private organization.
           3. Private protocol. Unpublished; use and specification controlled by a private organization. Examples include the proprietary communications used by many building automation devices.
         • ဒါေၾကာင့္ Integrated Building Management System လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုရင္ သတိထားရမွာ က ဘယ္ Standard Protocol ကိုသံုးမွာလဲ ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ existing building ေတြကို retrofit လုပ္ရေတာ့မယ့္ အေျခအေန မွာ Existing Control System အေၾကာင္း သိဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
         
         
      2. Network Structure
         
         • BAS Network အမ်ားစု က Computer Network Technology ကိုသံုးစြဲေနၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ IT backbone နဲ႔ Communication Protocol ေတြ ကို သံုးၿပီး Communication လုပ္တာပါ။ Wired ေရာ Wireless Technology ေရာ စံုေအာင္ သံုးႏိုင္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ Communication Task ေတြမွာ ပါဝင္ႏိုင္တာ ကေတာ့။
           • Data Exchange : အခ်က္အလက္ ေတြ ဖလွယ္တာ
           • Alarms and Events: ဘယ္စနစ္၊ ဘယ္ေနရာ မွားေနလဲ ဆိုတာ သတင္းေပးဘို႔၊ နဲ႔ အျခားအေျခအေန ေတြ။
           • Schedule : Equipment ေတြကို ဘယ္အခ်ိန္၊ ဘယ္လို အစီအစဥ္ နဲ႔ run မယ္ ဆိုတာ ကို စီမံခန္႔ခြဲ ႏိုင္ဘို႔
           • Trends : Data ေတြ အခ်ိန္ကာလ တစ္ခု အတြင္း ဘယ္လို ေျပာင္းသြားလဲ ဆိုတာ သိဘို႔ မွတ္ထားတဲ့ Data History ကို Trend လို႔ေခၚတာပါ။
           • Network Management : Network diagnostic and Maintenance functions, data access, security functions, etc.
         
         
      
      
   6. Specifying DDC Systems
      
      • DDC installation ေအာင္ေအာင္ ျမင္ျမင္ ရရွိဘို႔ အတြက္ Customer ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ကို ျဖည့္ဆီး ႏိုင္မဲ့ ရွင္းလင္း ျပတ္သားစြာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ specification လိုအပ္ပါတယ္။ Specification မွာ ပါဝင္ရမွာ ေတြ ကေတာ့။
        • Descriptions of the products desired, or of the performance and features expected
        • Needed points (Points Schedule) or data objects should be listed
        • A control schematic shows the layout of each system to be controlled, including instrumentation and input/output objects and any hard-wired interlocks.
        • A sequence of operation should be provided for each system.
        ပိုၿပီး အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ေတာ့ ASHRAE Guideline 13. ASHRAE (2005) ကိုေလ့လာပါ။
      
      
   
   - Back to Top -
   
   
4. Control Examples
   
   • ေနာက္ လာမဲ့ Post ေတြ မွာ တစ္ခုခ်င္း ေဖာ္ျပေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
   • ေရးသားေပး ထားၿပီးတာ ေတြ ကေတာ့
     1. Chilled Water Fan Coil Units
   
   - Back to Top -
   
   
5. References
   
   1. "Fundamental of Control", Chapter 7, ASHRAE Handbook: Fundamentals, 2009.
   2. "Design and Applications of Controls", Chapter 46, ASHRAE Handbook: HVAC Applications, 2007.
   3. "Controls", Chapter 10, Air-Conditioning Systems Design Manual, ASHRAE, 1993.
      
      
   4. Standard Protocols
      1. Lonworks by Lonmark International [ http://www.lonmark.org/ ]
         
      2. BACnet by ASHRAE [ http://www.bacnet.org/ ]
         
      3. Modbus [ http://www.modbus.org/ ]
         
      4. DeviceNet^TM by ODVA [ http://www.odva.org/ ]
         
      5. SOAP ( Simple Object Access Protoco) by W3 [ http://www.w3.org/TR/soap/ ]
         
      6. XML by W3 [ http://www.w3.org/2004/02/XML-Protocol-Charter ]
      
      
      
   5. BAS System Providers
      1. Siemens [ http://www.automation.siemens.com/_en/portal/index.htm ]
         
      2. Honeywell [ http://acscorp.honeywell.com/Pages/default.aspx ]
         
      3. Johnson Controls [ http://www.johnsoncontrols.com/ ]
         
      4. Yamatake [ http://www.yamatake.com/ ]
         
      5. Trend Controls
         [ http://chawlwin.blogspot.com/2009/09/ http:/www.trend-controls.com ]
         
      6. TAC [ http://www.tac.com/ ]
         
      7. Trane [ http://www.trane.com/COMMERCIAL/Controls/Default.aspx?i=875 ]
      
      
      
   6. Electronic Controllers
      1. Omron Industrial Automation : Floatless Level Controllers
         [ http://www.omron-ap.com/product_info/61F/index.asp ]
      
      
      
   7. Wiki References
      1. Automatic Control
         [ http://en.wikipedia.org/wiki/Automatic_control ]
         
      2. Building Automation
         [ http://en.wikipedia.org/wiki/Building_Automation ]
         
      3. Control Theory [ http://en.wikipedia.org/wiki/Control_theory ]
         
      4. SCDA (Supervisory Control And Data Acquisition)
         [ http://en.wikipedia.org/wiki/SCADA ]
         
      5. Proportional Control
         [ http://en.wikipedia.org/wiki/Proportional_control ]
         
      6. PI Controller
         [ http://en.wikipedia.org/wiki/PI_controller ]
         
      7. PID Loop [ http://en.wikipedia.org/wiki/PID_loop ]
         
      8. Digital Control
         [ http://en.wikipedia.org/wiki/Digital_control ]
         
      9. DDC (Direct Digital Control)
         [ http://en.wikipedia.org/wiki/Direct_Digital_Control ]
         
      10. Fuzzy Control System
          [ http://en.wikipedia.org/wiki/Fuzzy_control_system ]
          
      11. Adaptive Control [ http://en.wikipedia.org/wiki/Adaptive_control ]
          
      12. Variable Frequency Drive
          [ http://en.wikipedia.org/wiki/Variable_frequency_drive ]
          
      13. Lux [ http://en.wikipedia.org/wiki/Lux ]
          
      14. http://en.wikipedia.org/wiki/Thermistor[ http://en.wikipedia.org/wiki/Thermistor ]
          
      
      
      
      
      
   
   

Read More...

Summary only...

