Mechanical and Electrical Engineering for Building Services

Water Cooled Chiller Plant Efficiency and Singapore Green Mark Program

2011-03-25T15:10:00.066+08:00

- Writing In Progress -

စကာၤပူ ႏိုင္ငံ လို ပူေႏြးစြတ္စိုတဲ့ ရာသီဥတု ရွိတဲ့ ေဒသမွာ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး Air Conditioning Systems ေတြ လိုအပ္တာမို႔ Chiller Plant ေတြ ကို အေဆာက္အအံု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။
Chiller Plant ေတြက Energy အသံုးမ်ားတာမို႔ လည္ပတ္စရိတ္ သက္သာေစဘို႔ (တစ္နည္းအားျဖင့္ စြမ္းအင္ေခြ်တာျခင္းျဖင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ကို ထိန္းသိမ္း ႏိုင္ဘို႔ အတြက္) Energy Efficiency က အေရးပါပါတယ္။
စကာၤပူ ႏိုင္ငံ မွာ ရွိတဲ့ အေဆာက္အအံု သစ္တိုင္း Energy Efficient ျဖစ္ေစဘို႔ အတြက္ Green Mark Program ကို လိုက္နာဘို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ အနည္းဆံုး အဆင့္က GM Certified ျဖစ္ၿပီး ပိုင္ရွင္စိတ္တိုင္းက် ပိုၿပီး Energy Efficient & Environmental Friendly ျဖစ္ေအာင္ လုပ္လို က လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
ဒီ Green Mark Certification Program အရ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျဖစ္တဲ့ Chiller Plant Efficiency ရဘို႔နဲ႔ Energy Saving ေတြ ရဘို႔ အတြက္ Chiller Plant Efficiency တြက္နည္းေတြ နဲ႔ Efficiency ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ သိဘို႔ က အေရးပါလာပါတယ္။

အခုတစ္ပါတ္ Post မွာ ေတာ့ Green Mark အတြက္သာ မဟုတ္ပဲ Chiller Plant Efficiency ကိုပိုေကာင္းေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္သလဲ ဆိုတာ ကိုပါ လက္လွမ္းမီသေလာက္ တင္ျပေပးထားပါတယ္။

Contents

Requirements under Green Mark for New Buildings v.4.0: 2010
Minimum Energy Efficiency Requirements for Equipments
Basic Calculation Procedure and Understanding Work Example Calculations
Ways to Improve to achieve better Operation Efficiencies and Performances
References

Requirements under Green Mark for New Buildings v.4.0: 2010

လက္ရွိအေျခအေန BCA Certification Standard for New Building (GM version 4.0: 2000) အရ Water-Cooled Chilled-Water Plant အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ကေတာ့
Green Mark Rating Peak Building Cooling Load (RT)
< 500 ≥ 500
Efficiency ( kW/RT)
Certified 0.80 0.70
Gold 0.80 0.70
Gold^Plus 0.70 0.65
Platinum 0.70 0.65
အကယ္လို႔ GoldPlus (သို႔) Platinum လိုခ်င္တယ္ ဆိုရင္ အနည္းဆံုး ရရွိရမဲ့ Energy Saving နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ လိုအပ္ခ်က္ကေတာ့
Green Mark GoldPlus - At Least 25% energy saving
Green Mark Platinum - At Least 30% energy saving
REF: http://www.bca.gov.sg/EnvSusLegislation/others/GM_Certification_Std2010.pdf
Chiller Plant Efficiency ကို အေျခခံ အားျဖင့္ kW/RT နဲ႔ တိုင္းတာပါတယ္။ Cooling Capacity 1 RT ရဘို႔ အတြက္ သံုးရမဲ့ Electricity kW ဘယ္ေလာက္သံုးရတယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။ kW နည္းရင္ သံုးရမဲ့ Electricity နည္းတာမို႔ ပိုေကာင္းတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဒီအတြက္ ဘယ္ေလာက္ ပိုၿပီး ေငြအကုန္အက် ခံထားရမလဲ (ပိုရင္းႏွီးထားရမလဲ) ဆိုတဲ့ အခ်က္က လည္း အေရးပါပါတယ္။
Water-Cooled Chiller Plant တစ္ခု အတြက္ Energy Efficiency တြက္တဲ့ အခါ ပါဝင္တဲ့ စက္ပစၥည္းေတြ ကေတာ့
1. Chillers
2. Chilled Water Pumps
3. Condenser Water Pumps
4. Cooling Towers
ဒီ Equipment ေလးမ်ိဳး အတြက္ တစ္မ်ိဳးစီ ရဲ့ kW/RT ကို တြက္ထုတ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြကို မတြက္ေသးခင္ ARI 550 မွာသတ္မွတ္ထားတဲ့ Standard Condition မွာ ရွိတဲ့ Water Flowrate ေတြ ကို မိတ္ဆက္ေပးလိုပါတယ္။
- Condenser Water Flowrate : 3 gpm/RT (0.18925 l/s.RT) at 29.4 °C Entering Temperature
- Evaporator Water (Chilled Water) Flowrate: 2.4 gpm/RT ( 0.1514 l/s.RT) at ΔT=5.6 °C
သတိျပဳရမွာ က Water Flowrate ေတြ ဟာ ΔT နဲ႔ ေျပာင္းျပန္ အခ်ိဳးက်တယ္ ဆိုတာပါ။ Ref: http://www.ahrinet.org/App_Content/ahri/files/standards%20pdfs/AHRI%20standards%20pdfs/AHRI%20550-590_2003.pdf
ဒါဆိုရင္ GM Ver 4.0:2010, pg-101 မွာရွိတဲ့ Method A: Calculation နဲ႔တြဲၿပီး ဆက္လက္ ေလ့လာ နားလည္လို႔ ရပါၿပီ။

... Back to Top (Contents)....

Minimum Energy Efficiency Requirements for Equipments

ပထမ သိသင့္တာ ကေတာ့ Singapore Regulation (Codes) အရ အနည္းဆံုး ရရွိရမဲ့ Efficiency ေတြကိုပါ။ ဒီေနရာ မွာ Water-Cooled Chilled-Water Plant at Reference Standard Condition ေပၚမူတည္ၿပီး Code Compliance အတြက္ Minimum Efficiency ကိုတြက္ထုတ္ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာ မွာ ဒီေနရာမွာ GM Ver 4.0:2010, pg-101 မွာရွိတဲ့ Method A: Calculation က Plant Configuration အတြက္ တြက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Minimum Efficiency required for Chillers
Ref: SS530:2006. pg 14: for Chiller ≥ 1055kW : COP > 6.1
3.517 kW/RT ÷ 6.1 kW/kW (COP) = 0.577 kW/RT
Therefore: Minimum Chiller Efficiency ≤ 0.58 kW/RT
Minimum Efficiency required for Chilled Water Pumps
Ref: SS553: 2009: pg.22: For chilled water system 349 kW/m³/s
Water Flowrate: 0.1514 l/s.RT (at ARI 550: Standard Condition)
0.1514 l/s.RT × 349 kW/m³/s × 1 / 1,000 m³/l = 0.053 kW/RT
Therefore: Minimum Chilled Water Pumps Efficiency < 0.053 kW/RT
Minimum Efficiency required for Condenser Water Pumps
Ref: SS553: 2009: pg.22: For condenser water system 301 kW/m³/s
Water Flowrate: 0.18925 l/s.RT (at ARI 550: Standard Condition)
0.18925 l/s.RT × 301 kW/m³/s × 1 / 1,000 m³/l = 0.057 kW/RT
Therefore: Minimum Condenser Water Pumps Efficiency < 0.057 kW/RT
Minimum Efficiency required for Cooling Towers
Ref: SS530:2006. pg 15: for Propeller or Axial Fan Cooling Tower ≥ 3.23 l/s.kW
Water Flowrate: 0.18925 l/s.RT (Same as Condenser Water Pumps)
0.18925 l/s.RT ÷ 3.23 l/s.kW = 0.059 kW/RT
Therefore: Minimum Cooling Tower Efficiency < 0.059 kW/RT

အထက္က တြက္ခဲ့တဲ့ Minimum Efficiency ေတြ က Equipment တစ္မ်ိဳးစီ အတြက္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ အားလံုး စုတဲ့ အခါမွာ ေတာ့ ဒါေတြ ကိုေပါင္းလို႔ ရတဲ့ 0.75 kW/RT ( 0.58+0.053+0.057+0.059 ) အစား အနည္းဆံုး GM Certified အတြက္ 0.7 kW/RT ရကိုရရမယ္ လို႔ သတ္မွတ္ထားတာပါ။
အရင္ တုန္းက CP13 နဲ႔ SS530 လိုအပ္ခ်က္ေတြ အရ ဆိုရင္ေတာ့
- xxxx -

... Back to Top (Contents)....

Basic Calculation Procedure and Understanding Work Example Calculations

Chillers Efficiency
ကိုယ္ေရြးခ်ယ္တဲ့ Chiller ရဲ့ Full Load Efficiency ကို Manufacturer's Catalogue / Technical Data ကေန ဖတ္ယူရပါမယ္။ ARI 550 Standard Condition ျဖစ္ဘို႔ သတိထားပါ။
Chilled Water Pumps Efficiency
- Primary Chilled Water Pumps ေတြ ကိုပဲ စဥ္းစားဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
- Water Flowrate : အေပၚမွာ တြက္ျပထားတဲ့ Flowrate ကိုပဲ အေျခခံပါတယ္။
- Pump Head Chiller Plant ရဲ့ Piping Configuration ေပၚမူတည္ၿပီး တြက္ယူရပါမယ္။ စဥ္းစားဘို႔ လိုအပ္တာကေတာ့ Pressure Loss at Chiller + Pipe Friction Loss + Pipe Fitting Loss
- Pump Efficiency : ကိုယ္ေရြးမဲ့ Pump အတြက္ Manufacturer's Catalogue ကေန ဖတ္ယူရပါမယ္။ Duty Point က Pump Curve ေအာက္ သိပ္မေရာက္လြန္းေစဘို႔ သတိျပဳပါ။
- Motor Efficiency ကိုယ္ေရြးမဲ့ Motor အတြက္ Manufacturer's Catalogue ကေန ဖတ္ယူရပါမယ္။
- ၿပီးရင္ ေအာက္က Pump Power Formula ကို သံုးၿပီး Pump Power Usage ကို တြက္ယူႏိုင္ပါတယ္။
  
  Where;
  Q = Water Flowrate (l/s )
  h = Pump Head (m )
  η_p = Pump Efficiency
  η_m = Motor Efficiency
  သူ႔ရဲ့ မူရင္း က ေတာ့
- ဒီေနရာမွာ VSD ရဲ့ Efficiency ကို ထည့္မတြက္ေသးတာ ေတြ႕ရပါတယ္။
Condenser Water Pumps Efficiency
- Water Flowrate : အေပၚမွာ တြက္ျပထားတဲ့ Condenser Water Flowrate ကိုပဲ အေျခခံပါတယ္။
- Pump Head Chiller Plant ရဲ့ Piping Configuration ေပၚမူတည္ၿပီး တြက္ယူရပါမယ္။ စဥ္းစားဘို႔ လိုအပ္တာကေတာ့ Pressure Loss at Chiller + Pipe Friction Loss + Pipe Fitting Loss + Height Difference between Cooling Tower Return Inlet and Basin
- Pump Efficiency နဲ႔ : ကိုယ္ေရြးမဲ့ Pump အတြက္ Manufacturer's Catalogue ကေန ဖတ္ယူရပါမယ္။ Duty Point က Pump Curve ေအာက္ သိပ္မေရာက္လြန္းေစဘို႔ သတိျပဳပါ။
- Motor Efficiency ကိုယ္ေရြးမဲ့ Motor အတြက္ Manufacturer's Catalogue ကေန ဖတ္ယူရပါမယ္။
- တြက္နည္းကေတာ့ Chilled Water Pumps တြက္တုန္းက သံုးတဲ့ Formula ကို ပဲ ျပန္သံုးရပါတယ္။
Cooling Towers Efficiency
- ကိုယ္ေရြးခ်ယ္တဲ့ Cooling Tower ကေန လိုအပ္တဲ့ Condenser Water Flowrate ကို မူတည္ၿပီး Manufacturer's Catalogue / Technical Data ကေန ဖတ္ယူရပါမယ္။ ဒီလိုဖတ္တဲ့ အခါ SS530:2006 / CTI ATC-105 အရ လိုအပ္တဲ့ 35°C Entering Water, 29°C Leaving Water And 24°C wb Outdoor Air မွာ ျဖစ္ေနဘို႔ သတိထားပါ။

အေပၚက အေျခခံ တြက္ခ်က္မႈ ေတြ ကိုနားလည္ၿပီ ဆိုရင္ ေပးထားတဲ့ Work Example ေပၚမွီျငမ္းၿပီး Chilled-Water Plant Efficiency ကို တြက္ခ်က္ ရယူႏိုင္ပါၿပီ။

... Back to Top (Contents)....

Ways to Improve to achieve better Operation Efficiencies and Performances

Sizing the Chiller Plant Right
- Full Load အတြက္သာ မက Part Load အတြက္ပါ သင့္ေတာ္တဲ့ Chiller Plant အရြယ္ နဲ႔ အေရအတြက္ ကို ေရြးခ်ယ္ရပါမယ္။ လိုအပ္တဲ့ Chillers ေတြ ကိုလည္း ဒီ အေျခအေန ႏွစ္ခု စလံုးအတြက္ သင့္ေတာ္ေအာင္ ေရြးခ်ယ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Selecting High Efficiency Equipments, Know Their Nature and Reserve Space for Them
1. Chillers
  Select High efficiency Chillers.
  Optimize Size and Quantity Combination. Chillers of different capacities have different efficiencies, optimize them.
  Optimize the refrigerant choice: Choose Higher Efficiency Refrigerant if favorable
  Consider and check for Part Load efficiency
  Watch out for Life Cycle Cost and Initial Investment Cost
  
  Chiller Efficiency Improve with;
  1. Lower Condenser Water Entering Temperature
  2. Higher Chilled Water Supply Temperature
  3. Higher Chilled Water Return Temperature
  4. Higher Chilled-Water ΔT (Temperature Difference)
  Check the efficiency changes for Different Chilled Water Supply/Return Temperature and Entering Condenser Water Temperature Humidity vs High Chilled Water Supply Temperature High dT vs FCU, Air Side
2. Chilled Water Pumps
  Select the optimum pump size and Use VSD when required to vary the flowrate
  Select high efficiency pumps and motors
  Common Header Pumping (or) One-to-One Pumping
  Primary Only? Or Primary + Secondary
3. Condenser Water Pumps
4. Cooling Towers
  Check for Optimum Efficiency
  Get Space for Cooling Tower Performance, prevent hot-moist air short circuit. May utilize VSD however if Chiller Efficiency improve better with Lower Condenser Water Temperature Choose Constant Speed.
  Over-sizing Cooling Tower a little bit will save a lot.
  Bad Cooling Tower Performance : It will drag the whole chiller plant down.
  Don't let Architects give less space than required for cooling tower, don't let them cover or enclose it with decoration. (Major Mistake)
  Cooling Tower ေဘးမွာ ေနရာေတြ အမ်ားႀကီး လြတ္ေနတယ္ လို႔ ထင္တယ္။ Cooling Tower က အရုပ္ဆိုးတယ္ လို႔ထင္တယ္။ Trellis ေတြ၊ Louver ေတြ နဲ႔ ကာတယ္။ အသံလုံေအာင္ ဆိုၿပီး နံရံေတြ နဲ႔ ကပ္ပစ္တယ္။
5. VSD: Is it Better (or) Not ?
  
  VSD good for Close Loop Pumps with Little or No Static Head
  VSD Good for Fans
  Power Varies proportional to the Cube of Flowrate
  However, Lowering Condenser Water Temperature may offset the fan power
  Condenser Water Temperature and VSD
  Condenser Water Pump and VSD
Arranging the equipments and Piping to improve efficiency

Cooling Tower closer to Chillers (However, Cooling Tower Should not be below the Chiller to prevent System drain to Cooling Tower)
Provide sufficient space for Cooling Tower. Don't let Architects give less space than required for cooling tower, don't let them cover or enclose it with decoration. (Major Mistake)
Size the Pipes to Lower Friction Loss (reduce Flow Velocity, Note: It will not Lower equipment Friction Losses)
Use the fittings with Lower Head Loss
Use minimum bends (elbows means head loss)
Optimizing System Design and Operating Parameters
Common Header Pumping (or) One-to-One Pumping
Optimizing chilled water supply temperature and increasing delta T
Maintain DT
Improve Condenser Water Temperature
Use redundant Cooling Tower to Improve Approach (or) Condenser Water Temperature
Increasing pipe sizes to decrease pump heads (Note: It will not Lower equipment Friction Losses)
Simulation with weather profile, instead of extreme design condition
There will be Cost and other system performance impacts associated with any changes in design parameters.

... Back to Top (Contents)....

References

... Back to Top (Contents)....

Water Pipes Sizing

2010-07-07T03:36:00.098+08:00

Mechanical Systems ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာ ေရပိုက္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုက္အရြယ္အစား ေရြးခ်ယ္ရတဲ့ Pipe Sizing က Mechanical Engineer ေတြ လႊဲေရွာင္လို႔ မရတဲ့ Task တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ပါတ္ေတာ့ Water Pipe Sizing အေၾကာင္း ကုိ ျပန္လည္ တင္ျပ ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။

DRAFT အၾကမ္းေရးလက္စ

Introduction: MEP Systems & Water Pipes
Fundamentals: Water Properties & Pipe Flow Basics
HVAC Systems: Water Pipe Sizing
Water Supply Systems: Pipe Sizing
Drainage Systems: Pipe Sizing
Fire Protection Systems: Water Pipe Sizing
Facility System: Water Pipes Sizing
Other Piping Systems
References

Introduction: MEP Systems & Water Pipes

1.A. Pipe Flow Application

Pipe Flow Application ေတြ ကို အသံုးခ်တဲ့နည္း ေပၚမူတည္ၿပီး ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ အေျခခံအားျဖင့္ ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စား ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
1. Pump Assisted Flow: Mechanical Equipments (Pumps ေရတင္စက္၊ ေရစုတ္စက္ ) ေတြ ကို အသံုးျပဳ ၿပီး ေရေတြ ကို စုတ္ယူ ပို႔လႊတ္ တဲ့ စနစ္။
2. Gravity Flow: ကမာၻ႕႔ေျမဆြဲအား Gravity ကို အသံုးခ်ၿပီး ေရေတြကို စီးဆင္း ေစတဲ့ စနစ္။
Pump Flow ေတြ ကေတာ့ ေရဖိအားနဲ႔ စီးရတဲ့ Pressurized Flow ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ Gravity Flow ေတြ ကေတာ့ အသံုးခ်တဲ့ အေပၚမူတည္ ၿပီး Pressurized Flow (or) No-Pressure Flow ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

Pressurized Flow in Mechanical Systems

ေရဖိအား နဲ႔ စီးရတဲ့ Pressurized Flow ကို ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ လည္း ႏွစ္မ်ိဳး ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။
1. One-Way Flow : တစ္ေနရာ ကေန တစ္ေနရာ ကို ပို႔တဲ့ တစ္ဖက္သြား ေရစီး။ Pump Assisted Pressure (or) Gravity Pressure တစ္ခုခု ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
2. Loop Flow (Circulation) : ျပန္လွည့္ လည္ေနတဲ့ ေရစီး ပတ္လမ္း။ Open Loop (or) Closed Loop, 100% Loop (or) Partial Loop စသည္ျဖင့္ ျဖစ္ႏိုင္ၿပီး Pump Assisted Pressure ကို အသံုးခ်ရေလ့ ရွိပါတယ္။
ေတြ႕ရေလ့ ရွိတဲ့ Pressurized Flow Systems ေတြ ကေတာ့။
1. HVAC System: Chilled Water, Condenser Water, Hydronic Systems, etc.
2. Domestic Water Supply System: Cold water supply, Hot water supply, etc.
3. Sanitary Drainage & Sewerage: Ejector Pump Discharge Pipes
4. Industrial Utilities (Water): Process Water, Process Cooling water, Deionized (DI) Water, Ultra Pure Water, etc.
5. Water Based Fire Protection Systems: Sprinkler System, Standpipe (or) Rising Mains & Hose-reel Systems, Fire Hydrants, etc.