HVAC Duct Sizing

• HVAC စနစ္မွာ ေလကို Transport လုပ္ဘို႔ အတြက္ Air Duct အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါဝင္ ေနရပါတယ္။
• ဒါေၾကာင့္ HVAC System Design အႀကီးေတြ လုပ္ရတဲ့ အခါ မွာ ႀကံဳေတြ႕ရမဲ့ Air Duct Sizing ေတြ ကို စနစ္တက် ေရြးခ်ယ္ေစႏိုင္ဘို႔ က အေရးႀကီးပါတယ္။

1. Introduction
   • သံုးတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ အလိုက္ Fresh Air Duct (Ventilation Duct), Supply Air Duct, Return Air Duct, Exhaust Air Duct စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါဝင္ပါတယ္။ Exhaust မွာမွ စုတ္ထုတ္မဲ့ ဓါတ္ေငြ႕ ရဲ့ သေဘာ သဘာဝ ကို လိုက္ၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲႏိုင္ပါေသးတယ္။ (ဥပမာ၊ ၊ General exhaust, Toilet exhaust, Kitchen Exhaust, Wet exhaust, Chemical Exhaust, Acidic Exhaust, Caustic Exhaust, etc.)
   • Duct Material အေနနဲ႔ အသံုးအမ်ားဆံုး က Sheet Metal ပါ။ သံုးမဲ့ အသံုး အပူခ်ိန္ နဲ႔ Chemical / heat / moisture စတဲ့ resistant ေတြ ေပၚမူတည္ၿပီး အျခား material ေတြ လည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ အသံုးမ်ားတာကေတာ့ Aluminium, Stainless Steel, PP နဲ႔ အျခားပလတ္စတစ္ အခ်ိဳ႕ပါ။
   • Shape (ပံု) အေန နဲ႔ လည္း ေလးေထာင့္၊ အဝိုင္း နဲ႔ ဘဲဥပံု ဆန္ဆန္ ေတြ ျဖစ္ႏို္င္ပါတယ္။
   • မီးအေရးေပၚ အေျခအေန အတြက္ သံုးမဲ့ Duct ေတြ အတြက္ Fire Rating Consideration ေတြ လိုအပ္သလို၊ ေျပးမဲ့ ေနရာနဲ႔ အပူ အေအး ကြာဟခ်က္ Temperature Differences ေတြ ရွိမယ္ဆိုရင္ Insulation လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။
   • အသံုးမ်ားတဲ့ Standard ကေတာ့ SMACNA Standard ပါ။
   • အၾကမ္းအားျဖင့္ အလြယ္တကူ ေရြးခ်ယ္တဲ့ အခါ Pressure Loss ΔP ကို 1 Pa/m (0.1mm Aq /m) နဲ႔ ေရြးတတ္ၾကပါတယ္။ Velocity ကို လည္း 8 m/s ထက္ မေက်ာ္ေစရဘူး စသည္ ျဖင့္ေပါ့။ ဒါက သံုးေနက် လည္းျဖစ္၊ သံုးလို႔လည္း ျပႆနာ မေပးႏိုင္မဲ့ အေျခအေန ေတြကိုလည္း သိရင္ လြယ္လြယ္ သံုးႏိုင္တဲ့ Rule of Thumb တစ္ခုပါ။ ေလွနံဒါးထစ္ မွတ္ဘို႔ ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ထူးျခားတဲ့ application ေတြ၊ အေျခအေန မွာ ဒီ ဂဏန္းေတြ ကို ျပန္စစ္ေဆး ရပါလိမ့္မယ္။
     ( မွတ္ခ်က္။ ။ Thumb Rule (or) Rule of Thumb ဆိုတာက အေတြ႕အႀကံဳ ကို အေျခခံ ၿပီး အလြယ္တကူ သံုးႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းကို ဆိုလိုတာပါ။ သူ႔မွာ ဘာလို႔ လုပ္ရတာလဲ ဆိုတဲ့ အေျဖအတိအက် ေပးဘို႔ မလြယ္ေပမဲ့ ဒီ တန္ဘိုးကို သံုးခဲ့တာ အဆင္ေျပတယ္၊ OK ပဲ လို႔ အဓိပၸါယ္ ရပါတယ္။ ဘယ္ Subjects မွာမဆို အသံုးမ်ားတဲ့ စကားလံုး ပါ။)
     
   
   
   
2. Duct Sizing Design Consideration
   • Dust Sizing လုပ္တဲ့ အခါ အဓိက Factor ႏွစ္ခုကေတာ့ Friction Loss နဲ႔ Velocity ပါ။ Duct Construction ကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစား ရပါေသးတယ္။
   • Friction Loss ကိုထည့္သြင္း စဥ္းစားရတာ ကေတာ့ လိုအပ္မဲ့ Fan Power ကို ကန္႔သတ္ႏိုင္ဘို႔ပါ။ Friction Loss က Duct Velocity နဲ႔ ေရာ Duct အတြင္းမ်က္ႏွာျပင္ အၾကမ္းအႏု roughness factors နဲ႔ ပါ သက္ဆိုင္ပါတယ္။
   • Velocity Limit ကိုသတ္မွတ္ရတာ ကေတာ့ ေလစီးတဲ့ အခ်ိန္ ထြက္ေပၚလာမဲ့ အသံ ကို ကန္႔သတ္ ႏိုင္ဘို႔ ပါ။ ဒါ့အျပင္ Friction Loss အေပၚမွာ လည္း အက်ိဳးသက္ေရာက္ မႈ ရွိေန ပါေသးတယ္။ အသံုးျပဳ မဲ့ ေနရာ Duct Section Location (Supply, Return / Main, Branch) အေပၚမူတည္ သလို အခန္းရဲ့ လိုအပ္တဲ့ Noise Criteria (ဆိတ္ၿငိမ္မႈ အတိုင္းအတာ) နဲ႔ လည္း ဆိုင္ ပါတယ္။
   • HVAC Air-Side မွာသံုးေလ့ ရွိတဲ့ Air Duct အမ်ိဳးအစား သံုးခု ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     
   • Circular Duct မဟုတ္တဲ့ အျခား Non-Circular Duct ေတြ ကို သံုးတဲ့ အခါ အသင့္ေတာ္ဆံုး ကေတာ့ Equivalent Circular Duct ကိုရွာၿပီး တြက္တဲ့ နည္းပါ။
   • Duct Size ေတြကို စဥ္းစားတဲ့ အခါ Internal Clear Dimensions (အတြင္းပိုင္း အလြတ္ အတိုင္းအတာ မ်ား) ျဖစ္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ Internal Lining / Insulation လိုအပ္ႏိုင္တာ မို႔ ဒီအခ်က္ ကို မေမ့ ဘို႔ သတိေပးရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
     
     
   • Aspect Ratio
     
     • Aspect Ratio ဆိုတာ က Rectangular Duct နဲ႔ Oval Duct ေတြ မွာ အနံ နဲ႔ အျမင့္၊ ႀကီးတာကို ငယ္တာ နဲ႔ စား လို႔ ရတဲ့ အေျဖပါ။ (Aspect Ratio = The ratio of the long side to the short side of the duct)
       
     • အေကာင္းဆံုး ကေတာ့ Aspect Ratio = 1 ပါ။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ ပစၥည္း အကုန္အက် အနည္းဆံုးမို႔ ပါပဲ။ Sheet Metal Duct တစ္ခု ကို Fabricate လုပ္တဲ့ အခါ Parameter က ကုန္က်မဲ့ Sheet Metal အေရအတြက္ နဲ႔ တိုက္ရိုက္ အခ်ိဳး က်ပါတယ္။ Aspect Ratio မ်ားလာရင္ Parameter (ပတ္လည္အနား အရွည္) လည္း မ်ားလာတာ ကို သတိျပဳမိမယ္ ထင္ပါတယ္။ (Development Drawing ဆြဲတာ ကို သတိရပါ။) ေအာက္မွာ Cross Section Area ခ်င္း တူတဲ့ Duct ႏွစ္ခု ကို ယွဥ္ျပေပးထားပါတယ္။
       
       
     • အထက္ပါ ပံုအရ Parameter ခ်င္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ 5m vs 4m မို႔ (5-4)/4 = 25% ပိုကုန္က်တာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အျပင္Equivalent Diameter ခ်င္းတူဘို႔ အတြက္ Aspect Ratio မ်ားတဲ့ Duct Size ကို နည္းနည္း ပိုႀကီးေပးဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Material Usage က 30% ေလာက္ပိုကုန္ပါတယ္။ (ေအာက္ဇယားတြင္ ရႈ။)
       
     • ဒါ့အျပင္ Aspect Ratio မ်ားလာတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္တည္း မွာပဲ Insulation ပတ္ရမဲ့ ဧရိယာ မ်ားလာ သလို Heat Gains/Loss လည္း မ်ား လာပါအံုးမယ္။
     • ေအာက္မွာ Equivalent Duct Diameter တစ္ခု အတြက္ Aspect Ratio ေျပာင္းတဲ့ အေပၚ ပိုကုန္က်မဲ့ Material နဲ႔ Cost ေတြ ကို နမူနာ ေပးထားပါတယ္။
       

       Aspect Ratio	Sheet Metal Usage	Installation Cost
       1	1.00	1.00
       2	1.07	1.12
       3	1.18	1.26
       4	1.29	1.44
       5	1.39	1.62
       6	1.49	2.00
       7	1.59	2.08

       
       
     • အေပၚက Table ကို ၾကည့္ရင္ Aspect Ratio 4 ျဖစ္လာတဲ့ အခါ ကုန္က်မဲ့ Sheet Metal က 30% ေလာက္ ပိုကုန္က် မွာ ျဖစ္ၿပီး Installation Cost (တပ္ဆင္ စရိတ္) ကေတာ့ 50% ေလာက္ပို ကုန္က်တာ ေတြ႕ရပါမယ္။
       
     • Site / Space Constraints ေတြ အရ Aspect Ratio 1 အၿမဲတမ္း ရႏို္င္ဘို႔ က မလြယ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ Aspect Ratio ကို 4 ထက္ မေက်ာ္ပါေစနဲ႔။
       
     • မွတ္ရလြယ္ေအာင္ ေျပာရမယ္ ဆုိရင္၊ Low Aspect Ratio Means:
       • Lower Friction Rate (Lower Operating Cost)
       • Lower Perimeter to Area Ratio (Lower Material Cost)
         
     
     
   • Pressure Loss Consideration
     
     • Friction Loss ကို ကန္႔သတ္တဲ့ အခါ ပံုမွန္ အသံုးမ်ားတဲ့ Medium Smooth – Sheet Metal Duct ေတြ အတြက္ 1 Pa/m (0.1 mmAq/m) ေလာက္ ထားေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါက Thumb Rule ပါ။ မ်က္ႏွာျပင္ ပိုၾကမ္းတဲ့ Flexible Duct လို၊ Fiber Duct တို႔မွာေတာ့ Pressure Loss က ပိုမ်ားေနပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အျပင္ Flexible Duct မွာ ဘယ္ေလာက္ထိ ဆြဲဆန္႔ ထားတယ္၊ (ေကြးေနတယ္) ေပၚ မူတည္ၿပီး လည္း Pressure Loss ထပ္တက္ လာႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ Flexible Duct က တိုတာမို႔ ရိုးရိုး Duct နဲ႔ Same Velocity ေလာက္မွာ ထားေရြးရင္ အဆင္ေျပေလ့ရွိပါတယ္။ (မွတ္ခ်က္ Flexible Duct ကို 1.5m (5 feet) ထက္ မေက်ာ္ေစဘို႔ ဂရုစိုက္ ေပးပါ။ ဒါ့အျပင္ တကယ္ ဆင္တဲ့ အခါမွာလည္း ေခြေခါက္မေန ေစဘို႔ သတိျပဳပါ။) ဒါမွ Standard Duct Size Chart ေတြ သံုးၿပီး Sizing လုပ္ႏိုင္မွာ ပါ။
     • အျပင္မွာ သံုးေနၾကတဲ့ Duct Measure / Ductulator ေတြကလည္း Medium Smooth Sheet Metal Duct အတြက္ ပဲ မွန္ပါတယ္။ ASHRAE Handbook ထဲမွာပါတဲ့ Chart ကလည္း Medium Smooth အတြက္ ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ Medium Smooth မဟုတ္တဲ့ Flexible Duct လို၊ Concrete Duct လိုေတြ မွာ Pressure Loss လိုခ်င္ရင္ ျပန္တြက္ယူရပါလိမ့္မယ္။ Roughness Factor ကိုေတာ့ ASHRAE မွာ ဒီလိုေပးထားပါတယ္။
       
     • Energy Cost ကေစ်းႀကီးၿပီး Duct Work Cost ကသက္သာရင္ Low Friction Rate က ပိုၿပီး Economical (တြက္ေခ်ကိုက္) ပါတယ္။ Energy Cost ကေစ်းခ်ိဳၿပီး Duct Work Cost ကေစ်းႀကီးရင္ Higher Friction Rate က ေစ်းပိုသက္သာပါတယ္။
     • အသံတိတ္ဆိပ္မႈ အတြက္ Velocity Limits နဲ႔ Friction Rate အနည္းအမ်ား အလိုက္ လိုအပ္လာမဲ့ Fan/Equipment ေတြ ကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားဘို႔လည္း မေမ့ ေစခ်င္ပါဘူး။ Duct Pressure Class ေတြ က လည္း System Pressure Loss နဲ႔တိုက္ရိုက္ ဆက္သြယ္မႈ ရွိပါတယ္။ Duct Static Pressure ျမင့္လာတာ နဲ႔ အတူ Material Thickness, Construction Method, Reinforcement Arrangements နဲ႔ Sealing Requirements ေတြပါ လိုက္တက္ လာတာ ကို လည္း သတိမူ ေစခ်င္ပါတယ္။
       