No-Pressure Gravity Flow

ေရစြန္႔ထုတ္တဲ႔ စနစ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ Drainage System အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါဝင္ ပါတယ္။ No-pressure system ဆိုတာ က ခြဲျခားရလြယ္ေအာင္ သာ ေျပာရတာျဖစ္ပါတယ။ Flow Pressure ကေတာ့ အထိုက္အေလ်ာက္ ရွိတတ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ Impact Force လည္းရွိတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Pipe, Fitting & Pipe Support Systems ေတြ ေရြးခ်ယ္ ဒီဇိုင္းလုပ္တဲ့ အခါ သတိထားရပါတယ္။ ပိုက္အရြယ္အစား တြက္ခ်က္တဲ့ အခါမွာ Pressure က အဓိက ေနရာ က မပါတာ နဲ႔ လိုအပ္တဲ့ Pressure ရေအာင္ တမင္ လုပ္မေပးရတာ ေတြ ပဲ ရွိပါတယ္။
အၾကမ္းအားျဖင့္ Vertical Flow နဲ႔ Gradient Flow ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ Drainage System အမ်ားစု က Siphon လို႔ ေခၚတဲ့ ေရကဲ့ျပြန္ေကာက္ နိယာမ မ်ိဳး မျဖစ္ေစဘို႔ ဒီဇိုင္း လုပ္ထားတဲ့ Anti-siphonage System ေတြ ျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕ Storm Water Discharge System ေတြ မွာေတာ့ ေရစီးအား ကို အဆျမွင့္ေပးဘို႔ အတြက္ Siphon နိယာမ တမင္တကာ ရေအာင္ လုပ္ထား တဲ့ Siphonage System ေတြ လည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ကမာၻေျမ ဆြဲအား ကို အသံုးခ် တဲ့ No-Pressure Gravity Flow နမူနာ ေတြ ကေတာ့။
1. HVAC: Condensate Drainage
2. Sanitary Plumbing: Drainage & Sewerage Systems (Foul Water)
3. Rain Water (Storm Water) & Surface Drainage : Conventional (or) Siphonic
4. Other Drainage Systems

Fundamentals: Water Properties & Pipe Flow Basics
2.A. Water Properties
- Water Properties ေတြက အပူခ်ိန္ ကို လိုက္ၿပီး အနည္းငယ္ အေျပာင္းအလဲ ရွိပါတယ္။ တြက္ခ်က္တဲ့ အခါ အမ်ားအားျဖင့္ Standard Condition Value ေတြ ကို အသံုးခ် ႏိုင္ရင္ပဲ လုံေလာက္ေလ့ ရွိပါတယ္။
- Density
  S.I : 1.0 kg/liter ( 1,000 kg/m³ )
  I.P: 8.34 lbm/us-gal (62.42 lbm/ft³)
- Pressure
  Standard Atmospheric pressure (atm) နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္။
  1 atm = 14.696 psia = 101,325 Pa = 33.91 ft of water= 10.33 m H2O
- Thermal Properties
  - I.P (USCS) Units
    Specific Heat Capacity (Cp): 1 BTU/#.ºF
    Latent Heat of Fusion (water-to-ice) at 32ºF : 144 BTU/#
    Latent Heat of Vaporization (water-to-vapor) at 212ºF : 970 BTU/#
    Latent Heat of Vaporization (water-to-vapor) at 95ºF : 1,040 BTU/#
    ေရရဲ့ သဘာဝ ကို အၾကမ္းအားျဖင့္ တြက္ၾကည့္ရင္ ေအာက္က Formula ကို ရပါတယ္။
    RT = gpm x ΔT / 24
    
    gpm (gal/min) x ΔT (ºF)x 60 (min/h) x 8.34 (#/gal) x 1 (BTU/#.ºF) = 500 x gpm x ΔT (BTU/h)
  - S.I Units
    Specific Heat Capacity (Cp): 4.187 kJ/kg.K [ 1 kcal/kg.ºC ]
    Latent Heat of Fusion (water-to-ice) at 0ºC : 334 kJ/kg
    Latent Heat of Vaporization (water-to-vapor) at 100ºC : 2,256 kJ/kg
    Latent Heat of Vaporization (water-to-vapor) at 35ºC : 2,420 kJ/kg
2.B. Pipe Material / Standard
- Pipe Material ေတြက အမ်ားႀကီးပါ။ သံုးရမဲ့ Application ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကိုလိုက္ၿပီး Pipe Material ကို ေသခ်ာ စိစစ္ေ႐ြးခ်ယ္ ရပါတယ္။ စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ေတြ ကေတာ့၊
  - Internal Pressure (အတြင္းမွာ ႐ွိတဲ့ Fluid ရဲ့ ဖိအားဒါဏ္ ကို ခံႏိုင္ဘို႔)
  - External Loads from Backfill & Traffic (အျပင္က ဖိအား ဒါဏ္ေတြ၊ ဥပမာ ေျမဘို႔တဲ့ ဒါဏ္ေတြ၊ ကားေတြျဖတ္မဲ့ ဒါဏ္ေတြ ႐ွိရင္ ခံႏိုင္ဘို႔)
  - Internal Smoothness (အတြင္းသား ေခ်ာမြတ္မႈ)
  - Corrosion Resistance (တိုက္စားမႈဒါဏ္ ခံႏိုင္ရည္။)
  - Chemical Inertness (အထဲက Fluid နဲ႔ လြယ္လြယ္ကူကူ ဓာတ္မျပဳ ႏိုင္မႈ စြမ္းရည္။)
  - No Pollution: အထဲမွာ ရွိတဲ့ Fluid ကို Pollution မျဖစ္ေစရပါဘူး။
  - Methods of Joints (ပိုက္ဆက္ နည္း။)
  - Cost (ကုန္က်စရိတ္။)
  - Other Factors (အျခား အခ်က္အလက္ မ်ား။)
- အဓိက ေတြ႔ႏိုင္တဲ့ Pipe Material အမ်ိဳးအစားေတြ ကေတာ့
  1. သတၳဳပိုက္ ေတြျဖစ္တဲ့ Copper/Brass, Steel (Black Steel, Galvanized Steel, Stainless Steel, etc.), Cast-Iron, Ductile Iron, etc. ေတြ
  2. ပလတ္စတစ္ ပိုက္ေတြျဖစ္တဲ့ PVC, ABS, PPR, PVDF, etc.
  3. ေျမ၊ ကြန္ကရစ္ ကို အေျခခံတဲ့ Vitrified Clay (ေျမအုတ္ၾကြတ္ ပိုက္) , Concrete (ကြန္ကရစ္ ပိုက္) , etc.
  4. တစ္ခါတစ္ရံမွာ Fluid နဲ႔ သင့္ေတာ္တဲ့ Lining ခံထားတဲ့ ပိုက္မ်ိဳး ကိုလည္း ေတြ႕ႏိုင္ပါေသးတယ္။ (e.g. PVDF Lined steel pipe, Concrete-lined Ductile Iron Pipe, etc.)
- သံုးရမဲ့ လိုအပ္ခ်က္ နဲ႔ စံခ်ိန္စံညႊန္း သတ္မွတ္ ႏိုင္ဘို႔ Standard ေတြသတ္ မွတ္ထားပါတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ ။ ။U.S (ASTM, API), UK (B.S), Japan (JIS), Australia (AU), Singapore (SS). ေတြပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕ Standard ေတြက Cross-Reference လို႔သတ္မွတ္ လို႔ရေအာင္ အ႐ြယ္အစား စံခ်ိန္စံညႊန္း သတ္မွတ္ခ်က္ တူတတ္ ေပမဲ့ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ အ႐ြယ္အစား မတူပါဘူး။ ဆိုလိုတာက ၁ လက္မပိုက္ခ်င္း တူေပမဲ့ လံုးပတ္၊ အထူ ကြာတာမ်ိဳးပါ။
- Standard တစ္မ်ိဳးခ်င္း အတြင္း မွာကိုပဲ ပိုက္ေတြ ရဲ့ အထူအပါး၊ လံုးပတ္ နဲ႔ Pressure ဒါဏ္ခံႏိုင္ရည္ ေပၚ မူတည္ၿပီး Class / Type ေတြ ခြဲျခားထားပါ ေသးတယ္။ ဥပမာ။ ။ Steel Pipes (Schedule 10, 20, 30, 40, 80, XS, ST); Copper Pipes (Type K, L, M in ASTM, Type X, Y, Z in B.S)
2.C. Pipe Sizing Considerations
- Pressurized (including Gravity Pressure) Flow ေတြ ကို ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ ဘယ္ Mechanical Systems ေအာက္မွာ ပဲရွိရွိ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကေတာ့ အတူတူ ပါပဲ။
  1. Sufficient Pressure & Flowrate: လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္ မွာ လိုအပ္တဲ့ ေရစီးအား (သို႔) ေရထြက္အား နဲ႔ ေရဖိအား ရရွိႏိုင္ဘို႔။
  2. Limit Pressure Loss : ေရဖိအား ဆံုးရႈံးမႈ ကို ထိန္းႏိုင္ဘို႔။
  3. Limit Flow Speed (Velocity) : ေရစီး ႏႈန္း အလ်င္ ကိုထိန္းႏိုင္ဘို႔။
- ဒီသံုးခ်က္ က တစ္ခု နဲ႔ တစ္ခု အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္ေန သလို ေရြးခ်ယ္မဲ့ ပိုက္အမ်ိဳးအစား နဲ႔ အရြယ္အစား ေပၚမွာ လည္း မူတည္ျပန္ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ Pipe Sizing ဆိုတဲ့ ပိုက္အရြယ္အစား ေရြးခ်ယ္ျခင္း ဆိုတာ လိုအပ္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။
- Piping System ေတြ ဒီဇို္င္း လိုအပ္ခ်က္ အမီ အလုပ္ လုပ္ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေနရာ (သို႔) Appliances ေတြမွာ ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ အတိုင္း Flowrate နဲ႔ Pressure ရရွိဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
- လိုအပ္တဲ့ Design Pressure ရဘို႔ေရာ။ Pump အရြယ္အစား နဲ႔ Energy Consumption ကို သက္သာေအာင္ ထိန္းသိမ္း ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ပါ လိုအပ္တာ က Pressure Loss ကို ထိန္းႏိုင္ဘို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
- သံုးထားတဲ့ ပိုက္ေတြ ေရရွည္ ခံေအာင္ (Corrosion နည္းေအာင္) နဲ႔ Noise & Vibration ေတြကို ထိန္းႏိုင္ဘို႔ အတြက္ က Flow Velocity ကို ထိန္းႏိုင္မွ ျဖစ္မွာပါ။
- Pipe Sizing ေတြ လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုရင္ ေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြ ကို အရင္သတ္မွတ္ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
  1. Pipe Material & Standard
  2. Required Flowrate
  3. Allowable Friction Loss
  4. Allowable Flow Velocity
- ဒါေတြ ကို ရၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ နည္း ႏွစ္နည္း နဲ႔ ပိုက္အရြယ္အစား ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါတယ္။
  1. Using Pipe Friction Charts
  2. By Calculations
- ေနာက္ပိုင္းမွာ System တစ္ခုစီ အလိုက္ ဘယ္လို စဥ္းစားရမလဲ ဆိုတာ ကို ဆက္လက္ တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
2.D. Basic Calculations
1. Pipe Area (A)
  Pipe Area တြက္တာကေတာ့ ရိုးရိုးစက္ဝိုင္း ဧရိယာ ရွာတဲ့ ပံုေသနည္း ကို ပဲ သံုးတာပါ။
  A= 0.25 x π x d²
  
  သတိထားရန္။ ။ d က Internal Diameter ျဖစ္ရပါမယ္။ Pipe Standard ေပၚမူတည္ ၿပီး ကြာျခားမႈ ရွိပါတယ္။
2. Area (A), Flowrate (Q) and Velocity (V) Relationship
  Basic Unit ေတြ ကို အတူတူ သံုးထားမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ရိုးရွင္းတဲ့ Flowrate = Area x Velocity (or) Q = A x V လို႔ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ Unit ေတြ ကိုပါ ညွိေပးရပါမယ္။ ပိုက္ အ႐ြယ္အစား အလြယ္ တြက္ခ်က္ ႏိုင္မဲ့ ပံုေသနည္း အခ်ိဳ႕ ကို ဆက္လက္ ေဖာ္ျပ ေပးပါမယ္။
  - I.P (USCS) Units
    
    Q = 2.45 x d² x V
    where Q (US gpm), d (in) and V (ft/s)..
    [ 0.25 x π x d² (in²) x V (ft/s) x { 60 (s/min)} x { 12 (in/ft) } x { (1 / 231)(U.S gal / in³)} ]
  - S.I Units
    
    Q = 0.0471 x d² x V
    where Q (l/min), d (mm) and V (m/s)...
    [ 0.25 x π x d² (mm²) x V (m/s) x { 60 (s/min)} x { (1/1000)² (m/mm)²} x { 1,000 (l/m³)} ]
3. Pipe Frictions
  - ပိုက္အရြယ္အစား ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ ဘို႔အတြက္ Pipe Friction Charts သံုးတဲ့နည္း နဲ႔ Calculation Formula ေတြ သံုးၿပီး တြက္ထုတ္တဲ့ နည္း ႏွစ္ခု အနက္ Pipe Friction Chart သံုးတဲ့ နည္းက ေတာ့ ပိုမိုရိုးရွင္း လြယ္ကူပါတယ္။
  - Calculation Formula ေတြ သံုးၿပီး တြက္ထုတ္တဲ့ နည္း မွာလည္း နည္းႏွစ္နည္း ရွိျပန္ပါတယ္။
  - အနီးစပ္ ဆံုး ခန္႔မွန္း ႏိုင္တာ ကေတာ့ ပထမနည္း ျဖစ္တဲ့ Darcy-Weisbach Equation ျဖစ္ၿပီး တြက္နည္း ကေတာ့ Iterative (အထပ္ထပ္ျပန္တြက္ရတဲ့ နည္း) မို႔ ႐ႈတ္ေထြးပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ Fluid Dynamic Properties ေတြ ကို ေတာ္ေတာ္ သံုးရပါတယ္။ Viscousity, Reynold Number, Friction Factors စသည္ျဖင့္ပါ။
  - ဒုတိယနည္း ကေတာ့ Sprinkler Systems Water Distribution နဲ႔ Irrigation Systems ေတြမွာ အသံုးမ်ား တဲ့ Hazen-Williams equation ပါ။ Darcy-Weisbach Equation ေလာက္မတိက် ေပမဲ့ ပိုက္ အ႐ြယ္အစား ငယ္ငယ္ ေတြမွာ သိပ္မကြာလွ တာရယ္၊ တြက္ခ်က္ရ လြယ္ကူတာရယ္ ေၾကာင့္ သံုးစြဲၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
  - ဒါလို ႐ႈတ္ေထြးတဲ့ တြက္နည္း ေတြကို ေလွ်ာက္ေရး ေနမွာ မဟုတ္ပဲ ဘယ္လို လြယ္လြယ္ တြက္မယ္၊ အသံုးခ်ရ မယ္ဆိုတာကို ပဲ ေဖာ္ျပေပးမွာပါ။
4. Total Pressure Loss
  - Fitting Pressure Loss ကို နည္းႏွစ္နည္း ထဲ က သင့္ေတာ္ရာ တစ္နည္း နဲ႔ ခန္႕မွန္းႏိုင္ပါတယ္။
    1. Method 1: Equivalent Pipe Length (or)
    2. Method 2: Dynamic Loss Factor (K) ΔP= K x [ V² / (2 g) ]
  - Friction Loss ေတြ ကို သင့္ေတာ္သလို ေပါင္းတဲ့ အခါ Circuit Loss တြက္သလို အေျခခံ ေတြ ကို သတိထားဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
    Series R = R1 + R2 + R3 + …
    Parallel R = 1 / [ (1/R1) + (1/R2) + (1/R3) + …]
    အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ Pressure Loss အမ်ားႏိုင္ဆံုး Path တစ္ခု ကိုေရြးၿပီး Series တြက္တာပါ။
5. Pipe Weight per Unit Length (for Pipe Support)
  - ပိုက္ေတြရဲ့ အေလးခ်ိန္ ကို သတိထားဘို႔ ပါ။ အခ်ိဳ႕က အေလးခ်ိန္ ကို ပဲ စဥ္းစားၿပီး ပိုက္ရဲ့ အေလးခ်ိန္ ကို ေမ့ တတ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕က ေတာ့ ပိုက္ရဲ့ အေလးခ်ိန္ ကို ပဲ စဥ္းစားၿပီး ေရရဲ့ အေလးခ်ိန္ ကို ေမ့က်န္တတ္ ျပန္ပါတယ္။ ႏွစ္ခုစလံုး က ေမ့ထားလို႔ မရပါဘူး။ အမ်ားအားျဖင့္ Pipe Standard အလိုက္ Water Weight and Pipe Weight ေတြ ကို အသင့္ ရႏိုင္ ပါတယ္။ (မရွိရင္ တြက္လို႔လည္း ရပါတယ္။ Water Weight = Volume x Density)
  - စာေရးသူ။ ။ HVAC Piping ေတြ အတြက္ မွီျငမ္းစရာ အလြယ္မရွိတဲ့ အေျခအေန မွာ အၾကမ္းခန္႔မွန္းတဲ့ အခါ ေရရဲ့ အေလးခ်ိန္ ကို တည္ Insulation မပါရင္ 2 နဲ႔ Insulation ပါရင္ 2.5 ေလာက္နဲ႔ ေျမွာက္ၿပီး weight/unit length ကို ေပးပါတယ္။ ၿပီးရင္ ဒါက အၾကမ္းေပးတာ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပန္ၿပီး Confirm လုပ္မဲ့ အေၾကာင္းပါ ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။
  - ေအာက္မွာ ပိုက္ထဲမွာ ရွိတဲ့ ေရရဲ့ အေလးခ်ိန္ (ပိုက္အေလးခ်ိန္ မပါ) တြက္နည္းေတြ ကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။
  - ေရ အေလးခ်ိန္ ( I.P (USCS) Units)
    
    W = 0.3404 x d²
    where W (lbm/ft) and d (in)...
    [0.25 x π x d² (in²) x { 1/144 (ft²/in²) } x 1 (ft/ft) x { 62.42 (lbm / ft³)}]
  - ေရ အေလးခ်ိန္ ( S.I Units)
    
    W = d² / 1,273
    where W (kg/m) and d (mm)...
    [0.25 x π x d² (mm²) x { (1/1000)² (m/mm)²} x 1 (m/m) { 1,000 (kg/m³)}]
  - ပိုက္ရဲ့ အေလးခ်ိန္ ကို Catalogue ေတြကေန ရွာၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ Carbon Steel Pipe ဆိုရင္ ေတာ့ သူ႔ရဲ့ Specific Gravity က 7.85 ေလာက္ရွိပါတယ္။ (ဆိုလိုတာက ထုထည္တူရင္ ေရထက္ ၇.၈၅ ဆပိုေလးပါတယ္။) ပိုက္အရြယ္အစား နဲ႔ အထူသိရင္ အေလးခ်ိန္ ကို အလြယ္တကူ တြက္ယူ ႏိုင္ပါတယ္။ [ Eqn: π x d_mean x t x Water Density x 7.85 ]

HVAC Systems: Water Pipe Sizing
3.A. Flowrate

Chilled Water Piping ေတြ အေၾကာင္း ေျပာတဲ့အခါ Flowrate ကို ဒီလို အလြယ္ ေျပာေနၾကတာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။
1. Chilled Water Flowrate: 2.4 gpm/ton
2. Condenser Water Flowrate: 3.0 gpm/ton
ဒါကို 3.785 litre/us gal နဲ႔ ေျမွာက္ရင္ Liter/min.USRT ရပါမယ္။
ဒါက အေျခအေန အားလံုးအတြက္ မွန္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ARI 550 Condition နဲ႔ ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ Standard Centrifugal Chiller Configuration အတြက္ပဲ မွန္တာပါ။ သူ႕ရဲ့ Chilled Water ΔT: 10ºF (5.6ºC) ျဖစ္ပါတယ္။ အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ RT = gpm x ΔT / 24 ကိုသံုးတာပါပဲ။
Chilled Water ကေတာ့ အမွန္တကယ္ Design ΔT အတြက္ အခ်ိဳး ေျပာင္းျပန္ ျပန္ခ်ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ။ ။ ΔT: 15ºF ဆိုရင္ 2.4 x (10 / 15) = 1.6 gpm ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ပိုက္အရြယ္အစား ေသးေအာင္ နဲ႔ Chiller Performance တက္ေအာင္ Chilled Water ΔT ကို ျမွင့္ၿပီး ဒီဇိုင္း လုပ္တတ္ၾကတာ လည္းျဖစ္ပါတယ္။ (တစ္ျပိဳင္တည္းမွာ Air Side Equipments ေတြရဲ့ Water Coil ပိုၾကီးဘို႔ လိုအပ္တာနဲ႔ ျပန္လည္မွ် ယူရပါတယ္။)
Condenser Water Flowrate ကိုေတာ့ Vapor Compression Cycle သံုး Chiller ေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ 3.0 gpm/ton အသံုးျပဳေလ့ရွိပါတယ္။ အျခား Condenser ေတြအတြက္ ကို ေတာ့ ARI 550 ကို ျပန္မွီျငမ္းရပါမယ္။ (Tips: It is related to COP.)
Open Evaporative Cooling Tower မွာ 94 ºF ေရကို ΔT: 10ºF ခ်ေပးဘို႔ အတြက္ Cooling Tower မွာ အေငြ႕ပ်ံရမဲ့ အေရအတြက္ က ေတာ့ 10ºF x 1 (BTU/#.ºF) / 1,040 (BTU/#) 1% ေလာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ျပိဳင္တည္း မွာပဲ ေလကပါ Sensible Cooling ေပးမွာမို႔ Evaporation Loss က 0.8% ေလာက္ပဲရွိပါတယ္။ အခုေခတ္ Cooling Tower ေတြရဲ့ Drift Loss ကလည္း 0.1% ေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ Chemical Concentration တက္မလာ ေအာင္ လုပ္ဘို႔ပါ တြက္ရင္ 1.5% of Circulation Flow ဆိုရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။ 3 gpm x 1.5% = 0.045 gpm/RT
In Summary:
- Chilled Water: gpm = 24 x RT / ΔT
- Condenser Water: gpm = 3 x RT (for chiller with vapor compression cycle)
- Cooling Tower Makeup: gpm = 0.05 x RT
- Condensate: gpm – calculate from dehumidifying process

3.B. Flow Velocity & Pressure Loss

သံုးထားတဲ့ ပိုက္ေတြ ေရရွည္ ခံေအာင္ (Corrosion နည္းေအာင္) နဲ႔ Noise & Vibration ေတြကို ထိန္းႏိုင္ဘို႔ အတြက္ က Flow Velocity ကို ထိန္းႏိုင္မွ ျဖစ္မယ္ လို႔ ေျပာခဲ့ ပါတယ္။ သင့္ေတာ္တဲ့ Flow Velocities ေတြနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ Reference ႏွစ္ခု ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Recommended Maximum Velocities for Closed (Pressurized) Systems.