     • စာေရးသူ ေရးေပးထားခဲ့ တဲ့ VBA: Excel မွာေတာ့ အျခား Roughness Factor ေတြ အတြက္ ပါ တြက္ႏို္င္ေအာင္ စီစဥ္ေပးထားပါတယ္။
     
     
     
   • Flow Velocity Consideration
     
     • Velocity ကိုစဥ္းစားတဲ့ အခါ အခန္းရဲ့ ဆိတ္ၿငိမ္မႈ လိုအပ္ခ်က္ ကို လိုက္လို႔ စဥ္းစားဘို႔ မွီျငမ္းစရာ Tables ႏွစ္ခု ကို ေအာက္မွာ ေပးထားပါတယ္။
       
     • Suggested Maximum Airflow Velocities for Various Noise Criteria

       Room NC		S.I (m/s)			I.P (fpm: ft/min)
       		Supply		Return	Supply		Return
       		(Main)	(Branch)		(Main)	(Branch)
       NC50	Kitchen, Laundries, Machinery Space	10	8	6	2000	1600	1200
       NC45	Lobby / Maintenance	9	7	6	1800	1400	1200
       NC40	Large Office	8	6	5	1600	1200	1000
       NC35	Small Office	6.5	5	4	1300	1000	800
       NC30	Residential	5	4	3	1000	800	600

       
       
     • Suggested Maximum Airflow Velocities for Various Ductwork Installations

       Duct Location	RC or NC Rating in Adjacent Occupancy	Max. Airflow Velocity
       		I.P (fpm)		S.I (m/s)
       		Rectangular	Circular	Rectangular	Circular
       In shaft or above solid drywall ceiling	45	3500	5000	17.5	25
       	35	2500	4500	12.5	22.5
       	25 or less	1500	2500	7.5	12.5
       Above suspended acoustical ceiling	45	2500	4500	12.5	22.5
       	35	1750	3500	8.75	17.5
       	25 or less	1000	2000	5	10

       
       
     • ဒီ Table ေတြက Duct ကေန ထြက္လာ Noise Problem ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ဘို႔ ပါ။ Equipment Noise အပါအဝင္ Total Noise Control လုပ္မဲ့ အခါ အျခားလိုအပ္ခ်က္ (ဥပမာ၊ ၊ Sound Attenuator, Internal Duct Lining, Additional Duct Elbow, etc.) ေတြ ပါဝင္လာႏိုင္ပါတယ္။
     • Duct Lining ထည့္ရမဲ့ အေျခအေန အတြက္ စိတ္ပူရမဲ့ အေျခအေန အထိ Noise Criteria ေတြ က တင္းက်ပ္ ေနခဲ့ရင္ သူ႔အတြက္ Allowance ကို Duct Dimension မွာထည့္သြင္း စဥ္းစားထားေပးဘို႔ လိုအပ္ပါမယ္။
     
     
   
   
3. Ducting Sizing
   
   • Pressure Loss Limit နဲ႔ Velocity Limits ေတြ သိၿပီး ဆိုရင္ေတာ့ Duct Sizes ေတြကို အဓိက နည္းသံုးနည္း နဲ႔ ထဲ က တစ္နည္းနည္း ကို သံုးၿပီး ေရြးခ်ယ္ ႏိုင္ပါတယ္။
     1. Using Chart: ASHRAE / Carrier Handbooks ေတြမွာ ပါတဲ့ Chart ေတြ နဲ႔ ယွဥ္ၿပီး ေရြးခ်ယ္ဘို႔ ပါ။
     2. Using Duct Measure / Ductulator : Duct Measure / Ductulator လို႔ေခၚတဲ့ Slide Instruments ကို သံုးၿပီးေရြးခ်ယ္။
     3. Using Program: Duct Size ေရြးတဲ့ Program ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ စာေရးသူ ရဲ့ VBA Program ကို လည္း သံုးၿပီး ေရြးႏိုင္ပါတယ္။
   • အရြယ္အစား ေ႐ြးခ်ယ္တဲ့ အခါမွာေတာ့ Circular Duct Size ကို အရင္ ေ႐ြးခ်ယ္ရပါမယ္။
     
   • Rectangular နဲ႔ Oval Duct ေတြ ကိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ Table ေတြကေန ဖတ္ယူလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အေပၚက Ducts ပံုစံ သံုးမ်ိဳး ယွဥ္ျပထားတဲ့ ပံု မွာပါတဲ့ Equation ေတြ ကေန ျပန္တြက္ယူလို႔ ပဲျဖစ္ျဖစ္ Sizing ေရြးခ်ယ္ ႏိုင္ပါတယ္။
   • ASHRAE Handbook: Fundamentals မွာ ပါဝင္တဲ့ Tables ေတြကေတာ့
     1. Rectangular Duct အတြက္ Table: Circular Equivalents of Rectangular Duct for Equal Friction and Capacity
     2. Oval Duct Size အတြက္ ကိုေတာ့ ASHRAE Handbook က Table: Equivalent Spiral Flat Oval Duct Dimension
     ျဖစ္ၾကပါတယ္။
   • Duct Measure / Ductulator ေတြ မွာေတာ့ Rectangular Duct Size ကို တိုက္ရိုက္ ဖတ္လို႔ ရေလ့ ရွိတတ္ ပါေသးတယ္။
     
     
   • Ducting Sizing in Excel Spread Sheet & VBA
     • Excel Spread Sheet မွာ အလြယ္တကူ Duct Sizing လုပ္ႏိုင္ေစဘို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ နဲ႔ VBA for MEP Calculations[ http://chawlwin.blogspot.com/2009/06/vba-for-mep-calculations.html ] ကို ေရးသား ထားၿပီးပါၿပီ။ သြားေရာက္ ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။
     
     
   
   
   
4. Impact of Duct Design Method in Duct Sizing
   • Duct Design Methods (ဒီဇိုင္း လုပ္နည္း) သံုးနည္း ရွိပါတယ္။
     1. Equal Friction Method
     2. Static Regain Method
     3. T-Method
   • အေပၚမွာ တင္ျပခဲ့ တဲ့ Duct Sizing Method က Equal Friction Method အတြက္ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္ေပမဲ့ နည္းသံုးခု စလံုး အတြက္ အသံုးဝင္ပါတယ္။ Design Method အလိုက္ Velocity နဲ႔ Friction Loss Factor ေတြ ကို အနည္းငယ္ Adjust လုပ္ေပးဘို႔ လိုတာ ကိုသိထားဘို႔ ပဲလိုပါတယ္။
   • Duct Section & Branch ေတြမွာ Flow Control / Adjusting လုပ္ဘို႔ သင့္ေတာ္တဲ့ Dampers ေတြ ထည့္ထားခဲ့ မယ္ဆိုရင္ ဒီနည္း နဲ႔ ေရြးခ်ယ္တဲ့ အတြက္ ျပႆနာ သိပ္ေပၚစရာ မရွိလွပါဘူး။
   • Duct System Design တစ္ခုလံုး လုပ္တဲ့ အခါမွာေတာ့ Duct Sizing သာမက Fan / System Interface နဲ႔ Duct Fitting Loss ေတြ ရဲ့ သေဘာ သဘာဝ ကို သိရွိနားလည္ ေနဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
     
   • Duct System Design နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္လာမဲ့ post မွာ ဆက္လက္ ေရးသားေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
   
   
5. References:
   
   1. "Duct Design", Chapter 21, ASHRAE Handbook: Fundamentals, 2009.
   2. "HVAC Duct Construction Standards", 2nd Edition with Addenum No. 1, SMACNA, 1997.
   3. Mark E. Schaffer, "A Practical Guide to Noise and Vibration Controls for HVAC Systems", 2nd Edition (I-P), ASHRAE, 2005.
   4. "Air Duct Design", Chapter 2, Carrier: Handbook of Air Conditioning Design, McGraw-Hill, 1965.
   
   
   

Read More...

Summary only...

VBA for MEP Calculations

• Application ေတြထဲ မွာ Programming အမ်ိဳးမ်ိဳး သံုးလို႔ ရပါတယ္။ ဒီအထဲ မွာ သံုးတတ္ရင္ အခ်ိန္ကုန္ သက္သာေစတဲ့ VBA (Visual Basics for Application) ကိုသံုးၿပီး Engineering Formula Functions ေတြ ေရးတာ ကို မိတ္ဆက္ေပး ဘို႔ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။
• အဓိက သံုးမဲ့ ေနရာ က ေတာ့ spread sheet (Microsoft Excel) အတြက္ ပါ။ တကယ္ေတာ့ VBA က MS Offices ေတြ၊ Web Script ေတြ အတြက္ သာ မက AutoCad ® မွာလည္း အသံုးျပဳလို႔ ေကာင္းတဲ့ programming တစ္ခုပါ။ AutoCad ® ကိုသံုးတဲ့ သူေတြ အတြက္ AutoLisp, vBA, Diesel, Script စတဲ့ programming အခ်ိဳ႕ကို နားလည္ရင္ ထပ္တလဲလဲ လုပ္ရတဲ့ process ေတြ ကို အခ်ိန္ကုန္ သက္သာစြာ နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ ႏိုင္ပါတယ္။ ရႈတ္ရႈတ္ေထြးေထြး တြက္ခ်က္ဘို႔ လိုအပ္တာေတြ၊ Trial and error Loop နဲ႔တြက္ရတာေတြ အတြက္လည္း တစ္ႀကိမ္ စနစ္တက် ေခါင္းရႈတ္ခံ လိုက္ရင္ ေနာက္တစ္ခါ သံုးဘို႔ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေစပါမယ္။

1. Basic of Programming
   
   • Programming Languages အလိုက္ Detail အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့ basic instructions အခ်ိဳ႕ ကေတာ့ Languages တိုင္းလိုလို မွာပါဝင္ေနတာ ေတြ႕ရပါမယ္။
     • input: Get data from the keyboard, a file, or some other device.
     • output: Display data on the screen or send data to a file or other device.
     • Math / Operation : Perform basic mathematical operations like addition and multiplication.
     • conditional execution: Check for certain conditions and execute the appropriate sequence of statements.
     • repetition: Perform some action repeatedly, usually with some variation.
   • ဒါေတြရဲ့ အေျခခံ ေတြ ကို Algorithm (or) Pseudocode and Program Flow Chart ေတြနဲ႔ ျပလို႔ ရပါတယ္။ Modular programming လို႔ေခၚတဲ့ Program အေသးေလး ေတြ အပိုင္းလိုက္ အကန္႔လိုက္ အစိတ္စိတ္ သီးျခားခြဲ ေရးၿပီး မွ ေပါင္းစပ္ သံုးတဲ့ အခါ ေရးရတာေရာ၊ debug လုပ္ရတာေရာ လြယ္ကူလာပါတယ္။
   • Program ေရးတဲ့ အခါ စနစ္ တက် Planning လုပ္ထားခဲ့ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ အမွားရွာရ ျပင္ရ စတဲ့ Debugging လုပ္ရတာ က ေရးရတာထက္ အဆေပါင္း မ်ားစြာ ပိုခက္ေစရံု သာမက Crush ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာ ေတြကိုပါ ထပ္ရွင္း ေနရပါလိမ့္ အံုးမယ္။
   • Programming Flowchart နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး http://www.nos.org/htm/basic2.htm မွာ သြား ေရာက္ ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။ အဓိက သိသင့္တာ ကေတာ့
     • Start / End : အစ နဲ႔ အဆံုး (Programming တိုင္းမွာ အစ (Start) နဲ႔ အဆံုး (End) ပါဝင္ရပါမယ္။) သူ႕ရဲ့ ပံုက ေထာင့္ကို လံုးထားတဲ့ စတုဂံ ပံုပါ။
     • Process : Computational steps or processing function of a program၊ ပံုက ရိုးရိုး စတုဂံပံုပါ။
     • Decision Making and Branching၊ ႐ြမ္းဗတ္ ပံု။
     
     
   
   
2. VBA for Excel
   Excel အတြက္ VBA Application ကိုေလ့လာတဲ့ အခါ သိသင့္တာေတြ ကေတာ့၊
   • VB for Application
   • VB for Excel Application
   • Files (personal.xls or add-in ".xla", Newer version ".xlsx")
   • Excel VBA Object Model: Excel, Word, AutoCad ® သာမက VBA သံုးႏိုင္တဲ့ Applications ေတြ မွာ Object Model ေတြရွိပါတယ္။ ဒါမွ VBA ကေန လုပ္ေဆာင္ရမဲ့၊ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ ကို ရွာေဖြ ႏိုင္ဘို႔ပါ။
   • Macro Security
   • Function and Sub: Sub ဆိုတာ ကေတာ့ macro အေနနဲ႔ တိုက္ရိုက္ run လို႔ရတဲ့ processes ေတြပါ။ ပါဝင္တဲ့ နည္းလမ္း အခ်ိဳ႕ ကို modify လုပ္ဘို႔ လိုတဲ့ အခါ macro record လုပ္ၿပီး မီွျငမ္းေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။ Form ေတြပါ ဒီဇိုင္းလုပ္ၿပီး Graphical User Interface နဲ႔ သံုးစြဲႏိုင္ပါတယ္။ အခုတင္ျပမွာ ကေတာ့ ဒီ Sub အေၾကာင္း မဟုတ္ပါဘူး။ Excel Spread Sheet ထဲမွာ Function အေနနဲ႔ တိုက္ရိုက္ Insert လုပ္ သံုးႏိုင္မဲ့ Function ေတြအေၾကာင္းပါ။
   