Service	Velocity Range
Service	S.I (m/s)	I.P (fps)
Pump Discharge	2.4 to 3	8 to 12
Pump Suction	1.2 to 2	4 to 7
Drain Line	1.2 to 2	4 to 7
Header	1.2 to 4.5	4 to 15
Riser	1 to 3	3 to 10
General Service	1 to 3	5 to 10
City Water	1 to 2	3 to 7

Recommended Maximum Velocities to prevent Erosion [ ေရတိုက္စား မႈဒဏ္ ခံႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ]

Normal Annual
Operating Hours Maximum Recommended
Water Velocity
I.P (fps) S.I (m/s)
1,500 12 3.6
2,000 11.5 3.5
3,000 11 3.3
4,000 10 3
5,000 9 2.7
8,000 8 2.4

3.C. Quick Pipe Sizing

အသံုးမ်ားတဲ့ ပိုက္ကေတာ့ Black Steel Pipe ျဖစ္ပါတယ္။ Condenser Water အတြက္ Black Steel Pipe ကို Galvanized လုပ္ၿပီးလည္း သံုးေလ့ရွိပါတယ္။
Recommended Sizing Criteria
Service ΔP* Velocity
(m/s) ( ft/s )
Chilled Water < 40 < 2.4 < 8.0
Condenser Water < 50 < 2 < 6.6
ΔP* - (mm Aq/m) or (ft.wg/1000 ft)
Velocity ကိုဒီထက္ ပိုတိုးခ်င္ရင္ အထက္မွာ ေပးထားတဲ့ Recommended Maximum Velocities Criteria ေတြနဲ႔ ျပန္ၿပီး ႏိႈင္းယွဥ္ Justify လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ စာေရးသူ အျမင္အရ အေပၚက ေပးထားတဲ့ Recommended Sizing Criteria: Velocity ေတြနဲ႔ ေရြးတာက သူ႔ထက္ Velocity ပိုယူၿပီး ပိုက္အရြယ္အစား ေသးလိုက္တာထက္ စာရင္ Friction Loss (and Pump Power) ပိုနည္း တာမို႔ Energy Efficient ျဖစ္ပါတယ္။
Chilled Water က Total Closed Loop ျဖစ္ၿပီး Condenser Water ထက္စာရင္ Chemical Concentration အတက္အက် နည္းၿပီး Corrosion လည္း ပိုနည္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ႕ရဲ့ Flow Velocity ကို အနည္းငယ္ ပိုယူႏိုင္ပါတယ္။ အျခားတစ္ဘက္ မွာေတာ့ Condenser Water Pipe ရဲ့ Friction Loss Factor ကို Chilled Water Pipe ထက္ ပိုယူႏို္င္ပါတယ္။ ေအာက္က ဇယားႏွစ္ခု မွာ ယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

Chilled-Water Pipe Sizes

Pipe Size		Pipe Sch.	Internal Diameter	SI Units			IP (USCS)			(USRT) @ ΔT=10ºF
Pipe Size			Internal Diameter	Flowrate	Vel.	ΔP	Flowrate	Vel.	ΔP
( in)	( mm)		( in)	( l/min)	( m/s)	( mm/m)	( gpm)	( ft/s)	(ft/100')
3/4"	20	40	0.824	15	0.7	40	4	2.4	4.0	1.7
1"	25	40	1.049	27	0.8	40	7	2.6	4.0	2.9
1-1/4"	32	40	1.38	56	1.0	40	15	3.2	4.0	6.3
1-1/2"	40	40	1.61	84	1.1	40	22	3.5	4.0	9.2
2"	50	40	2.067	160	1.2	40	42	4.0	4.0	17.5
2-1/2"	65	40	2.469	260	1.4	40	69	4.6	4.0	28.8
3"	80	40	3.068	460	1.6	40	120	5.2	4.0	50
3-1/2"	90	40	3.548	675	1.8	40	180	5.8	4.0	75
4"	100	40	4.026	940	1.9	40	250	6.3	4.0	104
5"	125	40	5.047	1,700	2.2	40	450	7.2	4.0	188
6"	150	40	6.065	2,700	2.4	38	710	7.9	3.8	296
8"	200	30	8.071	4,800	2.4	28	1,260	7.9	2.8	525
10"	250	30	10.136	7,590	2.4	21	2,000	7.9	2.1	833
12"	300	30	12.09	10,800	2.4	17	2,850	8.0	1.7	1,188
14"	350	30	13.25	12,970	2.4	15	3,420	8.0	1.5	1,425
16"	400	30	15.25	17,180	2.4	13	4,540	8.0	1.3	1,892
18"	450	ST	17.25	22,000	2.4	11	5,800	8.0	1.1	2,417
20"	500	ST	19.25	27,370	2.4	10	7,230	8.0	1.0	3,013
22"	550	ST	21.25	33,360	2.4	9	8,800	8.0	0.9	3,667
24"	600	ST	23.25	40,000	2.4	8	10,550	8.0	0.8	4,396

Condenser-Water Pipe Sizes

Pipe Size		Pipe Sch.	Internal Diameter	SI Units			IP (USCS)			(USRT) @ *STD
Pipe Size			Internal Diameter	Flowrate	Vel.	ΔP	Flowrate	Vel.	ΔP
( in)	( mm)		( in)	( l/min)	( m/s)	( mm/m)	( gpm)	( ft/s)	(ft/100')
3/4"	20	40	0.824	16	0.8	50	4	2.5	5.0	1.4
1"	25	40	1.049	30	0.9	50	8	2.9	5.0	2.6
1-1/4"	32	40	1.38	63	1.1	50	17	3.6	5.0	5.5
1-1/2"	40	40	1.61	95	1.2	50	25	4.0	5.0	8.4
2"	50	40	2.067	180	1.4	50	48	4.5	5.0	15.9
2-1/2"	65	40	2.469	290	1.6	50	77	5.1	5.0	25.5
3"	80	40	3.068	520	1.8	50	137	6.0	5.0	45.8
3-1/2"	90	40	3.548	760	2.0	50	201	6.5	5.0	66.9
4"	100	40	4.026	980	2.0	43	259	6.5	4.3	86.3
5"	125	40	5.047	1,550	2.0	33	410	6.5	3.3	137
6"	150	40	6.065	2,230	2.0	27	589	6.5	2.7	196
8"	200	30	8.071	3,960	2.0	19	1,046	6.5	1.9	349
10"	250	30	10.136	6,250	2.0	15	1,651	6.5	1.5	550
12"	300	30	12.09	8,880	2.0	12	2,346	6.6	1.2	782
14"	350	30	13.25	10,675	2.0	11	2,820	6.6	1.1	940
16"	400	30	15.25	14,140	2.0	9	3,736	6.6	0.9	1,245
18"	450	ST	17.25	18,100	2.0	8	4,782	6.6	0.8	1,594
20"	500	ST	19.25	22,500	2.0	7	5,945	6.5	0.7	1,982
22"	550	ST	21.25	27,450	2.0	6	7,252	6.6	0.6	2,417
24"	600	ST	23.25	32,860	2.0	6	8,682	6.6	0.6	2,894

*STD: USRT for Chiller with Vapor Compression Cycle at ARI:550 Standard Condition

Water Supply Systems: Pipe Sizing
Refer To -
http://chawlwin.blogspot.com/2008/11/domesticwater01.html
- Loading Units (Fixture Units) and Flowrate
- Flow Velocity
- Hot-Water Circulation Capacity (to maintain temperature, calculate heat loss)
Drainage Systems: Pipe Sizing

Refer To
http://chawlwin.blogspot.com/2008/10/sanitary01.html
- Discharge Units (Drainage Fixture Units) and Flowrate
- Flow Velocity, Vertical & Gradient Flow
Fire Protection Systems: Water Pipe Sizing
- Flow rate required
- Prescriptive Pipe Sizes & Sized by Hydraulic Calculation
Facility System: Water Pipes Sizing
- Flowrate and Equipment Utility Matrix
- Flow Velocity
Other Piping Systems
References

Testing & Commissioning Process for MEP Systems

2010-06-27T10:48:00.002+08:00

MEP Systems ေတြ ကို သတ္မွတ္ခ်က္ အတိုင္း တပ္ဆင္ၿပီး တဲ့ အခါ တကယ္ လည္း အလုပ္တယ္၊ လိုခ်င္တဲ့ (သတ္မွတ္ထားတဲ့) Performances ေတြ လည္း ရတယ္ ဆိုတာ ေသခ်ာေၾကာင္း သက္ေသျပ ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Commissioning Process ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ Building Owner ကို ဒီ အေဆာက္အအံု ၾကီး ကို အမွန္တကယ္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ေဆာက္လုပ္ ၿပီးစီးလို႕ သြားပါၿပီ။ Plans and Specification ေတြ နဲ႕လည္း Compliance ကိုက္ညီတဲ့ အရည္အေသြး ရွိပါ တယ္။ အသံုးခ် ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ လည္း Operationally and Functionally Ready အဆင္သင့္ ျဖစ္ေန ပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ လက္ခံ လႊဲေျပာင္း ရယူတဲ့ Take-over လုပ္ႏိုင္ပါၿပီ ဆိုတာ ကို သက္ေသျပ မဲ့ အေရးပါတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပါဝင္တာေတြ ကေတာ့
1. Verifying the operation of system components under various conditions
2. Verifying interactions between systems and subsystems
3. Documenting system performance in reference to design criteria, and
4. Instructing operators how to operate the building systems and equipment

Building Owner နဲ႔ Operators ေတြ ကို ေပးမဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူး ေတြ ကေတာ့။
- Building Systems ေတြက ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ အတိုင္း အေကာင္းဆံုး efficiency နဲ႔ မွန္မွန္ကန္ကန္ အလုပ္ လုပ္ေနတယ္။
- Systems ေတြၾကား (ရႈတ္ေထြးတဲ့ စနစ္ ေတြၾကားမွာ ေတာင္) အျပန္အလွန္ မွန္ကန္ တဲ့ Interaction ေတြ ရွိေနတယ္။
- Maximum Comfort အတြက္ System ေတြ ကို စနစ္တက် Balanced လုပ္ ၿပီးသား ျဖစ္ေနတယ္။
- Building System Operators ေတြ ကိုလည္း Design Efficiencies ရေနေအာင္ ဘယ္လို ထိန္းသိမ္း Operate လုပ္ရမလဲ လို႔ ေလ့က်င့္ ေပးထားၿပီး ျဖစ္တယ္။
- Post Acceptance Coordination မွာလည္း Design Conditions နဲ႔ အနီးစပ္ဆံုး တူတဲ့ အေျခအေန ကို ေသခ်ာ ေရြးၿပီး မွ စစ္ထားတာ မို႔ လိုခ်င္တဲ့ အရည္အေသြး ရဘို႔ ေသခ်ာ ေစတယ္။
ASHRAE ရဲ့ Definition ကေတာ့
"The Commissioning Process: is defined as a quality-oriented process for achieving, verifying, and documenting that the performance of facilities, systems, and assemblies meets defined objectives and criteria". Commissioning is an all inclusive process for all the planning, delivery, verification, and managing risks to critical functions performed in, or by, facilities."
လူ အမ်ားစု က Commission Process ေတြ အားလံုး တပ္ဆင္ၿပီး မွ လုပ္ဘို႔ လိုအပ္တာ လို႔ ထင္တတ္ၾကပါတယ္။ အမွန္တကယ္ လိုအပ္ခ်က္ က ေတာ့ Pre-Design အဆင့္မွာ ထဲက ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္မႈ ေတြ၊ ထည့္သြင္းစဥ္းစားမႈ ေတြ လုပ္ထားရပါတယ္။ Project Phases အားလံုး မွာ သင့္ေတာ္တဲ့ activities ေတြ ပါဝင္ ထားေပး ရပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ မလိုအပ္တဲ့ အျငင္းပြားမႈ ေတြ ျဖစ္မလာေစဘို႔ အတြက္ Contract Specifications ေတြ မွာလည္း Commissioning Scope ေတြ ကို တိတိက်က် သတ္မွတ္ေပးထားရပါတယ္။ ဒါမွလည္း လိုအပ္ခ်က္ အလိုက္ သင့္ေတာ္တဲ့ Budget ေတြ ပါဝင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
စနစ္တက် ရွိေနၿပီးျဖစ္တဲ့ Commissioning Standards Manuals ေတြ နဲ႔ Certifications ေတြ ေပးႏိုင္ တဲ့ Standard Organizations ေတြ က ေတာ့။
တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
ခု တစ္ပါတ္ မွာ Commissioning Process ေတြ အေၾကာင္း ကို မိတ္ဆက္ ေပးထား ပါတယ္။ Systems တစ္ခု စီရဲ့ အေသးစိတ္ ကို ေတာ့ ေနာက္ၾကံဳတဲ့ အခါ အလ်င္း သင့္သလို တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ Post မွာ တင္ျပမဲ့ အစီအစဥ္ ကေတာ့။