   
3. HVAC Air-Side Circular Duct Sizing Calculations (SI Units)
   
   • Cold Air Standard အတြက္ သံုးရမဲ့ Duct အရြယ္အစား ေရြးခ်ယ္တဲ့ နည္းပါ။ ဒီနည္း နဲ႔ Pressure Loss ကို တြက္ထုတ္ ရင္ ရမဲ့ Duct Pressure Loss အေျဖက ± 5% အတြင္းမွာ ရွိပါတယ္။ သူ႕ကို သံုးႏိုင္တဲ့ Conditions ေတြကေတာ့။
     • Temperature: 5 to 35 °C
     • Elevation: 0 to 500m
     • Duct Pressure: -5 to 5 kPa relative to ambient pressure
   • ဒီ အေျခအေန ေတြ က ပံုမွန္ HVAC အတြက္ လံုေလာက္ပါတယ္။
   • အမ်ားအားျဖင့္ Constraints ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ Velocity နဲ႔ Friction Loss ပါ။ ဒါေၾကာင့္ Duct Size လုပ္တဲ့ အခါ Velocity ကိုပဲ သံုးရင္ မွားတတ္ပါတယ္။
   • Velocity Limits ေတြ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး Basic Duct Sizing Consideration ေတြကုိ M&E Basics: Pipe & Duct Sizing မွာေလ့လာပါ။ (မွတ္ခ်က္၊ ၊ Ducting နဲ႔ Piping ကို သီးသန္႔ျပန္ခြဲ ဘို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။)
   • ပထမဆံုး Circular Duct Size ကို တြက္ဘို႔ Function ကိုေရးရပါမယ္။
   • အသံုးျပဳမဲ့ Calculation Formulae ေတြကို ေတာ့ ASHRAE Handbook: Fundamental ထဲကေန မွီျငမ္းထားပါတယ္။
     
     
     
     
   • တြက္နည္း အဆင့္ဆင့္ ကေတာ့၊
     • သတ္မွတ္ထားတဲ့ Velocity အတြင္းဝင္တဲ့ Duct Size ကိုတြက္မယ္။
     • ဒီ Duct Size နဲ႔ တြက္ရင္ ရမဲ့ Pressure Loss ကိုတြက္ၿပီး သတ္မွတ္ထားတဲ့ Limit အတြင္းရွိမရွိ ၾကည့္မယ္။ ဝင္ေနတယ္ ဆိုရင္ အေျဖရပါၿပီ။
     • Limit အတြင္း မဟုတ္ေသး ရင္ေတာ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့ Pressure Loss Limit အတြင္း မဝင္မခ်င္း Duct Size ကိုျပန္ေရြး၊ ျပန္တြက္ လုပ္ရပါမယ္။
     
     
   • ဒီ Function ကိုေရးတဲ့ အခါ တြက္ရ ပုိၿပီးလြယ္ ကူေအာင္ အကူ Functions ခြဲႏွစ္ခု ပါ ထည့္ေရးထားပါတယ္။ ဒီ Functions သံုးခု ေပါင္းမွ အလုပ္ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။
     1. DuctSize_Cir_mm : Circular Duct Size ကို တြက္ထုတ္ဘို႔ပါ။
     2. DuctFrictionLoss_Pa: Circular Duct Frictioin Loss ကို တြက္ထုတ္ဘို႔ပါ။
     3. f_Colebrook: Colebrook's Friction Factor ကို တြက္ထုတ္ဘို႔ပါ။
     
     
   • Flowcharts ေတြ ကို ေရးမယ္ဆိုရင္ ဒီလိုေတြ႕ရပါမယ္။
     1. DuctSize_Cir_mm
        
        
     2. DuctFrictionLoss_Pa
        
        
     3. f_Colebrook
        
     
     
     
   • ဒီနည္း ကို Numerical Programming နဲ႔တြက္ဘို႔ VBA Code ကို ေရးရပါတယ္။ Excel ထဲက Visual Basic Editor ေအာက္မွာပါ။ သီးသန္႔ ".xla" အျဖစ္နဲ႔ ထားၿပီး Excel အစမွာ တက္ဘို႔ ထားထားတဲ့ XLStart ဆိုတဲ့ Folder ကိုရွာၿပီး ထည့္ခ်င္ထည့္၊ “personal.xls” ဆိုတဲ့ File ထဲမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ထားလို႔ရပါတယ္။
     
   • VBA က Macro Security Level ေပၚမူတည္ ၿပီး အလုပ္လုပ္ခြင့္ ေပးရပါတယ္။ Powerful Operation ေတြမို႔ Macro Security အေၾကာင္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာ သိရွိထားဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
     
   • "personal.xls" ဆိုတာ မရွိေသးရင္ေတာ့ ပထမ Record New Macro လုပ္၊ စာတစ္လံုး ႏွစ္လံုးရိုက္၊ ဟုိႏွိပ္ဒီႏွိပ္ လုပ္ၿပီး Stop Macro ကိုႏွိပ္၊ ၿပီးလို႔ Visual Basic Editor ကို ဖြင့္လိုက္ရင္ "personal.xls" တက္လာတာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။
     
     
     
   • ေအာက္ဆံုး ပိုင္း မွာ Excel 2003 နဲ႔ Excel 2007 က Screenshots အခ်ိဳ႕ကို ထည့္သြင္း ေပးထားပါတယ္။
     
     
     
   • Visual Basic Editor မွာ Module ကို ကိုယ္ႏွစ္သက္သလို နာမည္ေပး e.g. AirDuct ၿပီးရင္ Code ေနရာမွာ ေအာက္က Code ေတြကို Copy & Paste လုပ္ဘို႔ပါ။
     
   • 'General Section Declaration
     Option Base 0 'array base
     Option Compare Text
     Private Const atm As Double = 101.325 ' Atmospheric pressure in kPA
     Public Const pi As Double = 3.14159265358979
     
   
   
   
   
   
   1. Function DuctSize_Cir_mm(Air_cmh, Optional dP_Pa = 1, Optional V_mps = 8, Optional e_mm = 0.09)
      'Calculate Circular Duct Size, Default for 1Pa/m, 8 m/s and Medium Surface Roughness 0.09mm
          Dim dV As Double, dD As Double, dA As Double
          Dim dP As Double
      
          'calc Area which satisfy the velocity limits
          dV = V_mps
          dA = Air_cmh / (3600# * dV)
          dD = (4 * dA / pi) ^ 0.5 * 1000
      
          'call function for Friction Loss
          dP = DuctFrictionLoss_Pa(Air_cmh, dD, e_mm)
      
          If dP > dP_Pa Then
              Do
                  'Use Power rule estimation for iteration
                  dD = dD * (dP / dP_Pa) ^ 0.25
                  dP = DuctFrictionLoss_Pa(Air_cmh, dD, e_mm)
                  'exit error 1%
                  If Abs((dP - dP_Pa) / dP_Pa) < 0.01 Then Exit Do
              Loop
          End If
          DuctSize_Cir_mm = dD
      End Function
      
      
      
   2. Function DuctFrictionLoss_Pa(Air_cmh, DuctDia_mm, Optional e_mm = 0.09)
          'Calculate Friction Loss
          Dim dQ As Double, dD As Double 'flowrate (m3/s), diameter(mm)
          Dim dV As Double, dF As Double 'velocity (m/s), friction factor
          Dim dM As Double, dE As Double 'density (kg/m3), surface roughness
          Dim Re As Double, dA As Double
      
          'For Cold Air Standard at density=1.2kg/m3
          If Air_cmh * DuctDia_mm > 0 Then
              dQ = Air_cmh / 3600# 'convert air flowrate to m3/s
              dD = DuctDia_mm
              dM = 1.2 'kg/m3 for cold air std
              dA = 0.25 * pi * (dD / 1000#) ^ 2
              dV = dQ / dA 'v=Q/A
              Re = 66.4 * dD * dV 'Ref ASHRAE: or use Re = V * d / nu
              dF = f_Colebrook(e_mm / dD, Re)
              DuctFrictionLoss_Pa = 500 * dF * dM * dV * dV / dD
          Else
              DuctFrictionLoss_Pa = 0
          End If
      End Function
      
      
      
   3. Function f_Colebrook(e_by_D, Re) 'e_by_D Relative roughness; Dh: Hydraulic Dia, Re: Reynold number
          'Calculate Colebrook friction Factor
      
          Dim f As Double, root_f As Double, root_f1 As Double
      
          'Start with Tsal's estimation
          f = 0.11 * (e_by_D + 68 / Re) ^ 0.25
          If f < 0.018 Then
              f = 0.85 * f + 0.0028
          End If
      
          root_f = f ^ 0.5
          Do
              root_f1 = -0.5 * Log(10) / Log(e_by_D / 3.7 + 2.51 / (root_f * Re))
              'check if error is less than 0.5%
              If Abs((root_f1 - root_f) / root_f) < 0.005 Then Exit Do
              root_f = 0.5 * (root_f + root_f1) 'Use binary approach iteration
          Loop
          f_Colebrook = root_f ^ 2
      End Function
      
      
   
   
   
4. Use of VBA Functions in Excel Worksheet
   
   • ၿပီးရင္ေတာ့ ဒီ Function ေတြကို Excel Spreadsheet မွာ အသင့္သံုးႏိုင္ပါၿပီ။
     
   • ပထမ Insert function ကိုသြားၿပီး select a category မွာ User Defined ကိုေရြးလိုက္ရင္ ဒီ Function ေတြ ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။
     
     
   • ၿပီးရင္ေတာ့ Excel Formula သံုးေနက် အတိုင္းသံုးရံုပါပဲ။
     ဒီအထဲ မွာ Air_cmh ဆိုတဲ့ ကြက္လပ္ကိုေတာ့ ျဖည့္ကို ျဖည့္ရပါမယ္။ အျခား ကြက္လပ္ေတြ ကို Function မွာထဲ က Optional အေနနဲ႔ ေရြးၿပီး Assign လုပ္ထားတာမို႔ မျဖည့္လည္း ရပါတယ္။ Assigned လုပ္ခဲ့တဲ့ value ေတြကေတာ့ အသံုးမ်ားတဲ့
     • dP_Pa = 1
     • V_mps = 8
     • E_mm = 0.09
     
     
   • ၿပီး Excel Style: Drag-Coppy လုပ္လိုက္ရင္ ရမဲ့ အေျဖကေတာ့၊
     
     
     
   • ဒီကရတဲ့ အေျဖက Chart ကေနၾကည့္လို႔ ရတဲ့ အေျဖနဲ႔ အတူတူေလာက္ပါပဲ။ တကယ္ အေသးစိတ္ တြက္လို႔ ရမဲ့ အေျဖရဲ့ ± 1% အတြင္းမွာ ရွိတာမို႔ safety factor ထည့္ယူေလ့ရွိတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာ ေတြအတြက္ လံုေလာက္ပါတယ္။
     မွတ္ခ်က္။ ။ Excel Calculation Sheet File ေတြကို ေပးတဲ့ အခါမွာေတာ့ ဒီ Function ေတြ အဲဒီ file ထဲမွာ မပါရင္ အလုပ္လုပ္ မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ စကားေၾကာ မရွည္ အပို ရွင္းမျပ ခ်င္ရင္ ဒီ Function ေတြ နဲ႔တြက္ ၿပီး ရလာတဲ့ အေျဖ ရွိတဲ့ Cell ေတြက အေျဖ ကို Copy ကူး၊ ၿပီး Paste Special မွာ values ကို ေရြးၿပီး ျပန္ထည့္လိုက္ပါ။
     
   
   
   
5. Non Circular Duct Sizing Calculations
   
   • HVAC Air-Side မွာသံုးေလ့ ရွိတဲ့ Air Duct အမ်ိဳးအစား သံုးခု ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     
   • Circular Duct မဟုတ္တဲ့ အျခား Duct ေတြ ကို သံုးတဲ့ အခါ အသင့္ေတာ္ဆံုး ကေတာ့ Equivalent Circular Duct ကိုရွာၿပီး တြက္တဲ့ နည္းပါ။
     
     
     
     1. Rectangular Duct ရဲ့ Equivalent Diameter ရွာမဲ့ Function ကိုသံုးႏိုင္ဘို႔ VBA Code ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
        
        Function DuctR2C(dH, dW) As Double
            'Rectangular Duct to Circular Duct
            If dW * dH > 0 Then
                DuctR2C = 1.3 * ((dH * dW) ^ 0.625) / ((dH + dW) ^ 0.25)
            Else
                DuctR2C = 0
            End If
        End Function
        
        
        
     2. Oval Duct ရဲ့ Equivalent Diameter ရွာမဲ့ Function ကိုသံုးႏိုင္ဘို႔ VBA Code ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
        
        Function DuctO2C(dH, dW) As Double
            'Oval Duct to Circular Duct
            Dim dA As Double, P As Double
            If dW * dH > 0 Then
                dA = (pi * dH ^ 2 / 4) + dH * (dW - dH)
                P = pi * dH + 2 * (dW - dH)
                DuctO2C = 1.55 * (dA ^ 0.625) / (P ^ 0.25)
            Else
                DuctO2C = 0
            End If
        End Function
        
        
     3. Circular Duct ကေန Equivalent Rectangular Duct Size ရွာမဲ့ Function ကိုသံုးႏိုင္ဘို႔ VBA Code ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
        
        Function DuctC2R(dD, Optional dH = 0) As Double
            'Circular Duct to Rectangular Duct
            'if Dimension (dH) is zero, square duct
            'dH could be either dimension: "Width" or "Height"
            Dim dW As Double, dW1 As Double
            Dim dD1 As Double
        