-အၾကမ္းေရးလက္စ-

Commissioning Teams
- Commissioning Teams မွာ ပါဝင္ပတ္သက္ ရမဲ့ သူေတြ ကေတာ့။
  1. အေဆာက္အအံု ပိုင္ရွင္ (Owner)
  2. အေဆာက္အအံု ကို အမွန္တကယ္ သံုးျပဳမဲ့ သူ (End-User )
  3. ဒီဇိုင္းလုပ္သူ မ်ား (Architects, MEP Engineers)
  4. ကန္ထရိုက္တာ မ်ား (Main Contractor, Sub Contractors, …)
  5. TAB (Testing, Adjusting and Balancing) Commissioning Agents
  6. Building Operating & Maintenance Staffs
- အားလံုး မွာ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ကိုယ္စီ ရွိၾကပါမယ္။
- Comprehensive Commissioning လုပ္ခ်င္တဲ့ Owners ေတြ အေနနဲ႔ Pre-Design Stage မွာထဲက စိတ္ႀကိဳက္ Commissioning Agent ကို တိုက္ရိုက္ ခန္႔အပ္ ေရြးခ်ယ္ တာဝန္ေပးထားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ အေျခအေန မွာ Commissioning Agent က သက္ဆိုင္ရာ အဆင့္တိုင္း မွာ သင့္ေတာ္သလို ပါဝင္ ပတ္သက္ခြင့္ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
- Owners နဲ႔ Engineers ေတြ က ဘယ္ေလာက္အဆင့္ အထိ Commissioning လုပ္ခ်င္တယ္ ဆိုတာ ကို ႀကိဳတင္ သတ္မွတ္ရပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ Commission Scope နဲ႔ Specification အေသးစိတ္ ကို သတ္မွတ္ ေပးရပါမယ္။ ဒီလို အဆင့္ေတြ အတြက္ Commissioning Specialist ရဲ့ အၾကံျပဳခ်က္ ကို ေဆြးေႏြး ရယူႏိုင္ပါတယ္။
- သတ္မွတ္ခ်က္ ထဲမွာ ပါတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ရဘို႕ Commission လုပ္ရမဲ့ သူေတြ နဲ႔ တာဝန္ေတြ ကို လည္း ခြဲျခားသတ္မွတ္ ထားေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Contractor / Commissioning Agents ေတြ က လည္း ဒီ သတ္မွတ္ခ်က္ ေတြ ကို ရေအာင္ လုပ္ေပးဘို႔ Contract ရထဲက သေဘာတူ ထားရမွာ ျဖစ္ၿပီး တကယ္ရေအာင္ လည္း လုပ္ေပး ရပါမယ္။
- အစထဲ က သေဘာတူ မထားရေသးတဲ့ အခ်က္ေတြ ကို လိုခ်င္ရင္ (သို႔) လိုအပ္လာမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မွ်မွ်တတ ညွိႏိႈင္း ၿပီး လုပ္ေဆာင္ ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Key Commissioning Activities
Commissioning Activities ေတြ ကို Project Phases ေတြ အလိုက္ ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္။
1. Pre-design Phase
  1. Develop Commissioning Scope
  2. Review Design Intent
  3. Owner may employ Commissioning Agent for Comprehensive Commissioning
2. Design Phase
  1. Develop Commissioning Specifications
  2. Design to accommodate Commissioning
  3. Commissioning Plan
3. Construction Phase
  1. Identify commissioning scope
  2. Commissioning Test Details
  3. Manage Commissioning Process: Meetings, Plan & Schedules
  4. System Verification Checks and Documents
  5. Equipments System Start-ups
  6. Carry out TAB (Testing, Adjusting and Balancing)
4. Acceptance Phase
  1. Functional Performance Tests
  2. Verify TAB results
  3. Train O&M Staffs
  4. Compile Final Commissioning Reports
5. Post-Acceptance Phase
  1. Carry out any "off season" functional performance tests
  2. Update documents
Commissioning Scopes & Systems to be Commissioned
- ဘယ္ Systems ေတြကို Commissioning လုပ္မွာလဲ၊ ဘယ္ေလာက္အဆင့္ အထိ လုပ္မွာလဲ။ ဘယ္လို လုပ္မွာလဲ ဆိုတာ ေတြ ကို အတိက် ႏိုင္ဆံုး သတ္မွတ္ ေပးရပါမယ္။ Building MEP Systems အမ်ားစု ကို Commissioning Agents ေတြက Commissioning လုပ္ေပးဘို႔ တာဝန္ယူ ႏိုင္ေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ ဥပမာ။
  1. HVAC Systems
  2. Plumbing Systems
  3. Utility Systems
  4. Fire Sprinkler Systems
  5. Fire Alarm & Life Safety Systems
  6. Building Automation Systems (or) Building Management Systems
  7. Electrical Systems
  8. Security Systems
  9. Lighting Control Systems
- Commissioning Agency ရဲ့ Specialty ကိုလိုက္ၿပီး ဘယ္ Systems ေတြ ကို လုပ္ႏိုင္မလဲ စစ္ေဆးဘို႔ ေတာ့ လိုအပ္ပါမယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ ကေတာ့ Contract Specifications ေတြ အရ Systems ေတြ အကုန္လံုး ကို Commissioning လုပ္ဘို႔ လိုအပ္ခ်င္ မွ လိုအပ္မွာပါ။
- Contract Specifications ထဲက သေဘာတူညီ မႈကို လိုက္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ Contractors ေတြ ကပဲ Commissioning လုပ္တာ၊ (သို႔) သူတို႔ ႏွစ္သက္တဲ့ Commissioning Agent (Third Party Specialist) ငွား လုပ္ေစတာ ေတြ လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ( လိုအပ္ရင္ Owner ကို အသိေပးၿပီး သေဘာတူညီမႈ ရယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ )
- အထူး Specialists Systems ေတြ ကိုေတာ့ Specialist Contractors ေတြ က ေန Commissioning လုပ္ေပးရႏိုင္ ပါတယ္။ ဒီအခါ သူတို႔ရဲ့ သီးသန္႔ Commissioning Plans ေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
Commissioning Procedure (1) : Planning & Documentations
- တကယ္ လုပ္ရမဲ့ Commissioning Procedure ရဲ့ ပထမဆံုး အဆင့္ပါ။ အစီအစဥ္ နဲ႔ လိုအပ္မဲ့ စာရြက္စာတမ္း ေတြ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ကို စနစ္တက် ျပင္ဆင္မႈ ေတြ လုပ္ရတဲ့ အဆင့္ လို႔ ဆိုပါေတာ့။
1. Commissioning Specifications & Acceptance Criteria
  - Commissioning Process ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ အားလံုး ကို သတ္မွတ္မဲ့ Detail Specifications လိုအပ္ပါတယ္။ ပါဝင္ႏိုင္တာေတြ ကေတာ့။
    1. ပါဝင္ ပတ္သက္ရမဲ့ Team Member ေတြ နဲ႔ သူတို႔ရဲ့ Roles & Responsibilities (တာဝန္မ်ား) အက်ဥ္းခ်ဳပ္။
    2. သက္ဆိုင္ရာ Service အလိုက္ ပတ္သက္သူ ေတြ ရဲ့ Detail Responsibilities
    3. Commissioning လုပ္မဲ့ Systems, Equipments & Interfaces ေတြရဲ့ စာရင္း။
    4. Field Installation Verification Requirements
    5. Functional Performance Tests Requirements including Testing Instruments Specifications & Calibration Requirements
    6. Documentation Procedure and Requirements
    7. O&M Staff Training Requirements
    8. Commissioning Standards
2. Commissioning Plan
  - Commissioning Scope & Specifications ေတြ ကို မွီျငမ္းၿပီး ဘာေတြ လုပ္ရမလဲ သတ္မွတ္ေပးမဲ့ Action Plan ျဖစ္ပါတယ္။
    1. Identify the Commissioning Team
    2. Identify each Team member's responsibility and authority
    3. Identify the Commissioning Scope of the specific project
    4. Identify communication protocols for the specific project. Include startup meetings, progress meetings, and written communication procedures.
    5. Identify commissioning work flow. Includes weekly field report, start up observation reports, system check forms, equipment check forms and final report
    6. Commissioning schedule
    7. Maintenance Manual Review Procedure
    8. O&M Staffs Training / Turn Over Seminar Outline
3. Interfacing with Design Documentations
  - Owner က ေစာေစာထဲက ခန္႔ထားလို႔ ပတ္သက္ခြင့္ရခဲ့ ရင္ Owner က Designer ကို ေပးတဲ့ Engineering Parameter ေတြ ကို ေနာက္ပိုင္း မွီျငမ္းႏိုင္ဘို႔ Documented လုပ္ထားႏိုင္ပါတယ္။
  - Design & Specification ေတြ ရတဲ့ အခါမွာ လိုအပ္တဲ့ Design Parameters ေတြ ရေအာင္ Commissioning လုပ္ႏိုင္ မလုပ္ႏိုင္ နဲ႔ အခက္အခဲ ေတြ ကို သိရွိႏိုင္ ေစဘို႔ အတြက္ ေသေသခ်ာခ်ာ ဆန္းစစ္ စစ္ေဆးရမွာ ေတြ ကေတာ့။
    1. Conflict between Systems
    2. Ability of Systems to be balanced
    3. Maintenance access and maintainability of system
    4. Commissioning Specification
4. Commissioning Methodology (Method Statements)
  - လုပ္မဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ အေသးစိတ္ ကို အစီအစဥ္ အလိုက္ စနစ္တက် ေဖာ္ျပထားတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ အေသးစိတ္ ရွင္းတမ္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ Method Statements ေတြ မွာ ပါဝင္ႏိုင္တာ ကေတာ့။
    1. ဘယ္သူေတြ ပါဝင္တယ္။
    2. ဘာ Tools & Instruments ေတြ သံုးမယ္။ ဘာေတြ လိုအပ္တယ္။
    3. ဘယ္ Form ေတြ ကို သံုးၿပီး ဘယ္လို Document လုပ္မယ္။
    4. ဘယ္ကစမယ္။ ဘာေတြလုပ္ရမယ္။ ဘယ္လို အဆင့္ဆင့္ လုပ္ရမယ္။
    5. ဘာေတြ ကို ဘယ္အခ်ိန္ မွာ Verify လုပ္ရမယ္။ ဘယ္သူက verify လုပ္မယ္။
    6. လက္ခံႏိုင္တဲ့ Criteria ေတြကဘာေတြလဲ။ Remedy လုပ္ဘို႔ လိုအပ္ရင္ လုပ္မလဲ သတ္မွတ္ မဲ့ Corrective Action Plan ေတြ ကေရာ ဘယ္လို ေတြ လုပ္ရမွာလဲ။
    စသည္ျဖင့္ပါ။
5. Testing Reports Formats
  - စနစ္တက် Documented လုပ္ သိမ္းဆည္းႏိုင္ဘို႔ အတြက္ လိုအပ္တဲ့ Forms ေတြ ပါ။ အေရးႀကီးတဲ့ စစ္ေဆးရမဲ့ အခ်က္ေတြ ကို ပါထည့္သြင္း ထားေလ့ ရွိပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့ Forms ေတြ ကို အၾကမ္းအားျဖင့္ ငါးမ်ိဳး ခြဲျခား ႏိုင္ပါတယ္။
    1. Notification Forms
      : အသိေပးဘို႔ အတြက္ သံုးတာပါ။ ဥပမာ။ ။ Inspection Request Forms, Corrective Action Request Forms
    2. Installation Verification Check Forms
    3. Integrity Testing Check Forms
    4. Start-up Check Forms
    5. Operational & Functional Performance Test Check Forms
Commissioning Procedure (2) : Field Activities
- ဒီအဆင့္ ကေတာ့ Commissioning Procedure ရဲ့ ဒုတိယ အဆင့္ပါ။ လုပ္ငန္းခြင္ ထဲမွာ တကယ္ လက္ေတြ႕ စစ္ေဆး မွတ္တမ္းတင္ ရတဲ့ အဆင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
- ဒီအဆင့္ မွာ Method Statements, Forms, Procedures, Protocols,… စတဲ့ လိုအပ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္း ေတြ၊ ပစၥည္းကိရိယာေတြ၊ ပါဝင္သူေတြ ရဲ့ တာဝန္ နဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ရယ္ က သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရွိေနၿပီး ျဖစ္ေနရပါမယ္။
- သံုးမဲ့ Instruments ေတြက လက္ခံႏိုင္ေလာက္တဲ့ Acceptable accuracy ရွိရပါမယ္။ Instruments ရဲ့ အေရးပါမႈ နဲ႔ သက္တမ္း ကို လိုက္ၿပီး Unexpired Calibration Report ေတြလည္း လိုအပ္ေကာင္း လိုအပ္ ႏိုင္ပါတယ္။
1. Pre-commissioning: Field Installation Verifications (or) System Verification Checks (SVCs)
  1. Installation inspection and checks
  2. Installation Integrity Tests
    - Pressure Tests
    - Continuity Tests
    - Vibration Tests
    - Sound Tests
    - Cleaning Tests
    - Produce Observation Verification Report
  3. Equipment & System Start-ups
2. Commissioning
  1. Operational Performance Tests
  2. Testing Adjusting and Balancing
  3. Functional Performance Tests
3. Corrective Actions
Commissioning Procedure (3) : Final Reports
- ဒီအဆင့္ ကေတာ့ Commissioning Procedure ရဲ့ တတိယ (အၿပီးသတ္) အဆင့္ပါ။ Field Commission Reports ေတြနဲ႔ အတူ အျခားလိုအပ္မဲ့ စာရြက္စာတမ္း ေတြ ကို စနစ္တက် ျပဳစု မွတ္တမ္းတင္မႈ ေတြ နဲ႔ သင့္ေတာ္တဲ့ ေလ့က်င့္ သင္တန္းေပးမႈ ေတြ၊ လုပ္ရမဲ့ အဆင့္ပါ။
1. Final Commissioning Report
2. Operation & Maintenance Manuals
3. O&M Staff Training
Commissioning Specialists in Singapore
- စကာၤပူ မွာ NEBB Certified Firms ေလး၊ ငါးခု ေလာက္ ရွိပါတယ္။ အခ်ိဳ႕က Cleanroom Performance Testing လုပ္ေပးႏိုင္ၿပီး အခ်ိဳ႕ကေတာ့ HVAC System Commissioning လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအထဲ က စာေရးသူ တြဲလုပ္ဘူးတဲ့ Firm ႏွစ္ခု ကေတာ့။
  1. Cesstech (S) Pte Ltd : Cleanroom Performance Testings
  2. CMD Services (SEA) Pte Ltd : HVAC System Commissioning
- အခု အခ်ိန္မွာ Supply ထက္ Demands ကပိုမ်ားေတာ့ ဒီ Firms ေတြလည္း အရမ္း အလုပ္ မ်ားပါတယ္။
- Cesstech (S) Pte Ltd ကေတာ့ Cleanroom Performance Testings ေတြ ကို အဓိက လုပ္ပါတယ္။ စာေရးသူ အေတြ႕အၾကံဳ အရေတာ့ Professional and Technically Very Cooperative ပါ။ Cleanroom Performance Testings ေတြ ကလည္း တိက်တဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ရွိၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္ ။
- CMD Services (SEA) Pte Ltd ကလည္း HVAC System Commissioning ေကာင္းေကာင္း လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳ ေကာင္းေကာင္း ရွိတဲ့ သူေတြပါ။ သူတို႔နဲ႔ က်န္ခဲ့တဲ့ 8 years ago ေလာက္တုန္း က တြဲလုပ္ခဲ့ ဘူးပါတယ္။ အစပိုင္း မွာ ပညာျပတာ ခံရမလို ျဖစ္ခဲ့ေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္း မွာ ေတာ့ ဆက္ဆံရတာ အဆင္ေျပ ပါတယ္။ စကာၤပူ မွာ က HVAC Commissioning သတ္မွတ္ခ်က္ အတိအက် သတ္မွတ္ခ်က္ မရွိေသးတာ မို႔ Standard က လိုအပ္သလို အတိုးအေလွ်ာ့ လုပ္ခ်င္ လုပ္ႏိုင္တာ မို႔ပါ။ Commissioning Process မစရေသးခင္ အစပိုင္း မွာ သူတို႔ Representative က NEBB Procedures နဲ႔ Forms ေတြ မသံုးပဲ စာေရးသူ ဆီ Present & Submit လုပ္လာ ဘူးပါတယ္။ Sub-Contractor ရဲ့ QA နဲ႔ အတူ လာတာပါ။ စာရြက္စာတမ္းေတြ ကို ၾကည့္ၿပီး စာေရးသူ က ဒါပဲလား ေမးေတာ့ Representative က စနစ္တက် လုပ္ထားသလို ခပ္တည္တည္ ခပ္တင္းတင္း နဲ႔ ေျဖပါတယ္။
- အဲဒီ့ အခ်ိန္ မွာ စာေရးသူ ကလည္း NEBB Procedures ေတြ ကို အထိုက္အေလ်ာက္ ေလ့လာၿပီးသားမို႔ (ငါ အခ်ဥ္ မဟုတ္ ပံုစံနဲ႔။) သူတို႔ လာတင္တဲ့ စာရြက္စာတမ္း ေတြ ကို ဆက္လည္းမစစ္၊ လက္လည္း မခံ ပဲ ျပန္သြားစစ္ၿပီး ေသခ်ာမွ ျပန္လာတင္ဘို႔ ေျပာလိုက္ ၿပီးေတာ့မွပဲ တကယ့္ NEBB Procedures ေတြ နဲ႔ စနစ္တက် ျပန္လာ ပါေတာ့တယ္။
- NEBB Procedure အတိုင္း လုပ္ေပးရဘို႔ Contract Obligation မရွိရင္ေတာင္မွ သူတို႔လုပ္ေပးမဲ့ အစီအစဥ္ ကို ေသခ်ာစစ္ၿပီးမွ လက္ခံ သင့္ပါတယ္။
References
1. "AABC Commissioning Guideline", Associated Air Balance Council, 2002
2. "NEBB Procedural Standards for Building System Commissioning", National Environmental Balancing Bureau
Web-Links

----Scrap Notes-

Acceptable standard = Ambiguous ( On the mercy of owner’s agent… ), what standard?

Testing Instruments & Tools: Accuracy and Calibration

Realistic performances - eg temperature & humidity tolerances

အဓိက က ရည္ရြယ္ခ်က္ ေတာ့ လိုအပ္တဲ့ အရည္အေသြး သံုးခု ကို ေသခ်ာ ရႏိုင္ေစဘို႔ပါ။

Integrity: ဒါဏ္ခံႏိုင္စြမ္း ရွိမရွိ။ ဥပမာ။ ပိုက္ေတြ က သတ္မွတ္ Test Pressure ကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိတယ္။
Operational Performance: အလုပ္ လုပ္မလုပ္၊ ဥပမာ။ ။ Pump ကို On လိုက္ရင္ ေရေမာင္းတင္ တယ္။
Functional Performance: အရည္အေသြး ရမရ၊ ဥပမာ။ ။ Pump က လိုအပ္တဲ့ Pressure နဲ႔ Water Flowrate ကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ ပါဝါ အတြင္းမွာ ပဲ သံုးၿပီး ေပးႏိုင္တယ္။

Self-Study Guide for Revit MEP 2010 - 2011

2010-06-22T07:36:00.008+08:00

Building Services Design မွာ ေရပန္းစားစ ျပဳလာတာ ကေတာ့ BIM (Building Information Modeling) ပါ။ Architectural + Structural + MEP Systems ေတြ အားလံုး ကို စုေပါင္းၿပီး Integrated Model တစ္ခု အေနနဲ႔ ျပလို႔ ရႏိုင္ လို႔ျဖစ္ပါတယ္။
BIM နဲ႔ ပါတ္သက္လို႔ အရင္တုန္းက ၾကားခဲ့ ဘူးတာ ကေတာ့ Microstation Platform သံုးထားတဲ့ Plant Space ျဖစ္ပါတယ္။ စကာၤပူ ႏိုင္ငံ Changi Water Reclamation Plant (CWRP) ေဆာက္လုပ္ခဲ့တုန္း က သက္ဆိုင္ရာ Project အခြဲ အလိုက္ Consultant, Client နဲ႔ Contractors အားလံုး က Engineers ေတြ အဲဒီ Project အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ 3d Model တစ္ခုထဲ မွာပဲ ဝိုင္း အလုပ္လုပ္ခဲ့ ၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Model ထဲမွာ Walk through လုပ္ရင္း ေတြ႕တဲ့ Fittings (ဥပမာ။ ။ valve) ရဲ့ Model, Spec ေတြ ကို လည္း ၾကည့္လို႔ လည္း ရပါတယ္။Design, Walk Through, Material Take-Off, Coordination, Automatic Section Cutting စတာေတြ အားလံုးလိုလို ကို Model တစ္ခုထဲ ကေန ပဲ ထုတ္ယူ ၾကတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
Autodesk က ေန Actively Promote လုပ္ေနတာ ကေတာ့ Autodesk Revit ပါ။ သူ႔မွာ Architecture, Structure နဲ႔ MEP ဆိုၿပီး ရွိပါတယ္။ MEP Engineer ေတြ အတြက္ အသံုးဝင္ မွာ ကေတာ့ Revit MEP ျဖစ္ပါတယ္။ Design Decisions ခ်တဲ့ အခါ ပိုမို လြယ္ကူ ေစမွာ ျဖစ္ၿပီး အမွားလည္း နည္းေစလိမ့္ မယ္ လို႔ Autodesk က ဆိုပါတယ္။ ဒီ Post မွာ အဓိက တင္ျပေပးမွာ ကလည္း Revit MEP အေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
Self-Study= Free of Charge : Revit MEP ကို အားလပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ Self-Study လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့ System Requirements ျပည့္မွီတဲ့ ကြန္ျပဴတာ တစ္လံုး နဲ႔ Internet ရွိရင္ အျခားလိုအပ္မဲ့ Trial Software နဲ႔ Study Materials အားလံုး က အခေၾကးေငြ မကုန္က်ပဲ ရႏိုင္ပါတယ္။
ပိုၿပီး နားလည္တတ္ကြ်မ္း ခ်င္လို႔ AutoDesk Authorized Training Center ေတြ မွာ အခေၾကးေငြ ေပးၿပီး သင္တန္းတက္လို ကလည္း တက္ႏိုင္ ပါေသးတယ္။

Trial Software: Getting and Installation
Practicing Tutorials
Discussions
References

Trial Software: Getting and Installation

Trial Software ကို ဘယ္လို ရယူႏိုင္မလဲ။
- Trial Software ကို ရႏိုင္တဲ့ နည္း ႏွစ္နည္း ကေတာ့။
  1. Trial DVDs from Local Autodesk's Authorized Distributers or Training Centers
  2. Download from Autodesk Revit MEP Website
- Autodesk's Authorized Distributers or Training Centers ေတြ ကေန အခမဲ့ ရယူ ႏိုင္ မဲ႔ AutoDesk MEP Suite 2010 DVDs ေတြ မွာ AutoCAD MEP နဲ႔ Revit MEP 2010 ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ AutoCAD MEP က ပံုဆြဲတဲ့ သူေတြ အတြက္ ရည္ရြယ္တာ ျဖစ္ၿပီး Revit MEP ကေတာ့ Engineer ေတြ အတြက္ Design Decision ခ်ဘို႔ Model ျဖစ္ပါတယ္။
- Software က Full access trail – 30 days နဲ႔ ရက္ ၃၀ ေနာက္ပိုင္းမွာ Evaluation/Training အေနနဲ႔ ဆက္ေလ့က်င့္ နိုင္ပါတယ္။ ကန္႔သတ္ခ်က္ က ေတာ့ Model တစ္ခု ကို ျပင္ၿပီးရင္ Print out ထုတ္လို႔ မရတာ နဲ႔ Save / Save as လုပ္လို႔ မရတာပဲ ရွိပါတယ္။ Edit မလုပ္ရင္ေတာ့ Viewer သေဘာမ်ိဳး မို႔ Print out ထုတ္လို႔ရပါတယ္။
- စကာၤပူ အတြက္ Authorised Training Centre ေတြ ကို ေအာက္ က လိပ္စာ မွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။
  http://south-apac.autodesk.com/adsk/servlet/index?siteID=1157326&id=3863016
- အဲဒီ အထဲ က IMAGINiT Technologies (S) Pte Ltd နဲ႔ Innocom Technologies Pte Ltd ေတြ မွာ သင္တန္းေတြ ရွိသလို သူတို႔ ဆီက ေန (သင္တန္းတက္သည္ ျဖစ္ေစ၊ မတက္သည္ ျဖစ္ေစ၊ ) Trial DVDs ေတြ ရႏိုင္ ဘို႔ အခြင့္အေရး မ်ားပါတယ္။ ေနာက္လူေတြ ေတာင္းယူလို႔ မရ၊ ဒုကၡ ေရာက္ရေလေအာင္ သူတို႔ကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးသလို မျဖစ္ဘို႔ ေတာ့ သတိထားပါ။
  " Please request professionally, be responsible, don’t upset them for trial dvds and next people will suffer."
- Online download link ကို ေအာက္က Link ေပးထားတဲ့ Autodesk website မွာ ရွာႏိုင္ပါတယ္။
  Autodesk Revit MEP Website [ http://usa.autodesk.com/adsk/servlet/pc/index?siteID=123112&id=6861034 ]
Installations
- သတိထားရမဲ့ အခ်က္ ႏွစ္ခုကေတာ့
  1. System Requirements ေတြ ကို စစ္ပါ။
  2. Installation Keys ေတြ ကို သတိထားပါ။
- ပထမဆံုး System Requirements ေတြ ကို အရင္စစ္ပါ။ 3d model ေတြ မို႔ Memory လိုအပ္ခ်က္ နဲ႔ System Requirements ေတြ က ျမင့္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ ကို ေတာ့ Autodesk Revit MEP Website မွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အၾကမ္းအားျဖင့္။
  1. Microsoft® Windows Vista® (SP2 or later), Windows® XP (SP2 or later), Microsoft® Windows® 7
  2. Intel® Pentium® 4 or AMD Athlon™ dual core, 1.6 GHz (XP) or 3.0 GHz (Vista/Windows 7) or higher
  3. 3 GB RAM
  4. 5 GB free disk space
  5. 1,280 x 1,024 monitor and display adapter with true color
  6. Microsoft® Internet Explorer® 7.0 (or later)
  7. Microsoft Mouse-compliant pointing device
  8. Download or installation from DVD
- သတိထားရန္ ။ ။ Installation လုပ္တဲ့ အခါ Installation key ေတြ ရိုက္ထည့္ရမဲ့ ေနရာေရာက္ ရင္ Trial အတြက္ ဘာ keys ေတြ ရိုက္ထည့္ ရမလဲ ဆိုတာ ကို အဲဒီ Installation Dialogue ထဲက Instruction မွာ ေဖာ္ျပ ေပးထား ပါလိမ့္မယ္။ ဒီအဆင့္ မမွန္ရင္ Installation successful ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

Practicing Tutorials

Tutorials ေတြ ကို Autodesk Revit MEP Services & Support Website [ http://usa.autodesk.com/adsk/servlet/item?siteID=123112&id=13081672&linkID=9243140 ] ကေန Download လုပ္ၿပီး ရယူႏိုင္ပါတယ္။
သတိထားရန္ ။ ။ Installation လုပ္ထားတဲ့ Region အလိုက္ သင့္ေတာ္ရာ Unit ကိုေရြးခ်ယ္ ရပါမယ္။
1. IP-unit (Imperial Unit)
2. SI-unit (Metric Unit)
သတိထားရန္ ။ ။ သံုးစြဲမဲ့ SI (သို႔) IP ယူနစ္ေအာက္ က Tutorial documents ေတြ နဲ႔ dataset files အားလံုး ကို download လုပ္ ေနာက္ Organize လုပ္ၿပီး မွ Tutorials ေတြ ကို စသင့္ပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ Links ေတြ ေပ်ာက္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ Post ေရးေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ rme_tutorial_documents_i.zip တစ္ဖိုင္ နဲ႔ rme_tutorial_datasets_01_i.zip ကေန rme_tutorial_datasets_08_i.zip အထိ ရွစ္ဖိုင္၊ စုစုေပါင္း 9-files ရွိပါတယ္။
rme_tutorial_documents_i.zip ကို unzip လုပ္လိုက္ရင္ ရလာမဲ့ Tutorialxxxx.pdf file ထဲ မွာ ေလ့က်င့္ရမဲ့ Tutorial Lessons ေတြ ကို ေဖာ္ျပေပး ထားပါတယ္။
rme_tutorial_datasets_01_i.zip ကေန rme_tutorial_datasets_08_i.zip ထဲမွာ ကေတာ့ Tutorials ေတြ အတြက္ သံုးရမဲ့ Practice Files ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ သူတို႕ကို unzip လုပ္လိုက္ရင္ Folders ငါးခု ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
1. 02_Mechanical Systems
2. 03_Electrical Systems
3. 04_Plumbing Systems
4. 05_Fire Protection Systems
5. Arch_Struct Link Files
သတိထားရန္ ။ ။ Tutorial File ေတြ ကို ဖြင့္တဲ့ အခါ သက္ဆိုင္ရာ Arch Link File ေပ်ာက္ ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီအခါ error ေတြ ပါ တက္လာ တတ္ပါ ေသးတယ္။Arch Link Model.rvt ကို အျခား Folder ေတြထဲ ကူးထည့္ထားပါ။ ဒါမွ မရရရင္ေတာ့ ကေန Revit link model ကို reload လုပ္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီ Tutorials ေတြ ကို အစီအစဥ္ အတိုင္း ေလ့က်င့္ ေစခ်င္ပါတယ္။ Services အလိုက္ ေနာက္ သင္ခန္းစာ ကေရွ႕က ေလ့က်င့္ခန္း ကေန ဆက္သြားရတာ မို႔ပါ။ ေလ့က်င့္ခန္း ကို Download လုပ္ထားတဲ့ မူရင္း File ေတြ ကို သံုးၿပီး ေလ့က်င့္ပါ။ File ေတြ လိုေနရင္ ေပးထားတဲ့ Link ကေန Download လုပ္ပါ။ Trial Period မွာ ေလ့က်င့္ခန္း တစ္ခုၿပီးတဲ့ အခါ File ကို Save လုပ္လို႔ရေပမဲ့ မလုပ္ပါနဲ႔။
အၾကံေပးခ်က္ ။ ။ Tutorial Exercise ေတြ လုပ္တဲ့အခါ မလုပ္ခင္ ရွင္းျပခ်က္ နဲ႔ အဆံုးသတ္ မွာ ကိုယ္ဘာေတြ လုပ္ခဲ့တာလဲ ဆိုတာ ရွင္းျပ ထားပါတယ္။ ဒါေတြ က အေရးၾကီးပါတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္း တစ္ခု ၿပီးတိုင္း ဒီမွတ္စု ႏွစ္ခု ကို ၾကည့္ၿပီး ဘာေၾကာင့္ဘာလုပ္ရတာ လဲ ျပန္ဆန္းစစ္ပါ။ ဒါမွ ေသခ်ာ နားလည္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ ဘာအတြက္ ဘာေတြ ဘာေၾကာင့္ လုပ္ရတာလဲ မသိ၊ ေလ့က်င့္ခန္း ေတြ သာၿပီးသြားတယ္ ဘာမွ နားမလည္ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။
ေနာက္ Presentation Media Files ေတြ ကို လည္း Revit MEP Media Files ကေန ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ Salesman Talk ေတြ ျဖစ္တာမို႔ ညႊန္းလြန္းတာ ေတာ့ သတိျပဳပါ။

Discussions

Revit MEP မွာ ပံုဆြဲတယ္ဆိုတာ ထက္ model design လုပ္တယ္ဆိုတာ က ပိုသင့္ေတာ္ပါတယ္။ Database ပံုစံနဲ႔ Model Analysis ေတြ ပါတြဲသံုး ထားတာမို႔ပါ။
သံုးရမဲ့ Architecture Link Model က အျဖစ္၊ Archi အျမင္ရယံု သက္သက္ မဟုတ္ပဲ အခ်က္အလက္ ျပည့္စံုတဲ့ အမွန္တကယ္ Architecture Model ေကာင္း ျဖစ္ေနဘို႔ လည္းလိုအပ္ပါတယ္။ Architects ေတြ က အျမင္ရယံု ၿပီးစလြယ္ လုပ္ထားရင္ Revit MEP သံုးတဲ့သူ ခ်ာလပတ္ရမ္း သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာ က ေတာ့ ေတာ္ရံု နဲ႔ ရွင္းရမယ္ မထင္ပါဘူး။
ေနာက္ MEP Equipments ေတြ ရဲ့ Model ေတြ ကို Library မွာ အမ်ားႀကီး အဆင္သင့္ ထည့္သြင္း ေပးထားတယ္ ဆိုေပမဲ့ လည္း Still very limited ပါ။ ဥပမာ Pumps/ Equipments အမ်ိဳးမ်ိဳး က Type နဲ႔ Manufacturer ေပၚ မူတည္ ပါမယ္။ ဒီ Model ေတြ မွာ သင့္ေတာ္တဲ့ အရြယ္အစား အျပင္ MEP connection sizes ေတြ၊ Types ေတြ လည္း ပါရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ 2" Chilled water inlet, 2" Chilled water outlet, 9"x12" Air Supply, ဆိုတာမ်ိဳးေတြ ပါဝင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြ ကို ကိုယ့္ဖာသာ လိုက္ၿပီး Create လုပ္ေနရမယ္ ဆိုရင္ လည္း သိပ္ခရီးတြင္ မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
Building Services Design အေျခခံ ေတြ နဲ႔ ဒီဇိုင္းလုပ္ႏိုင္ တဲ့ Engineering Knowledge / Skills ေတြ ကေတာ့ လိုအပ္ ပါလိမ့္မယ္။ Software က သိပ္ Advanced ျဖစ္ၿပီး သံုးလို႔လြယ္ကူ လာေပမဲ့ အေျခခံ Design/Engineering Knowledge ရွိမွ အမွားအမွန္ ခြဲျခားစစ္ေဆးႏိုင္မွာ ျဖစ္ၿပီး အမွားနည္းေစႏိုင္မွာ မို႔ပါ။ Proper Input မထည့္ႏိုင္ရင္ Reliable Output မရႏိုင္ပါဘူး။ စာေရးသူ အျမင္အရ အသံုးခ်မဲ့ သူအတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကေတာ့
1. Knowledge to Understand All Building System Drawings (Architectural, Structural, MEP Systems)
2. MEP Service Basic Design Knowledge
3. Basic MEP Systems Coordination
ဒါ့အျပင္ Construction (Site) Experiences ရွိခဲ့ရင္ လည္း ဒီ Software ကို အသံုးခ်တဲ့ အခါ ပိုၿပီး ျမင္လြယ္ ေစႏိုင္ ပါတယ္။ AutoCAD နဲ႔ ပံုစံ မတူေပမဲ့ Autodesk Environment ပဲမို႔ AutoCAD Experiences ရွိခဲ့ရင္လည္း အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိ ေတာ့ အသံုးက် ပါလိမ့္မယ္။
ဒီဇိုင္း အေျခခံ ရွိရမယ္ လို႔ ဘာလို႔ ေျပာရလဲ တာ ကို နမူနာ ေျပာရရင္ အခန္းတစ္ခန္း အတြက္ Autodesk Revit ကို သံုးၿပီး HVAC Ducting System တစ္ခု လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုရင္ လုပ္ရမဲ့ အဆင့္ေတြ က
1. ဒီအခန္း က ဘာအခန္း လဲ၊ ဘာအတြက္ သံုးမွာလဲ။ Archi-Model က (အခင္း၊ အမိုး၊ အကာ) ျပည့္စံုရဲ့လား။
2. ဘယ္လို Diffuser Type ကို သံုးမလဲ၊ Air Flow က ဘယ္ေလာက္ စီလဲ။
3. Supply Air Diffuser ဘယ္ႏွလံုး ဘယ္ေနရာ မွာ ခ်ထားမွာလဲ။ Return Grill ကေရာ ဘယ္လိုလဲ။
4. Ceiling မရွိရင္ ဘယ္အျမင့္ မွာ ဆင္သင့္တာလဲ။
5. BIM ကို သံုးၿပီး Cooling/Heating Load တြက္ခ်က္ ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Basic Cooling Load Calculation Knowledge ရွိရပါမယ္။ (ဥပမာ။ ။ ventilation rate, occupant density, lighting load, power load, schedule, etc.)
6. Cooling/Heating Load တြက္ခ်က္မႈ အရ Air Flow ဘယ္ေလာက္ လိုမွာလဲ။ ဒါေရာ ကိုက္ရဲ့လား။
7. Terminal Equipment က ဘာအမ်ိဳးအစား လဲ။ Capacity ကဘယ္ေလာက္လဲ။
8. Ducting / Fittings အမ်ိဳးအစား (Round / Rectangle) နဲ႔ သံုးမဲ့ Sizing Method
9. Duct Pressure Loss / Velocity Limit Constraints
10. Elevation to Locate the Duct (i.e. How high from the floor)
11. Duct Size Constraint (i.e. Maxiumum Duct Height, etc.)
ဒါေတြ ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ထည့္သြင္းၿပီးမွသာ Duct Sizes ေတြ ကို Software အကူအညီ နဲ႔ တြက္ထုတ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ၿပိဳင္တည္း မွာပဲ သက္ဆိုင္ရာ Ducting Layout နဲ႔ အတူ Database ေတြကေန Schedule/Quantities ေတြကို Update လုပ္ၿပီးသားမို႔ သင့္ေတာ္သလို Extract လုပ္သံုးႏိုင္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ MEP Systems ေတြ ကို ဘယ္လို အုပ္စု ဖြဲ႔မယ္။ ဘာနဲ႔ ဘာနဲ႔ ဆက္သြယ္ခ်က္ ရွိတယ္။ သက္ဆိုင္တဲ့ Architectural Drawing က Floor Plan ေတြ Ceiling နဲ႔ Ceiling Plenum ေတြ ကို ဘယ္လိုယူ သံုးမယ္။ အခန္းဖြဲ႕ထားတာ ေတြ ကို ဘယ္လို zone လုပ္မယ္ စတာေတြ က Design Knowledge ရွိမွ သံုးလို႔ သက္ေတာင့္သက္သာ ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။

References & Web-Links

ျမန္မာျပည္ ၿမိဳ့ေတာ္ ေစ်းမ်ား နဲ႔ မီး ေဘးကာကြယ္ေရး။

2010-06-06T01:28:00.088+08:00

မီးေလာင္မႈႀကီးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာ မီးစေလာင္တာ ကို အခ်ိန္မီ သာသိခြင့္ တားခြင့္ ရခဲ့ရင္ ေရတစ္ခြက္၊ သဲတစ္ဆုပ္ နဲ႔တင္ ျငိမ္းသတ္လို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။

ၿမိဳ့ႀကီးေတြ က ၿမိဳ့မေစ်းေတြ မီးေလာင္တဲ့ သတင္း ေတြ က ႏွစ္တိုင္းလိုလို ၾကားရပါတယ္။ (အထူးသျဖင့္ ေႏြရာသီ ေရာက္ရင္ ေပါ့။) ဒီအခါ ဆိုင္ေတြမွာ ပံုေအာ ရင္းထားတဲ့ သူေတြ ရင္ကြဲနာ က်ေရာပဲ။ လူပင္ပန္းခံ၊ စိတ္ပင္ပန္းခံ ၿပီး ႏွစ္ရွည္လမ်ား တစ္ေျဖးေျဖးခ်င္း စုေဆာင္း လာရတာေတြ၊ ရင္းႏွီးထားရတာ ေတြ ခ်က္ခ်င္းႀကီး ဆံုးရႈံးသြားရတယ္။ ကံဆိုး လို႔ ကိုယ့္ဆိုင္ က စတဲ့ မီးဆို ရင္ အရင္း အျပင္ ေနာက္က ရွိသမွ် ပါ အလိုက္ေပး လိုက္ရပါလိမ့္အံုးမယ္။ " ေတာမီးေလာင္ ေတာေၾကာင္ လက္ခေမာင္း ခတ္ " ဆို တဲ့ စကားပံု က လည္း ေစ်းျပန္ေဆာက္တဲ့ အခါ၊ ကိုယ့္ဆိုင္ခန္း ေနရာေလး ျပန္ရဘို႔ အတြက္ ပူပင္စရာ တစ္ခု ကို တင္စားခ်က္ အျဖစ္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ရွိေနျပန္ပါေသးတယ္။
ဒီ Post ကို စေရးခဲ့တာ ၆ လ ေက်ာ္ ေလာက္ ရွိပါၿပီ။ မႏွစ္က မႏၲေလး ေစ်းခ်ိဳေတာ္ၾကီး ကို ခန ေရာက္ ခဲ့ၿပီး ဒါေတြ ကို သတိထားခဲ့ မိပါတယ္။
1. လူသြားလမ္းေတြ (အထည္ပံုေတြ၊ ဂ်ပ္ဘံုးေတြ နဲ႔) ပိတ္ခ်င္တိုင္း ပိတ္ေနတာ။
2. အေရးေပၚ အေျခအေန အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အလင္းေရာင္ မရွိတာ (ေမွာင္ေနတာ)၊ အေရးေပၚ ထြက္ေပါက္ျပ Emergency Exit Signs & Exit Lighting ေတြ မရွိတာ နဲ႔ အေရးေပၚ ထြက္ေပါက္ ရွာရခက္တာ။
3. ဆိုင္ခန္းေတြ မွာ မီးေလာင္ႏိုင္တဲ႔ ပစၥည္းေတြ (အဝတ္၊ စကၠဴ၊ စာအုပ္ေတြ) ပံုေနတာ (ဆိုင္ခန္းေတြ က အစ သစ္သားခင္း၊ သစ္သားကာ ေလာင္စာ ေတြ ပါ။) မီးဒါဏ္ခံႏိုင္တဲ့ အေဆာက္အအံု မ်ိဳး အေနနဲ႔ ေဆာက္လုပ္ထားတာ မေတြ႕ရပါဘူး။
4. အေရးေပၚ မီးသတ္စနစ္ ေတြ အဆင္သင့္ ရွိမေနတာ
5. မီးသတ္စခန္း က ကပ္ရက္ လမ္းတစ္ဘက္ မွာ ရွိေပမဲ့ ေစ်း ေဘးပတ္လည္ လမ္းေတြ က လည္း မီးသတ္ကား မေျပာနဲ႔ ဆိုက္ကားေတာင္ ေျဖာင့္ေအာင္ သြားလို႔ မရတာ။
ဒါေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္း ေရးခ်င္စိတ္ ေပၚလာခဲ့ လို႔ အစေရးခဲ့ ေပမဲ့ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ Publish မလုပ္ႏိုင္ ခဲ့ပါဘူး။ ခု မဂၤလာေစ်း နဲ႔ မံုရြာေစ်းေတြ မွာ ပါ မဆမတန္ ဆံုးရႈံး မႈ ေတြ ထပ္ျဖစ္လာလို႔ ျပန္စ မိတာျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ Fire Protection Systems လို႔ေခၚတဲ့ မီးေဘး ကာကြယ္ေရး စနစ္ေတြ ထြန္းကားခဲ့တာ ၾကာပါၿပီ။ Automatic Fire Sprinkler Systems လို အလိုအေလ်ာက္ မီးၿငိမ္းသတ္ေပးႏိုင္တဲ့ စနစ္ေတြ က မီးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကို ကာကြယ္ေပးခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ ေတာ့ ဒီစနစ္ေတြ ကို အေဆာက္အအံု အနည္းငယ္ မွာပဲ ေတြ႕ႏိုင္ပါေသးတယ္။ က်န္ခဲ့တဲ့ ၁၉၉၀ ဝန္းက်င္က ေဆာက္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္ ဟိုတယ္ ေတြ မွာ ရွိေနၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အခု အသစ္ေဆာက္ထားတဲ့ မဂၤလာဒံု ေလဆိပ္သစ္ မွာလည္းေတြ႕မိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Plaza ေတြ နဲ႔ ေစ်းအႀကီးစား ေတြမွာ မေတြ႕ရေသးဘူး လို႔ထင္ပါတယ္။
ကိုလိုနီ လက္ထက္ က က်န္ခဲ့တဲ့ Fire Hydrant ေတြ နဲ႔ အခ်ိုဳ႕အေဆာက္အအံု ေဟာင္းေတြ မွာ Fire Hosereels ေတြ ရွိခဲ့ဘူးပါတယ္။ တီဗီ သတင္း တစ္ခု မွာ သဘာဝ ေဘးဒါဏ္ တစ္ခု ထိ အၿပီး ရန္ကုန္ မွာ ေရေတြ ေဝေပးတဲ့ အခါ Fire Hydrant ေတြ က ေန ေရဘံုဘိုင္ လို ေရေဝေနရတာ ေတြ႕ရေတာ့ အေတာ္ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရပါေသးတယ္။
စာေရးသူ စက္မႈတကၠသိုလ္ တက္ေတာ့ Fire Hosereels ေတြ ရွိေနခဲ႔တယ္ လို႔ ခံစား မိခဲ့သလိုလို ပါပဲ။ ရွိသာရွိေပမဲ့ ထိန္းသိမ္းထားတာ မဟုတ္လို႕ ပ်က္စီးေနၾကတာ ျဖစ္ၿပီး ေရလည္း ထြက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္လို႔ အလုပ္လုပ္ တယ္ ဆိုရင္ေတာင္ မွ စာေရးသူ လို စက္မႈတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ ေတာင္ ဘယ္အေျခအေန မွာ ဘယ္လို သံုးရေကာင္းမွန္း အဲဒီ့ အခ်ိန္ မွာ မသိခဲ့ေသးတာ အမွန္ပါ။ We Need FIRE EDUCATION from NOW-ON !
လူအမ်ားစု စုေဝးရာ၊ ပစၥည္းေတြ အမ်ားႀကီးသိုေလွာင္ထားရာ ျဖစ္တဲ့ ေစ်းႀကီးေတြမွာ မီးသတ္စနစ္ တတ္သင့္ေနၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္။ အခက္အခဲ ေတြ ကေတာ့ ရွိေနဆဲပါ။ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္ မွာ ဒီစာ က ျမန္မာျပည္ မွာ မီးေဘးကာကြယ္ေရး စနစ္ ေတြ ထြန္းကားလာ ေစဘို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။
ဒီ blog post ကို စာေရးသူ အရင္ တင္ျပေပးခဲ့ဘူးတဲ့ Introduction to Fire Protection Systems နဲ႔ တြဲဖက္ ေလ့လာ ေစလိုပါတယ္။ [ http://chawlwin.blogspot.com/2008/10/fire01introduction.html ]
ဒီ Post မွာ တင္ျပမွာေတြ ကေတာ့