            If dH > 0 Then
                'Estimate dH
                dW = 0.25 * pi * dD * dD / dH
                Do
                    dD1 = 1.3 * ((dH * dW) ^ 0.625) / ((dH + dW) ^ 0.25)
                    dW = dW * (dD / dD1) ^ 2
                    If Abs((dD1 - dD) / dD) < 0.005 Then Exit Do
                Loop
            Else
                dW = dD * 0.9148
            End If
            DuctC2R = dW
        End Function
        
        
        
     4. Circular Duct ကေန Equivalent Oval Duct Size ရွာမဲ့ Functionကိုသံုးႏိုင္ဘို႔ VBA Code ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
        
        Function DuctC2O_Width(dD, Optional dH = 0) As Double
            'Circular Duct to Rectangular Duct
            'if Dimension (dH) is zero, square duct + round, ie, a = 2 * b
            'dH is dimension b for "Height", dW is dimension a for "Width"
            'As nature, dH < dD
            Dim dW As Double, dW1 As Double
            Dim dD1 As Double
            Dim dA As Double, P As Double
        
           If dH > 0 Then
                'Estimate dH
                dW = 0.25 * pi * (dD * dD - dH * dH) / dH
                Do
                    dA = (pi * dH ^ 2 / 4) + dH * (dW - dH)
                    P = pi * dH + 2 * (dW - dH)
                    dD1 = 1.55 * (dA ^ 0.625) / (P ^ 0.25)
                    dW = dW * (dD / dD1) ^ 2
                    If Abs((dD1 - dD) / dD) < 0.005 Then Exit Do
                Loop
            Else
                dW = dD / 1.5234
            End If
            DuctC2O_Width = dW
        End Function
        
        
     
     
   • Duct Design ကိုလိုက္လို႔ ရႏိုင္မဲ့ Air Flow Limits ကိုတြက္ႏိုင္ဘို႔ Function သံုးခုကို ေအာက္မွာ ေပးထားပါတယ္။
     
     
     
     1. Function DuctAirFlow_Cir_cmh(dD_mm, Optional dP_Pa = 1, Optional dV_mps = 9, Optional e_mm = 0.09)
            Dim cmh As Double, dP As Double
            Dim dD As Double, dV As Double
        
            dV = dV_mps
            dD = dD_mm
            cmh = 0.0009 * pi * dD * dD * dV '0.0009 <- 0.25*3600/1000000
            dP = DuctFrictionLoss_Pa(cmh, dD, e_mm)
            If dP > dP_Pa Then
                Do
                    dV = dV * (dP_Pa / dP) ^ 0.5
                    cmh = 0.0009 * pi * dD * dD * dV
                    dP = DuctFrictionLoss_Pa(cmh, dD, e_mm)
                    If Abs(dP - dP_Pa) / dP_Pa < 0.01 Then Exit Do
                Loop
            End If
            DuctAirFlow_Cir_cmh = cmh
        End Function
        
        
        
     2. Function DuctAirFlow_Rec_cmh(dW_mm, dH_mm, Optional dP_Pa = 1, Optional dV_mps = 9, Optional e_mm = 0.09)
            Dim dD As Double, dV As Double
            dV = dV_mps
            dD = DuctR2C(dW_mm, dH_mm)
            DuctAirFlow_Rec_cmh = DuctAirFlow_Cir_cmh(dD, dP_Pa, dV_mps, e_mm)
        End Function
        
        
        
     3. Function DuctAirFlow_Oval_cmh(dW_mm, dH_mm, Optional dP_Pa = 1, Optional dV_mps = 9, Optional e_mm = 0.09)
            Dim dD As Double, dV As Double
            dV = dV_mps
            dD = DuctO2C(dW_mm, dH_mm)
            DuctAirFlow_Oval_cmh = DuctAirFlow_Cir_cmh(dD, dP_Pa, dV_mps, e_mm)
        End Function
        
        
     
     
   
   
   
6. Screenshots of Adding VBA Codes in Excel
   
   • Excel 2002-2003 (or Earlier)
     • နမူနာ အေနနဲ႔ Microsoft Excel 2002-2003 မွာဆိုရင္ေတာ့ ဒီလိုေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။
       
       
     • Visual Basic Editor ဆိုတာ ကို ႏွိပ္လိုက္ရင္ ေအာက္က ပံုစံ ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ အထဲမွာ VBA Code ေတြ ကို ကူးယူၿပီးရင္ ဒီလို ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
       
       
     
     
     
   • Excel 2007
     
     • 2007 အထက္ ဆိုရင္ေတာ့ Tools အစား Developer Tab အေနနဲ႔ ဝင္လာပါတယ္။
       
       
       
     • တစ္ခါတစ္ရံ Developer Tab ကို ေဖ်ာက္ ထားတတ္ပါေသးတယ္။ ဒါဆိုရင္ ေတာ့ excel option ေအာက္ကေန သြားရွာ ရပါလိမ့္မယ္။ (မေသခ်ာ ရင္ Help မွာ ရွာၾကည့္ပါ။)
       
       
       
       
       
     • အထက္မွာ ေျပာခဲ့တဲ့ အတိုင္း VBA က Macro Security Level ေပၚမူတည္ ၿပီး အလုပ္လုပ္ခြင့္ ေပးရပါတယ္။ Powerful Operation ေတြမို႔ Macro Security အေၾကာင္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာ သိရွိထားဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
       
       
       
     • Developer Tab ေအာက္ က Code ေနရာ မွာ လည္း Macro Security ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ထြက္လာမဲ့ Screen ကေတာ့ အေပၚက ပံုအတိုင္းပါပဲ။
       
     
     
   
   
   
   
7. VBA Code to show VBA functions in html
   
   • အေပၚက VBA code ေတြမွာ အေရာင္ေတြ ခြဲေပးထားတာ က လည္း VBA ကို သံုးၿပီး html format ကို ေပးထားလို႔ပါ။ ဒါကိုေတာ့ MS Word ေအာက္မွာ ေရးၿပီးသံုးပါတယ္။ အပို သိပ္မပါပဲ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္ရေအာင္ format လုပ္ဘို႔က html မွာသိပ္မလြယ္ ပါဘူး။ အခ်ိန္လည္း အရမ္းကုန္ပါတယ္။
     
   
   
   Disclaimer
   
   • Programming နဲ႔ သံုးလို႔ရတယ္ ဆိုတာ ကို မိတ္ဆက္ ေပးခ်င္ လို႔ပါ။ ၿပီးေတာ့ အခ်ိန္ကုန္ သက္သာ ေစခ်င္တာလည္း ပါပါတယ္။
     
   • အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားထားေပမဲ့ အမွား လံုးဝကင္းပါတယ္ လို႔ အာမ မခံႏိုင္ပါဘူး။ စာဖတ္သူ ကိုယ္တုိုင္ သံုးစြဲၿပီး ၾကည့္ၿပီး အေျဖမွန္ ေပးႏိုင္ေၾကာင္း ေသခ်ာမွ သံုးစြဲပါလို႔ အသိေပး လိုပါတယ္။
     
   
   

Read More...

Summary only...