မီးေဘး ကာကြယ္ေရး စနစ္ ေတြ ဘာလို႔ တတ္ဆင္သင့္ သလဲ။
- မီးေဘး ကာကြယ္ေရး စနစ္ ေတြ က စတင္ တပ္ဆင္ဘို႔ က ေစ်းခ်ိဳတယ္ လို႔ေတာ့ ေျပာလို႕ မရပါဘူး။ ေရရွည္ကို ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လူေတြ နဲ႔ ပစၥည္းေတြ ကို အကာကြယ္ေပးတဲ့ အျပင္ စိတ္ၿငိမ္းခ်မ္းေစ မႈ ကို ပါေပးမွာ မို႔ အက်ိဳးရွိေစမွာ ေတာ့ အမွန္ပါ။
  1. ကိုယ့္ရဲ့ ပစၥည္းေတြ အတြက္၊ လံုျခံဳမႈ ကိုရမယ္။ စိတ္ပူပန္မႈ ကို ေလ်ာ့ပါးေစမယ္။
  2. အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ လည္း မီးေၾကာင့္ ျဖစ္မဲ့ အသက္ အႏၲရာယ္ ကို သိပ္ ပူပန္စရာ မလိုဘူး။
  3. မီးအာမခံ ထားတဲ့ အခါ ပရီမီယံ အဆေပါင္း မ်ားစြာ နည္းသြားမယ္။ ဆိုင္တိုင္းလိုလို အာမခံ ထားႏိုင္လာမယ္။ တကယ္လို႔ မေတာ္တဆ ဆံုးရႈံးမႈ ျဖစ္ခဲ့အံုး မီး အာမခံ ကေန အတိုင္းအတာ တစ္ခု အထိ ျပန္ရမယ္။ မီးအာမခံ ကုမၸဏီ ေတြ အတြက္လည္း အက်ိဳးရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
- ဒီစနစ္ ေတြ က ၿပီးၿပီးေရာ လုပ္လို႔ ရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ "မီးခ်ိတ္၊ မီးကပ္၊ သဲပံုး၊ ေရအိတ္ေလး ေတြ ေလာက္နဲ႔တင္ လည္း မရပါဘူး။" ကေလးကစားစရာ သာသာ မီးသတ္ဗူးေသးေသး ေလး ကို ခ်ိတ္ျပထားယံု နဲ႔ လည္း မရပါဘူး။ စာေရးသူ အရင္ က တင္ျပေပးခဲ့ သလို အစစ အရာရာ တစ္ခုခ်င္း အေသးစိတ္ ဂရုစိုက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခက္အခဲ ေတြ လည္း အမ်ားႀကီး ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ အတြက္ တာဝန္ ကိုယ္စီ ရွိၾကသည္။
- ေစ်းေတြ လုိ လူအမ်ား စုေဝးရာ ေနရာ ေတြ ကို မီးေဘးကာကြယ္ ေရး အတြက္ တစ္ဦး၊ တစ္ေယာက္၊ တစ္ဖြဲ႕ ထဲ မွာ တင္ တာဝန္ရွိတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပါဝင္ရမဲ့ သူေတြ ကေတာ့။
  1. မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔။ မီးသတ္ဦးစီးဌာန။
  2. ဒီဇိုင္းလုပ္သူ ဗိသုကာ ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာ မ်ား ( Architects, Structural Engineers, Mechanical Engineers & Electrical Engineers )
  3. ေဆာက္လုပ္သူ ကန္ထရိုက္တာ။
  4. အေဆာက္အအံု ပိုင္ရွင္။
  5. ဆိုင္ခန္း ပိုင္ရွင္ မ်ား။
- Root Cause ကို စနစ္တက် ေလ့လာ ဆန္းစစ္ ျပင္ဆင္ ရမွာ ျဖစ္ၿပီး မီးေလာင္ရတာ က ဝါယာေရွာ့ခ္ ျဖစ္လို႔ ဆိုတာ ကို ပဲ တာဝန္မဲ့ အျပစ္ ထိုးခ်ေနလို႔ မရပါဘူး။
- အားလံုး တာဝန္ ကိုယ္စီ ရွိၾကၿပီး ဝိုင္းဝန္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လိုတစ္မ်ိဳးမလိုတစ္မ်ိဳး သားေရကြင္း လုိ မဟုတ္တဲ့ တိက်တဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြ နဲ႔ ရွိဘို႔ လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ကိုယ့္လုပ္ပိုင္ခြင့္ ကို အလြဲသံုးစား လုပ္တာ ကင္းတဲ့၊ လာဘ္သတ္ပကာ ကင္းတဲ့ ပညာရွင္ ဆန္ဆန္ နဲ႔ အဓိက ဦးတည္ခ်က္ ျဖစ္တဲ့ မီးေဘးကာကြယ္ ေပးႏိုင္ ဘို႔ တစ္ခု ထဲ ကိုပဲ ဦးစားေပးတဲ့ သူေတြ၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ လိုတဲ့ သူေတြ ျဖစ္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ (စကၤာပူ မွာ လို မီးသတ္လိုအပ္ခ်က္ အတြက္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ရဲ့ မေႏွာင့္ေႏွး တဲ့ အျမန္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္တတ္တဲ့ စနစ္ မ်ိဳး လိုအပ္ပါတယ္။
- ကိုယ္နဲ႔ မဆုိုင္ပဲ အေႏွာင့္အယွက္ ေပးၾကတာ ျဖစ္တဲ့ မီးၾကည့္ျခင္း ႏွင့္ ဝင္လုျခင္း မ်ား မျဖစ္ရေအာင္ ဥပေဒ အရ ကာကြယ္ ေပးရပါမယ္။ ႏိုင္ငံတကာ မွာ မီးသတ္ကား ဥၾသဆြဲ လာရင္ ကားေတြ အားလံုး လမ္းေဘးခ် ရပ္ေပး ရပါတယ္။ အေမရိကန္ လို လြတ္လပ္ခြင့္ ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံ မွာေတာင္ မီးေလာင္တဲ့ အခါ မီးၾကည့္သြားတာ က အျပစ္ရွိပါတယ္။ ဥပေဒ အရဖမ္းဆီး ဒါဏ္ရိုက္ (သို႔) ေထာင္ခ်ခြင့္ ရွိပါတယ္။
1. မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔။ မီးသတ္ဦးစီးဌာန။
  - တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံ ေတြ မွာ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ က အေဆာက္အအံု ေနထိုင္ခြင့္ ပါမစ္ အတြက္ အာဏာ အျပည့္ရွိသလို အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ လွ်င္လွ်င္ျမန္ျမန္ တုန္႔ျပန္ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ျပဌာန္းခ်က္ေတြ၊ မူေတြ ခ်မွတ္ေပးတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ မၾကည့္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
  - တိုးတက္ေျပာင္းလဲ ေနတဲ့ မီးေဘးကာကြယ္ေရး နည္းစနစ္ ေတြ ကို မ်က္ေျခမျပတ္ ေလ့လာ ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခု ျဖစ္ေနဘို႔ လည္းလိုအပ္ပါတယ္။ ေခတ္နဲ႔ အညီ ေခတ္မီတဲ့ မီးသတ္စက္ပစၥည္း ေတြ ကို တတ္ဆင္ ထားႏိုင္ဘို႔ လည္းလိုအပ္ ပါတယ္။ (ဘတ္ဂ်က္ ကေတာ့ လိုမွာပါ။) မီးေဘးကာကြယ္ေရး အတြက္ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ ေတြ ျဖစ္လာဘို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျပည့္စံုရရွိ လာရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံ နဲ႔ ျပည္သူေတြ အတြက္ အားထားစရာ အင္အား တစ္ခုပါပဲ။
  - မေဆာက္ခင္၊ ေဆာက္ေနဆဲ နဲ႔ ေဆာက္ၿပီး သြားတဲ့ အခ်ိန္ အထိ လိုက္နာရမဲ့ စည္းကမ္း၊ အခ်က္အလက္ ေတြ ကို လူတိုင္း သိႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးထားၿပီး အင္ဂ်င္နီယာ နဲ႔ မီးသတ္ ပညာရွင္ ေတြ (Fire Protection Professionals) လိုအပ္သလို သြားေရာက္ ေဆြးေႏြးႏိုင္ပါတယ္။
  - အေဆာက္အအံု အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ မီးေဘး ကာကြယ္ေရး စနစ္ေတြ ပါမပါ၊ မွန္မမွန္ စစ္ေဆး အတည္ျပဳ ေပးရတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ Drawings / Plans ေတြ ကို စစ္ေဆးတာတင္ မက Site Inspection အတြက္ လည္း သင့္ေတာ္တဲ့ Inspectors / Fire Safety Officers ေတြ ကို ေလ့က်င့္ေပးတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။
  - အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ တုန္႔ျပန္ႏိုင္ဘို႔ သာမက မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ အတြက္လည္း အႏၲရာယ္ နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ လည္း လိုအပ္တဲ့ Provisions ေတြ ကို ပါ ျပဌာန္း ေပးထားေလ့ရွိပါတယ္။
2. ဒီဇိုင္းလုပ္သူ ဗိသုကာ ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာ မ်ား ( Architects, Structural Engineers, Mechanical Engineers & Electrical Engineers )
  ဒီဇိုင္းလုပ္တဲ့ သူေတြ မွာလည္း တာဝန္ကိုယ္စီ ရွိၾကပါတယ္။
  1. Architects
    - Site Planning & External Fire Fighting Provision :အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ မီးသတ္ကား ေတြ လြတ္လြတ္ကင္းကင္း ဝင္ထြက္ ႏိုင္ဘို႔ နဲ႔ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ေတြ အေဆာက္အအံု ထဲ ကို ဝင္ႏိုင္ဘို႔ သင့္ေတာ္မဲ့ေနရာ လ်ာထားေပးရတာ၊ အျပင္ဘက္မွာ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ အရံသင့္ ေရထုတ္ သံုးႏိုင္ဘို႔ Fire Hydrants ေတြနဲ႔ မီးသတ္အင္ဂ်င္ ကေန အေဆာက္အအံု ထဲ ေရထိုးထည့္ႏိုင္ဘို႔ Breeching Inlet ေတြ ကို အင္ဂ်င္နီယာ နဲ႔ ညွိႏိႈင္း ေနရာခ်ထားေပးရတာေတြ ပါ။
    - Means of Escape :အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ လူေတြ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ Provisions ေတြ ကို ထည့္သြင္းေပးတာ၊
    - Space Planning : Space Zoning, Fire Rated Partitions & Doors, Exits, Escape Routes, Stairs
    - Basic Fire Fighting Provisions :Fire Extinguisher, Fire Hosereels, Standpipe (Risers), Signs, etc.
    - Active Fire Fighting Strategies : Fire Fighting Systems, Detection, Smoke Venting, etc.
    - Coordination with MEP Engineers : Spaces Provisions for Active Fire Protection Systems, Water Tanks, Pump Rooms, etc.
  2. Structural Engineers
    - Structural Fire Precautions :ေနရာ အလိုက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ရာသီဥတုဒါဏ္ နဲ႔ Load ဝန္အား ခံႏိုင္ရည္ ေတြ အျပင္ မီးဒါဏ္ ခံႏိုင္ရည္ အားကို ပါ တြက္ခ်က္ စဥ္းစားေပးရပါမယ္။
    - Load Bearing Structure Design :မီးသတ္ စနစ္အတြက္ Water Tanks ေရကန္ေတြ နဲ႔ စက္ပစၥည္းေတြ ထားတဲ့ Pump Rooms ေတြ မွာ သင့္ေတာ္တဲ့ Load ဒီဇိုင္းကို MEP Engineers ေတြ နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး တြက္ခ်က္ေပးရပါမယ္။ မီးသတ္ကား ဝင္မဲ့ ေနရာ မွာ မီးသတ္ကား Load ဝန္အား ခံႏိုင္ရည္ ရွိမဲ့ လမ္းကို ဒီဇိုင္းလုပ္ေပးရပါမယ္။
  3. Mechanical Engineers
    - Architects ေတြ နဲ႔ Structural Engineers ေတြ က Passive Fire Protection လို႔ ေခၚတဲ့ မီးဒါဏ္ကာကြယ္ ႏိုင္ဘို႔ အဓိက စဥ္းစားရတဲ့ အခ်ိန္မွာ Mechanical Engineers ေတြ ကေတာ့ မီး ကိုၿငွိမ္းသတ္ဘို႔ Active Fire Protection ကို စဥ္းစားေပးရပါတယ္။
    - Fire Fighting Systems : သင့္ေတာ္တဲ့ Fire Protecting Systems မီးသတ္စနစ္ေတြ၊ ကို ဒီဇိုင္းလုပ္ေပးရပါမယ္။ လိုအပ္မဲ့ စက္ပစၥည္း အရြယ္ပမာဏ၊Electrical Demand၊ ပိုက္အရြယ္အစား က စၿပီး လိုအပ္တဲ့ တြက္ခ်က္မႈ ေတြ ကို လည္း လုပ္ေပးရပါမယ္။
    - Mechanical Ventilation and Smoke Control Systems : အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ Air Conditioning Systems နဲ႔ အျခား MEP Systems ေတြကေန မီးနဲ႔ မီးခိုးေတြ မကူးႏိုင္ေအာင္ နဲ႔ မီးခိုးေတြ ကို အခ်ိန္မီ ဖယ္ထုတ္ႏိုင္ေအာင္ ဒီဇိုင္းလုပ္ေပးရပါမယ္။
  4. Electrical Engineers
    - Electrical Safety Design ဒီလွ်ပ္စစ္ လိုအပ္ခ်က္ ကို အေတြ႕အၾကံဳ ရွိတဲ့ Professional Electrical Engineer က ဒီဇိုင္းလုပ္ရပါမယ္။ ဆိုင္ခန္းေတြ ရဲ့ မီးသံုးမဲ့ အား ( မီးထြန္းဘို႔၊ ပါဝါသံုးဘို႔၊ ) လိုအပ္ခ်က္ အျပင္ အေဆာက္အအံု တစ္ခုလံုး အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို လည္း တြက္ခ်က္ေပးရတဲ့ သူပါ။ Overload (or) Short Circuit ျဖစ္ရင္ သက္ဆိုင္ရာ Circuit ကို အလိုလို ျဖတ္ခ်ဘို႔။ Earth Fault / Leakage ျဖစ္ရင္ အလိုလို ျဖတ္ခ်ဘို႔ ေတြ လည္းပါဝင္ပါတယ္။ လွ်ပ္စစ္မီး ၊ ေရနဲ႔ မတည့္ ဘူးဆိုေပမဲ့ မီးသတ္စနစ္ အမ်ားစု က Transformer Rooms ေတြ နဲ႔ Electrical Switch Rooms ေတြက လြဲရင္ ေရသံုးတာ မ်ားပါတယ္။ Earth Fault / Leakage ျဖစ္ရင္ အလိုလို ျဖတ္ခ်မွာ မို႔ ေရနဲ႔သတ္လို႔ မီးပိုႀကီးစရာ အေၾကာင္း သိပ္ မရွိလွပါဘူး။
    - Lighting Emergency / Exit Lighting အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ လူေတြ ကို အလင္းေရာင္ ေပးႏိုင္ေအာင္ နဲ႔ လြယ္လြယ္ကူကူ ထြက္ေပါက္ ကို ရွာေတြ႕ေအာင္ ထြန္းေပးရမဲ့ မီးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ လွ်ပ္စစ္ မီးျပတ္သြားလည္း လင္းေနရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Back-up Battery Pack ျဖစ္ျဖစ္၊ Emergency Power Backup နဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္ ထားေပးရပါတယ္။
    - Emergency Standby Power Generatorsအေရးေပၚ အေျခအေန မွာ မီးသတ္စနစ္ ေတြ အတြက္ လိုအပ္မဲ့ ပါဝါ ကို လံုလံုေလာက္ေလာက္ေပး ႏုိင္ဘို႔ ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတဲ့ ဂ်င္နေရတာပါ။
3. ေဆာက္လုပ္သူ ကန္ထရိုက္တာမ်ား။
  - Not Cutting Corners :ေရရွည္ အက်ိဳးအျမတ္ ကို ၾကည့္ဘို႔။ ၿပီးစလြယ္ မလုပ္ဘို႔။ အေပၚယံ ဖံုးဖိၿပီး လုပ္တာမ်ိဳးေရွာင္ဘို႔။
  - Use Quality Material/Equipments :အရည္အေသြး ျပည့္မီတဲ့၊ သင့္ေတာ္တဲ့ ပစၥည္းကို သံုးဘို႔။ ပစၥည္း မခိုဘို႔။
  - Maintain Good Installation Quality :ေဆာက္လုပ္တတ္ဆင္ တဲ့ အခါ Installation Quality ထိန္းဘို႔။ ကြ်မ္းက်င္သူေတြ ကို ပဲ အသံုးျပဳဘို႔။
4. အေဆာက္အအံု ပိုင္ရွင္။
  - စီးပြားေရး အုပ္စုေတြ က ပိုင္တာ ရွိသလို စည္ပင္သာယာ က ပိုင္တာလည္း ရွိပါမယ္။ ဘယ္သူပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တာဝန္ကိုယ္စီ ေတာ့ ရွိမွာ ပါပဲ။
  - Include Fire Protection Systems :သင့္ေတာ္တဲ့ မီးသတ္စနစ္ ေတြ အတြက္ ဘတ္ဂ်က္ထည့္ေပးဘို႔။ မေလ်ာ့ဘို႔။
  - Tenants' Manuals :ဆိုင္ခန္းရွင္ ေတြ အတြက္ Fit-out Manual / Agreements ေတြ ထည့္သြင္းတဲ့ အခါ မီးေဘးကာကြယ္ ေရး နဲ႔ ဆိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္ ေတြ ပါဝင္ဘို႔။ အထဲမွာ ထားႏိုင္တဲ႔ ပစၥည္း သတ္မွတ္ခ်က္ ေတြ ပါဘို႔။ ( ဥပမာ။ ။ Limiting Flammable Liquids / Combustible Materials.)
  - Fire Educations :ဆိုင္ခန္းရွင္ ေတြ၊ ေစ်းသူေစ်းသား ေတြ ကို မီးေဘး ကာကြယ္ေရး အသိေပးဘို႔။ ရံဖံရံခါ၊ Fire Drill ေခၚ မီးေဘးတိမ္းေရွာင္မႈ ေလ့က်င့္ျခင္း ကို လုပ္ေပးဘို႔။ Fire Extinguisher သံုးတာ ကို Demonstration လုပ္ျပဘို႔
  - Enforce Fire Protection Practices: Escape Route မွာ ပစၥည္းထားတာ၊ ပစၥည္းကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ အတိုင္း မထားတာ။ မသင့္ေတာ္တဲ့ (Safety Mark မပါတဲ့) လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း ေတြ သံုးစြဲတာ ေတြ ကို အေရးယူဘို႔။ ဒါဏ္ရိုက္ဘို႔ (မွတ္ခ်က္။ ။ ဒါဏ္ရိုက္ပါက မီးေဘးကာကြယ္ ေရး ရံပံုေငြ အျဖစ္ တရားဝင္ စာရင္းသြင္း မွ သာ တရားမွ်တ မည္ျဖစ္သည္။)
  - Maintenance of Fire Protection Systems : မီးသတ္စနစ္ ေတြ ကို အျမဲတမ္း အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနေစဘို႔ အတြက္၊ အခ်ိန္မွန္ ထိန္းသိမ္းမဲ့ ဝန္ထမ္းရွိဘို႔ နဲ႔ လိုအပ္တဲ့ ျပင္ဆင္မႈ ထိန္းသိမ္းမႈ၊ စမ္းသပ္မႈ ေတြ ကို လုပ္ဘို႔။
  - ေစ်းအတြက္ ရန္သူမ်ိဳး ငါးပါး ေဘး ကေန ကာကြယ္ဘို႔ သင့္ေတာ္တဲ့ လံုျခံဳေရး စနစ္ေတြ စည္းေတြ ကို ဒီဇိုင္းလုပ္စဥ္ ေဆာက္လုပ္စဥ္ ထဲက ထည့္သြင္းစဥ္းစား ၿပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္းျဖင့္ သူခိုး၊သူဝွက္ ရန္ကို သာမက တို႔မီး ရိႈ႕မီး အႏၲရာယ္ ေတြကိုပါ အတိုင္းအတာ တစ္ခု အထိ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။
  - Electrical Power Requirements : Electrical Engineer နဲ႔ ညွိႏိႈ္င္းၿပီး ဆိုင္ခန္းေတြ ရဲ့ မီးသံုးမဲ့ အား ( မီးထြန္းဘို႔၊ ပါဝါသံုးဘို႔၊ )။ မီးထြန္းဘို႔ ဆိုရင္လည္း အလင္းေရာင္ အတြက္၊ အလွဆင္ဘို႔ အတြက္၊ ပစၥည္း ေတြ ကို ဆြဲေဆာင္မႈ ေပးေစဘို႔ အတြက္ ဘယ္ေလာက္စီ သံုးမယ္။ ပါဝါသံုးဘို႔ ဆိုရင္လည္း ဘယ္ေလာက္အထိ သံုးဘို႔ လိုအပ္တယ္ ဆိုတာ အျပင္ ခြင့္ျပဳႏိုင္တဲ့ အတိုင္းအတာ ကို လည္း သတ္မွတ္ေပးရပါမယ္။ ဆိုင္ခန္းရွင္ေတြ ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ကို လည္း ျဖစ္ႏိုင္ရင္ စာရင္းေကာက္ယူသင့္ပါတယ္။ ဒါက Electrical Safety အတြက္ပါ။
5. ဆိုင္ခန္း ပိုင္ရွင္ မ်ား။
  - ဆိုင္ခန္း ပိုင္ရွင္မ်ား ကေတာ့ ဆံုးရံႈးမႈ ကို တိုက္ရိုက္ခံရမဲ့ သူေတြ ျဖစ္သလို စည္းကမ္းအေဖာက္ဆံုး သူေတြ လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
  - Follow Tenancy Manual for Safety မီးေဘးကာကြယ္ေရး အတြက္ လိုက္နာရမဲ့ အခ်က္ေတြ ကို လိုက္နာပါ။
  - Always clear escape routes : Escape Routes ေတြကို ပိတ္ၿပီး ပစၥည္းေတြ မထားသင့္ပါဘူး။ ေစ်းေတြ ကို သြားၾကည့္ရင္ လမ္းေတြ ကို အထည္ထုတ္ေတြ၊ စကၠဴ၊ ဂ်ပ္ထူဘူး ေတြ နဲ႔ ပိတ္ေနတာ က အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ ဒုကၡေပးပါလိမ့္မယ္။ ခနပါ၊ မျဖစ္ေလာက္ပါဘူး ဆို တဲ့ အေတြးမ်ိဳး ဘယ္ေတာ့မွ မရွိဘို႔ သတိျပဳရပါမယ္။
  - Store mercantile properly and do not store flammable liquids / materials:မီးေလာင္ႏိုင္တဲ့ ေလာင္စာ ေတြ ကို မသိုေလွာင္ ထားမိေစဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လိုအပ္တယ္ဆိုရင္ Special Fire Compartment လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။
  - Use Only Safe Electrical Appliances :ယံုၾကည္စိတ္ခ် ရ တဲ့ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း ကိုပဲ သံုးဘို႔ပါ။ အထူးသျဖင့္ Motor ပါတဲ့ Electrical Appliances ေတြဆို မီးအားအတက္အက် ဒါဏ္မခံႏိုင္တာ မို႔ Regulator / Safe Cut-Off သံုးရပါမယ္။ Socket ေတြ ကို မဆမတန္ Overload မျဖစ္ေစ ရပါဘူး။ ေရေႏြးက်ိဳတဲ့ ေဂါက္၊ မီးဖို စတာေတြ က သံုးဘို႔ မသင့္တဲ့ ပစၥည္းေတြပါ။ ေရေႏြးဆူရင္ သူ႔ဖာသာ ပိတ္သြားမဲ့ Safety Kettle ေတြေလာက္ေတာင္ မီးေလာင္ႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းေတြ နဲ႔ လြတ္လြတ္ကင္းကင္း မွာပဲ သံုးသင့္ပါတယ္။
  - Familiar with Fire Protection Education :အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ ဘယ္လို တုန္႔ျပန္မလဲ သိရပါမယ္။ အေျခခံ မီးသတ္ပစၥည္းေတြ နဲ႔ ယဥ္ပါးေနရပါမယ္။ မီးသတ္ဗူး (Portable Fire Extinguishers) ေတြ၊ Fire Hosereel ေတြ ကို သံုးတတ္ရပါမယ္။ Fire Hosereel ေတြ က မီးေလာင္တဲ့ အခါမွာ သံုးဘုိ႔ျဖစ္ၿပီး ေရေဆးတဲ့ အခါ သံုးဘို႔ မဟုတ္ေၾကာင္း နားလည္ရပါမယ္။
စဥ္းစားရန္ အခ်က္မ်ား။
မီးေဘးကာကြယ္ ဘို႔ အတြက္ စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ေတြ ကေတာ့
1. မီးစမေလာင္ ရေလေအာင္ ဘယ္လို ကာကြယ္ မွာလဲ ?
  - Fire Triangle က နိယာမ အရ အပူ (မီးပြင့္)၊ ေလာင္စာ နဲ႔ ေလ (ေအာက္ဆီဂ်င္) သံုးခု ေပါင္းမွ မီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မီးပြင့္ျဖစ္မဲ့ အပူ ကို တားရပါမယ္။ ဒီေနရာမွာ Wire Shock, ေဆးလိပ္မီး၊ အေမႊးတိုင္၊ ဖေယာင္းတိုင္ မီး၊ မီးခြက္၊ မီးအိမ္ ေတြ က အဓိက ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေစ်းထဲမွာ ေဆးလိပ္ မေသာက္ဘို႔ တားရပါမယ္။ အေမႊးတိုင္၊ ဖေယာင္းတိုင္ ကို အကာအကြယ္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရွိပဲ ထြန္းတာ တားရပါမယ္။ ေသေသခ်ာခ်ာ သတ္မွတ္ ကာကြယ္ ထားတဲ့ စားေသာက္ဆိုင္ မီးဖို က လြဲရင္ အျပင္မွာ ေရေႏြးတင္က်ိဳတဲ့ မီးဖို မထားရပါဘူး။ ( Safety Kettle ေတာင္မွ ေလာင္စာ နဲ႔ လြတ္လြတ္ကင္းကင္း ေနရာမွာ ပဲ သံုးသင့္ပါတယ္။)
  - ေနာက္တစ္ခု က အပူျဖစ္မဲ့ ေနရာနဲ႔ ေလာင္စာ ကြာေနေစဘို႔ပါ။ ဝါယာေရွာ့ခ္ ျဖစ္ေပမဲ့ လွ်ပ္စစ္ Circuit ကို ဒီဇိုင္းလုပ္ထားရင္ လွ်ပ္စစ္က သူ႕ဖာသာျပတ္က် သြားပါမယ္။ ဆက္ေလာင္စရာ ေလာင္စာ အနားမွာကပ္ရက္ မရွိရင္ မီးမေလာင္ႏိုင္ပါဘူး။
  - (အထည္၊ စကၠဴ၊ လို) မီးေလာင္အား ေကာင္းတဲ့ ေလာင္စာ ေတြ ကို အဆမတန္ မေလွာင္ထားမိဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွ မီးမႀကီးလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
  - ေလာင္စာဆီ ေတြ ကေတာ့ ေစ်းထဲ မွာ လံုးဝ မထားတာ အေကာင္းဆံုးပါ။
2. မီးစ ေလာင္ခဲ႔ရင္လည္း အရွိန္ႀကီးမလာေအာင္၊ အရွိန္မရခင္ ျငွိမ္းသတ္ႏိုင္ေအာင္ ဘာလုပ္ရမလဲ ?
  - အဓိက က အခ်ိန္မီ ျငွိမ္းသတ္ ႏိုင္ဘို႔ပါ။
    "အခ်ိန္မီသာသိရရင္ ေရတစ္ခြက္၊ သဲတစ္ဆုပ္ နဲ႔တင္ ျငိမ္းသတ္လို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။"
    Portable Fire Extinguisher (မီးသတ္ဗူး) နဲ႔ ေတာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို အရွိန္မရမီ အခ်ိန္မီ တားႏိုင္ရင္ ဆံုးရႈံးမႈ နည္းပါမယ္။
  - လက္လွမ္းမီ တဲ့ ေနရာမွာ မီးအားေပ်ာ့ေပ်ာ့ ကို ျငိမ္းသတ္ႏိုင္တဲ့ Portable Fire Extinguishers / Fire Hosereels ေတြ ရွိဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေတြ ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ သံုးတတ္တဲ့ သူ ေတြ ျဖစ္ဘို႔ လည္း လိုအပ္ပါတယ္။
  - ေစ်းခ်ိန္မဟုတ္ လူမရွိတဲ့ အခ်ိန္မွာ စတဲ့ မီးမ်ိဳး ဆိုရင္ေတာ့ မီးကင္းလွည့္တာ ထက္ Active Heat / Smoke Detection Systems / Automatic Fire ProtectionSystems (Sprinkler, Gaseous Suppressions Systems, etc. ) ေတြ က ပိုၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ ေပးႏိုင္ ပါလိမ့္မယ္။
  - တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ မွာေတာ့ Active Fire Systems ေတြ လူမစ ရပဲ မီးအစပ်ိဳးတာနဲ႔ သူ႔ဖာသာ အလိုလို လုပ္လုပ္ မီးသတ္၊ တစ္ၿပိဳင္နက္ တည္းမွာပဲ မီးသတ္ဌာန ကို လည္း အလိုလို ခ်ိတ္ဆက္ အသိေပးမဲ့ Systems ေတြ ပါဝင္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဘယ္ေနရာ မွာ အေရးေပၚ အေျခအေန လည္း ၾကိဳသိတာ မို႔ ခ်က္ခ်င္း ေရာက္လာႏိုင္ပါတယ္။
  - မေဆာက္ခင္ နဲ႔ ေဆာက္စဥ္ ထဲ က အစီအစဥ္ ခ်ထားတာ မို႔ မီးသတ္ကားဝင္ ဘို႔၊ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ ေတြ အလုပ္လုပ္ဘို႔ အေႏွာင့္အယွက္ နည္းမွာ ျဖစ္ၿပီး ပိုၿပီး ျမန္ဆန္စြာ ျငိမ္းသတ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
3. တစ္ေနရာ က ေနတစ္ေနရာ ကို မီးနဲ႔ မီးခိုး မကူးရေလေအာင္ ဘယ္လို တားမလဲ ?
  - သင့္ေတာ္တဲ့ Fire Rated Walls ေတြ Fire Rated Doors ကို ထည္႔သြင္းေပးတာ၊
  - Fire Rated Wall / Fire Compartments ေတြ ကို ျဖတ္မဲ့ ACMV Ducts ေတြ မွာ Fire Dampers ေတြ တပ္တာ။ Non Combustible Pipe / Materials ေတြ ကို သံုးတာ နဲ႔ Fire Seal ေတြ ထည့္တာ
  - အျခားအေဆာက္အအံု ေတြ နဲ႔ သင့္ေတာ္တဲ့ အကြာအေဝး (Set-back) ထားေပးတာ၊ အျပင္က Structure ကိုလည္း သင့္ေတာ္တဲ့ Rating ရေအာင္ ဒီဇိုင္းလုပ္တာ ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။
4. လူေတြ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လို စီစဥ္မလဲ ?
  - အထဲမွာ ရွိေနတဲ့ လူေတြ ကို အေရးေပၚ အေျခအေန ျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးမဲ့ စနစ္ နဲ႔ အတူ သင့္ေတာ္တဲ့ Means of Escape ရွိဘို႔ပါ။ လမ္းေၾကာင္း ရွင္းရမယ္။ လံုေလာက္က်ယ္ဝန္း ရမယ္။ မီးေၾကာင့္ ျပိဳက် ႏိုင္တဲ့ နံရံေတြ၊ Ceiling ေတြ နဲ႔ အျခားပစၥည္းေတြ မရွိရဘူး။ လံုေလာက္တဲ့ အလင္းေရာင္ ရဘို႔ အညႊန္း Lighting (Exit / Emergency Lights) ရွိရမယ္။ မီးခိုး နဲ႔ မီး ေဘး က ေန ကာကြယ္ထားတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ေတြ ျဖစ္ေနဘို႔ လည္း လိုအပ္ပါတယ္။
အေျခခံ မီးေဘးကာကြယ္ေရး လိုအပ္ခ်က္မ်ား အဆင့္ဆင့္။
1. Infrastructure
  - မီးေဘးကာကြယ္ေရး အတြက္ အဓိက လိုအပ္တဲ့ Infrastructure ေတြ ကေတာ့။
    1. Water : မီးေဘးအတြက္ ပါ သံုးႏိုင္ေအာင္ ေပးေဝႏိုင္မဲ့ ေရေပးေဝေရး စနစ္
    2. Electricity : အားထားႏိုင္ေသာ တည္ၿငိမ္သည့္ လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အားေပး စနစ္ (Reliable and Stable Electricity Supply)
    3. Telecommunication : မီးသတ္ဌာန ကို အခ်ိန္မေရြး ခ်က္ခ်င္း ဆက္သြယ္ ႏိုင္မည့္ (Reliable Telecom Network)
    4. Road, Access: မီးသတ္အင္ဂ်င္ မ်ား အခက္အခဲ မရွိ လာႏိုင္မည့္ လမ္းပန္း အဆက္အသြယ္။)
    5. Fire Departments with Fire Engines: မီးသတ္အင္ဂ်င္ မ်ား ရွိေသာ မီးသတ္ ဌာန သင့္ေတာ္ရာ (မေဝးလြန္း တဲ့ ေနရာ) မွာ ရွိေနဘို႔။
  - ျမန္မာျပည္ မွာ ေတာ့ ဒီ Infrastructure ေတြ က ဝမ္းနည္းစရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ ေခတ္ေနာက္ျပန္ ေနပါၿပီ။ ျပည္သူလူထု ေနထိုင္ေရး၊ စီးပြားေရး ေျပလည္ဘို႔ အတြက္ Infrastructure ေတြ ကလည္း အဓိက က်ပါတယ္။
  - မီးအားမွန္တဲ့ ေနရာမွာ ၁၅ ႏွစ္ - အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ ဘာမွ ျပင္စရာမလို ပဲ သံုးလို႔ ရမဲ့ ေရခဲေသတၱာ တစ္လံုး ကို မီးအတက္ အက် နဲ႔ မွန္မွန္ မလာတဲ့ ေနရာ မွာ ထားရင္ ရက္ပိုင္းအတြင္း မိုတာ ေလာင္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ( မီးအားမွန္ = Stable Supply + Stable Frequency + Stable Voltage )။ Air-Cond, TV ေတြ လည္း ထို႔ အတူပါပဲ။ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က မီးမမွန္တဲ့ ဒါဏ္ ကို ၾကာၾကာ မခံႏိုင္ပါဘူး။ မီးအားမမွန္ တဲ့ အခါ Inverter, Voltage Regulator, Safe-Guard စတဲ့ အပိုပစၥည္းေတြ ထည့္ရတာ မို႔ Energy Consumption လည္း ပိုလာပါတယ္။ မီးေစာင့္ၿပီး ညဥ့္နက္သန္းေကာင္ ေရတင္ရတာ၊ ထမင္းအိုးေတာင္ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ ခ်က္ခြင့္ မရတာ၊ ေရခဲေသတၱာ ဆိုလည္း ေၾကာင္အိမ္သာသာ ျဖစ္ေနတာ ေတြ ကေတာ့ ……မီးလာတဲ့ အခ်ိန္ ကိုေစာင့္ အခြင့္အေရး ရသမွ်ေလး နဲ႔ ဝိုင္း သံုးခ်င္ၾကတာမို႔ ပါဝါဆြဲအား ကလည္း ပံုမွန္မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ မတန္မဆ ေတြ ျဖစ္ကုန္ရျပန္ပါတယ္။
  - အျပင္က ယံုၾကည္အားထား ေလာက္ၿပီး အဆင္သင့္ ယူလို႔ ရတဲ့ Reliable Infrastructure မရွိတဲ့ အခါ ဒီအတြက္ ပိုၿပီး ဒီဇိုင္းလုပ္ရပါေတာ့မယ္။ ေရကန္ အရြယ္အစား လိုအပ္ခ်က္ ႀကီးလာတာ၊ ဂ်င္နေရတာ ပိုသံုးရတာ မ်ိဳးေတြပါ။
  ၤ
2. Fire Protection Requirements
  - အျခား မီးေဘးကာကြယ္ေရး လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို အေသးစိတ္ မွီျငမ္း ေလ့လာဘို႔ သင့္ေတာ္တာ ကေတာ့ Singapore Civil Defense ရဲ့ Publishing Website ပါ။ Free Download လည္း ရပါတယ္။ ေစ်း Shops အတြက္ က Purpose Group V ျဖစ္ပါတယ္။
  - စာေရးသူ ရဲ့ Introduction to Fire Protection Systems မွာလည္း ဒီ အေျခခံ ေတြ ကို တင္ျပထားပါတယ္။
  1. Means of Escape လူေတြ ေဘးမသီ ရန္မခ လြတ္ေျမာက္ ေစဘို႔ လုိအပ္ခ်က္ ေတြ ျဖည့္ဆီးေပးရပါမယ္။
  2. Structural Fire Precautions မျပိဳလဲ မပ်က္စီး ႏိုင္မဲ့၊ တစ္ေနရာ ကေန တစ္ေနရာ မီးမကူးႏိုင္တဲ့ Wall, Columns, Slab, Roof, etc. ေတြ ပါဝင္ရပါမယ္။
  3. Site Planning & External Fire Fighting Provision မီးသတ္ကား အဝင္အထြက္ လြယ္မဲ့ လမ္းရွိရမယ္။ ပတ္ပတ္လည္ မီးသတ္ကား ဝင္ႏိုင္ရမယ္။ (ေကြ႕လို႔ ရမဲ့ Turning Radius ရွိတဲ့ ေထာင့္ခ်ိဳး ေကြ႕ျဖစ္ရမယ္။ လမ္းမွာ ဘာမွပိတ္မေန ရဘူး။ အျပင္ဘက္ လမ္းေဘး မွာ မီးသတ္ကား အဆင္သင့္ ယူ သံုးႏိုင္မဲ့ Fire Hydrants ေတြ ရွိရမယ္။ မီးသတ္ကားက ေန ေပးႏိုင္ဘို႔ Breeching Inlets ေတြ ရွိရမယ္။
  4. Electrical Power Supplies အေရးေပၚ မီးသတ္စနစ္ အားလံုး အတြက္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ေပးႏိုင္တဲ့ (အေရးေပၚ မွာ အလုပ္ေသခ်ာေပါက္ လုပ္မဲ့) လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ေပးစနစ္ ဂ်င္နေရတာ လိုအပ္ပါမယ္။
  5. Fire Fighting Systems
    အျခားတိုးတက္ၿပီး ႏိုင္ငံ ေတြ မွာ ေတာ့ မီးသတ္စနစ္ အားလံုးလိုလို က မပါမျဖစ္ပါ။ မပါရင္ ေစ်း ဖြင့္ခြင့္ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာျပည္ အေနနဲ႕ က ေတာ့ အစ မို႔ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို ကုန္က် စရိတ္ နဲ႔ ယွဥ္ရပါလိမ့္အံုးမယ္။ ဒါေၾကာင့္ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ကို ဦးစားေပး အစီအစဥ္ နဲ႔ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။
    ေရသံုးတဲ့ မီးသတ္စနစ္ ေတြ အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ေရကန္ (Water Tanks) ေတြ နဲ႔ ေရတင္စက္၊ ေရပန္႔ (Pumps) ေတြ လိုအပ္ ပါမယ္။ Hosereel အတြက္ ဂါလန္ (Imperial) 2,000 - 3,000 ေလာက္ ဆန္႔တဲ့ ကန္အေသး (မွတ္ခ်က္ မီွျငမ္း မေလးရွား လိုအပ္ခ်က္။ စကၤာပူ လိုအပ္ထက္ မ်ားစြာ ၾကီးသည္၊ အဝင္ ေရအား ကို အားမကိုးရ သျဖင့္။) ပန္႔ အေသးပဲ လိုအပ္ေပမဲ့ Standpipe ေတြ နဲ႔ Sprinkler Systems ေတြ အတြက္ေတာ့ ဂါလံ ေလး-ငါးေသာင္း ေလာက္ အထိ ဆန္႔တဲ႔ Tanks အႀကီးစား နဲ႔ Pumps အႀကီးစားေတြ လိုအပ္ႏိုင္ ပါတယ္။ ဒါကို မီးသတ္ဒီဇိုင္း အေတြ႕အႀကံဳရွိတဲ့ Experienced Mechanical Engineer ေတြ က ဒီဇိုင္းလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
    
    အေျခခံ မီးသတ္စနစ္ မ်ား။
    ေစ်းထဲမွာ လူေတြရွိေနတယ္။ (သို႔) ႏိုးႏိုးၾကားၾကား မီးကင္း လွည့္ေစာင့္ေနတဲ့ သူ ရွိမယ္ ဆိုရင္ ေအာက္က စနစ္ ေတြ က မီးမႀကီး လာေအာင္ အေထာက္အကူ ျပဳ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
    1. Portable Fire Extinguishers အသင့္သံုး မီးသတ္ဘူးမ်ား ကို ေနရာ အက်ယ္အဝန္း နဲ႔ အကြာအေဝး ေပၚ မူတည္ၿပီး ထားျခင္း။ တြက္နည္း ကို အရင္ Post တြင္ ၾကည့္ပါ။ (ေစ်းသူ၊ ေစ်းသားမ်ား အေရးေပၚ သံုးရန္ )
    2. Fire Hosereels : အေဆာက္အအံု တြင္းသံုး မီးသတ္ ေရပိုက္ေခါင္းငယ္ မ်ား ကို ေနရာ အက်ယ္အဝန္း နဲ႔ အကြာအေဝး ေပၚ မူတည္ၿပီး ထားျခင္း။ (ေစ်းသူ၊ ေစ်းသားမ်ား အေရးေပၚ သံုးရန္ )
    3. Fire Alarm System မီးလွန္႔ အခ်က္ေပး စနစ္။ မီးလွန္႔ သံေခ်ာင္း စနစ္၊ အေရးေပၚ အေျခအေန တြင္ ခလုတ္ ႏွိပ္ၿပီး အသိေပး ႏိုင္ေစရန္ ျဖစ္သည္။ (ေစ်းသူ၊ ေစ်းသားမ်ား အေရးေပၚ သံုးရန္ )
    4. Stand pipe (Wet/Dry Risers) အထပ္အလိုက္ ထားေသာ မီးသတ္ ေရဘံုဘိုင္ ေခါင္း မ်ား ( မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ဝင္ မီးသတ္သမား မ်ား သံုးရန္။)
    5. Fire Hydrants ျခံဝင္းအတြင္း ႏွင့္ လမ္းေဘး တစ္ေလွ်ာက္ ေတြ႔ရေလ့ ႐ွိေသာ အေဆာက္အအံု ျပင္ပသံုး မီးသတ္ ေရဘံုဘိုင္ ေခါင္းမ်ား၊ ( မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ဝင္ မီးသတ္သမား မ်ား သံုးရန္။)
    6. Public Address Systems : ေစ်းသူ ေစ်းသား ေတြ စိတ္ခ်မ္းသာ ဘို႔ နဲ႔ အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ ေစ်းဝယ္သူ ေတြ ပါ စနစ္တက် Evacuate လုပ္ႏိုင္ေစဘို႔ ညႊန္ၾကားေပးႏိုင္ဘို႔ အတြက္၊ Public Address Systems လည္း တတ္သင့္ပါတယ္။ အေရးေပၚ မဟုတ္တဲ့ အခ်ိန္ မွာ လည္း ခ်ိဳသာ ေတးသံ ေတြ နဲ႔ ေစ်းဝယ္သူ ကို စိတ္ခ်မ္းေျမ့ ေစႏိုင္ပါေသးတယ္။
    အလိုအေလ်ာက္ မီးလွန္႔ အခ်က္ေပး စနစ္ မ်ား။
    1. Fire and Smoke Detectionမီး၊ အပူ နဲ႔ မီးခိုး တို႔ကို အာ႐ုံခံ ၿပီး အလုိလို အခ်က္ေပးစနစ္၊ ဒါက မီးကို တိုက္ရိုက္ မျငိမ္းသတ္ေပးေပ မဲ့ မီးအခ်ိန္မီ ျငိမ္းသတ္ခြင့္ ရေအာင္ မီးလွန္႔ အခ်က္ေပး ပါလိမ့္မယ္။
    2. Fire Department Call Panel လို႔ ေခၚတဲ့ Dedicated telephone နဲ႔ ဆက္ထားတဲ့ စနစ္ ရွီရင္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ ကို အလုိလို အေၾကာင္းၾကားႏိုင္ပါေသးတယ္။
    အလိုအေလ်ာက္ မီးသတ္စနစ္ မ်ား။
    1. Automatic Sprinklers အလိုအေလွ်ာက္ ေရျဖန္း မီးသတ္ တဲ့ စနစ္ ရွိရင္ေတာ့ မီးေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား က စိတ္ေအးရပါတယ္။ သူ႕အတြက္ ကုန္က်စရိတ္ ကို လည္း တတ္ႏိုင္မယ္ ဆိုရင္ေပါ့ေလ။ ဒီစနစ္ က အေဆာက္အအံု အေသးေတြ အတြက္ တြက္ေခ် မကိုက္ေပမဲ့ မမဂၤလာေစ်း လို လကၠား ေစ်းႀကီး မ်ိဳး အတြက္ ကေတာ့ သင့္ေတာ္ပါတယ္။ ေစ်းသူေစ်းသား ေတြ အတြက္လည္း တကယ့္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
    2. Gas Fire Suppression Systems မီးသတ္ ဓာတ္ေငြ႕သုံးစနစ္ မ်ား၊ Pyrogen, CO2, Inergen, etc. စသည္၊) ေတြ ကို Indoor Transformer Rooms ေတြ၊ Main Switch Room ေတြ အတြက္ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ပိုင္ရွင္အတြက္ အဓိကပါ။
    မီးသတ္ တပ္ဖြဲ႔ အတြက္ အထူး စနစ္ မ်ား။ ဒါေတြ က လည္း မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ အဆင့္ျမင့္လာ တဲ့ အခါ သူတို႔ အသင့္သံုး ဘို႔ သတ္မွတ္ ေပးေလ့ရွိတဲ့ စနစ္ေတြ ပါ။
    1. Fire Lift အေရးေပၚ အေျခအေန တြင္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ သံုးရန္ ဓာတ္ေလွကား
    2. Fire Brigade communication Systems မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္ ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ဆက္သြယ္ေရး စနစ္
  6. Mechanical Ventilation and Smoke Control Systems
    အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ မီးခိုးမြန္းၿပီး အသက္မဆံုးရံႈးရေစဘို႔ အတြက္ လိုအပ္ပါတယ္။ အေဆာက္အအံု ရဲ့ ဒီဇိုင္း ကိုလိုက္ၿပီး Smoke Extraction Fan / Smoke Exhaust Duct လိုတာ ျဖစ္ႏိုင္သလို အမိုးကို ဖြင့္ထုတ္ေပးတဲ့ စနစ္ စသည္ ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
သံုးသပ္ခ်က္။
- Root Causes ေတြ ကို ရွာတဲ့ အခါ အဓိက အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုခု ကိုေတာ့ ေတြ႕ၾကပါလိမ့္မယ္။ ကင္ဆာတဲ့ ဆိုးတဲ့ အျမစ္တြယ္ေနတဲ့ Root Causes ႀကီး ေတြ ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ေပ်ာက္သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
- ဂ်ာေအး သူ႔အေမရိုက္ နဲ႔ ၾကက္ဥ၊ ၾကက္မ လက္ညိႈးထိုးမဲ႔ အစား ၾကက္ဥ က ပဲ စစ ၾကက္မ ကပဲ စစ တစ္ခုခု က ေန စၿပီး တစ္ဆင့္ခ်င္း ေျဖရွင္း ယူရပါလိမ့္မယ္။ ဗဟုသုတ ျပန္႔ပြားေအာင္ လုပ္ေပးရပါလိမ့္မယ္။ အျမင္က်ယ္ေအာင္ လုပ္ေပးရပါလိမ့္မယ္။ အေတြ႕အၾကံဳေတြ ရေအာင္ လုပ္ေပးရပါလိမ့္မယ္။
- လွ်ပ္စစ္မီး ေၾကာင့္ မီးမေလာင္ရေအာင္ ဆိုရင္လည္း မီးအားမွန္မွန္ နဲ႔ မီးမွန္မွန္လာဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ မီးအားမမွန္ တာ က ဝါယာေရွာ့ခ္ ျဖစ္ဘို႔ အခြင့္အေရး ပိုမ်ားပါတယ္။
- Electrical Distribution Design ကို Experienced Electrical Engineer က ဒီဇိုင္းလုပ္တာ ျဖစ္ရပါမယ္။ သင့္ေတာ္တဲ့ ဝါယာႀကိဳး အရြယ္အစား။ Circuit Breakers , Switches, Distribution Panels, Main Switch Boards, Transformers, Earthing ေတြ က စနစ္တက် ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတာ ျဖစ္ရပါမယ္။
- ယံုၾကည္စိတ္ခ် ရတဲ့ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း ေတြ သံုးႏိုင္ေအာင္ စစ္ေဆးတဲ့ Singapore Safety Mark လို CE လို (အဂတိ ကင္းတဲ့) အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခု လိုအပ္ပါတယ္။ Tester နဲ႔ေထာက္ၾကည့္ရင္ မီးလင္းတဲ့ တရုတ္ျပည္ ျဖစ္ အေပါစား လွ်ပ္စစ္ ပစၥည္း ေတြ ကို ပဲ သံုးႏိုင္ေအာင္ ဆင္းရဲမြဲေတေနေအာင္ လုပ္တဲ့ ဒါဏ္ေတြ အခ်ိန္အၾကာႀကီး ဆက္ ခံေနၾကရရင္ေတာ့ မလြယ္ပါဘူး။ (မွတ္ခ်က္၊ တရုတ္ျပည္ မွ အရည္အေသြး ေကာင္းမြန္ ေသာ ပစၥည္း မ်ား ကို လည္း ကမၻာ အႏွံ႔ ပို႔ေနပါသည္။ ျမန္မာျပည္ အတြက္ က ေတာ့.)
- လူေတြ ကို လည္း စိတ္ခ်ရတဲ့ လွ်ပ္စစ္ ပစၥည္း သံုးႏိုင္ဘို႔ ပညာေပးရပါမယ္။ ေခါင္းေလွ်ာ္ၿပီး Hair Dryer သံုးရင္း ဓါတ္လိုက္ ဆံုးရႈံးသြားတယ္ ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးေကာင္း သမီး ေတြအေၾကာင္း ၾကားဘူးၾက မလားပဲ။ ဒီေနရာ မွာ ကံကို ပံုခ် လို႔ ေတာ့ မသင့္ေတာ္ဘူး ထင္ပါတယ္။
References

Understanding Automatic Fire Sprinkler (Wet) System Drawings (Singapore)

2010-03-24T10:29:00.080+08:00

စကာၤပူ မွာ Automatic Fire Sprinkler System Drawing ေတြ ကို ေလ့လာတဲ့ အခါ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစႏိုင္ဘို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ (M'sia, Australia & U.K အတြက္ လည္း အေထာက္အကူ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။)

ဒီစာ ကို မဖတ္ခင္ စာေရးသူ အရင္ က တင္ထားခဲ့ တဲ့ Fire Protection : Introduction
[ http://chawlwin.blogspot.com/2008/10/fire01introduction.html ] ကို အရင္ ေလ့လာေစလို ပါတယ္။
မိတ္ဆက္ေပးမဲ့ အစီအစဥ္ ကေတာ့။

System Operation and Components
- Wet pipe installation : sprinkler bulb ကြဲတဲ့ အခါ အဆင္သင့္ ပန္းထြက္ႏိုင္ေအာင္ Pipework ထဲမွာ Pressurized-Water (ဖိအား) နဲ႔ ေရျဖည့္ထား တဲ့ Installation ျဖစ္ပါတယ္။
- အမ်ားဆံုး ေတြ႕ရေလ့ရွိတဲ့ Wet pipe installation Typical Arrangement ပံုစံ ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ (ပံု ကို အႀကီး လိုခ်င္ရင္ ပံုေပၚ Mouse ေရႊ႕ၿပီး Link ကို ဖြင့္ပါ။)
- အလုပ္လုပ္ပံု ကေတာ့
  1. ပံုမွန္ အေျခအေန
    - Pipe ေတြ ထဲမွာ Pressure နဲ႔ ေရျဖည့္ထားပါတယ္။ ေရယိုစိမ့္တဲ့ အခါ ဒီ Pressure ကိုထိန္းထား ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Pressure Maintenance Pump (Jockey Pump)(17)က အလိုလို အလုပ္လုပ္ ေနပါမယ္။
  2. အေရးေပၚ အေျခအေန
    - တစ္ေနရာရာ မွာ မီးေလာင္တဲ့ အခါ အဲဒီ့ေနရာ မွာ အပူခ်ိန္ တက္လာပါၿပီး နီးစပ္ရာ Sprinkler Head (26)ကို ကြဲေစပါမယ္။ အဲဒီ့ ကြဲသြားတဲ့ Sprinkler ကေန ေရေတြ ပန္းထြက္လာပါမယ္။
    - ဒီအခါ ဒီ Sprinkler ကို ေပးထားတဲ့ Pipe Network ထဲမွာ ေရစီးပါမယ္။ Pressure လည္းက်လာပါမယ္။
    - ေရစီးတဲ့အတြက္ ဒီ Pipe Network နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ Flow switch (24)ကေန Fire Alarm Signal ေပးပါမယ္။ (ဒီ Signal က ဆက္ထားတဲ့ Fire Alarm System ကိုသြားၿပီး အျခား Emergency Systems ေတြ ကို Automatically Activate လုပ္ပါမယ္။
    - Pressure က်လာတဲ့ အခါ Sprinkler Control (Alarm) Valve (20)အလုပ္လုပ္ ပါမယ္။ ေရအားနဲ႔ အလုပ္လုပ္ တဲ့ Alarm Gong (22)က ေန မီးလွန္႔သံေခ်ာင္း သံ (ေခါင္းေလာင္းအဆက္မျပတ္ တီး) ပါလိမ့္မယ္။
    - ဒီလို Sprinkler ကြဲလို႔ System Pressure က်လာရင္ Duty Pump (14)က ခ်က္ခ်င္း (30s အတြင္း) အလိုလို Automatically Operate လုပ္ရပါမယ္။ Duty Pump က အေၾကာင္းတစ္ခုခု ေၾကာင့္ Operate မလုပ္ႏိုင္ပဲ Fail ျဖစ္ခဲ့ရင္ Standby Pump (9)က အလိုလို တာဝန္လႊဲ ယူရပါမယ္။ ဒီလို အေျခအေန ေတြ ကိုရဘို႔ အတြက္ Control Panel (/w Emergency Power Supply)(19) ကို ဒီဇိုင္း လုပ္ထားရပါတယ္။
    - Storage Tank (1)က မီးသတ္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ ေရပမာဏ ကို သိုေလွာင္ထား ရပါတယ္။
    - လိုအပ္ရင္ Fire Engine (မီးသတ္ကား) ကေန Sprinkler System ထဲကို အျပင္ကေန ေရျဖည့္ခြင့္ရေအာင္ မီးသတ္ကား ဝင္လို႔ လြယ္တဲ့ ေနရာ အေဆာက္အအံု ရဲ့ အျပင္ဘက္ မွာ Breeching Inlet (2) ကို ထားေပးရပါတယ္။
  3. Testing and Maintenance
    - အေရးေပၚ အေျခအေန အတြက္ တပ္ဆင္ထား တာမို႔ အေရးအေၾကာင္း မွ ပ်က္ေနတာ မျဖစ္ဘို႔၊ အၿမဲတမ္း အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနတာ ေသခ်ာဘို႔ အတြက္ ထိန္းသိမ္းမႈ၊ စစ္ေဆးစမ္းသပ္ မႈေတြ လုပ္ရပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ႏို္င္ဘို႔ အတြက္ လိုအပ္တဲ့ Test Valve လို Fittings ေတြ ကို ထည့္ထားေပးရပါတယ္။
  4. System Components
    1. Water Incoming Pipe: Storage Tank ထဲကို ေရထည့္ေပးမဲ့ ေရအဝင္ ပိုက္ပါ။ In-Flow Requirements ကိုလိုက္ၿပီး Pipe Size ကို ေရြးခ်ယ္ထားရပါတယ္။
    2. Breeching Inlet⁽²⁾: အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ မီးသတ္ကား (သို႔) Fire Engine တစ္ခုခု က ေနတစ္ဆင့္ Sprinkler System ထဲကို ေရေမာင္း ထည့္ေပးႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ထားေပးရတဲ့ Fitting ပါ။
    3. Water Tank⁽¹⁾: အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ Sprinkler System အတြက္ လိုအပ္မဲ့ ေရပမာဏ ကို သိုေလွာင္ထားဘို႔ အတြက္ပါ။
    4. Pump Sets (Duty, Standby, Jockey)^(14)(9)(17): System ထဲကို ေရေမာင္းသြင္းဘို႔ ပါ။ Sprinkler ကြဲလို႔ System Pressure က်လာရင္ Duty Pump က ခ်က္ခ်င္း (30s အတြင္း) အလိုလို Automatically Operate လုပ္ရပါမယ္။ Duty Pump က အေၾကာင္းတစ္ခုခု ေၾကာင့္ Operate မလုပ္ႏိုင္ပဲ Fail ျဖစ္ခဲ့ရင္ Standby Pump က တာဝန္လႊဲ ယူရပါမယ္။ Jockey Pump ကေတာ့ ပိုက္ထဲ ကေရ စိမ့္ထြက္တာ ကို make-up (ျပန္ျဖည့္) ေပးၿပီး System ထဲမွာ Water Pressure ကိုထိန္းထားေပးဘို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
    5. Control Panel (/w Emergency Power Supply)⁽¹⁹⁾: Sprinkler Pumps ေတြ ကို ပါဝါ ေပးဘို႔ နဲ႔ ထိန္းသိမ္းေမာင္းႏွင္ ေပးဘို႔ပါ။ Emergency Power Supply ကေန ယူသံုးရပါတယ္။
    6. Pump Start Test Pipe⁽¹⁸⁾: အေရးေပၚအေျခအေန မွာ Sprinkler Pumps ေတြ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေစႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Sprinkler ကြဲရင္ထြက္မဲ့ ေရ ကို ဖြင့္ထုတ္ေပး ၿပီး Pump ေတြ အလိုလို အလုပ္လုပ္မလုပ္ စမ္းသပ္နိုင္ဘို႔ပါ။
    7. Sprinkler Control (Alarm) Valve (20)နဲ႔ တြဲၿပီး Test Valve Assembly ကို ထားေလ့ ရွိပါတယ္။
    8. Sprinkler Control (Alarm) Valve⁽²⁰⁾: Sprinkler ကြဲလို႔ System Pressure က်လာရင္ Valve ကို ဖြင့္ေပးဘို႔ နဲ႔ တစ္ၿပိဳင္တည္းမွာ ပဲ ေရအားနဲ႔ အလုပ္လုပ္ တဲ့ Alarm Gong (22)က ေန မီးလွန္႔သံေခ်ာင္း သံ (ေခါင္းေလာင္းအဆက္မျပတ္ တီး) ပါလိမ့္မယ္။
    9. Flow Switch⁽²⁴⁾: ေရစီးတဲ့ အခါ Alarm Signal ေပးဘို႔ပါ။
    10. Pipe and Fittings: လိုအပ္တဲ့ Sprinkler Heads ေတြ ဆီ ေရပို႔ေပးနိုင္ဘို႔ပါ။
    11. Sprinklers⁽²⁶⁾: မီးေလာင္ရင္ အလိုလို ကြဲၿပီး ေရျဖန္းၿငိမ္းသတ္ ေပးႏိုင္ဘို႔ပါ။
    12. Sprinkler Drain Valve, Pipes⁽²⁵⁾: Maintenance အတြက္ပါ။
    13. Air Release Valve⁽²⁷⁾: ေလခို ႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြမွာ ခိုေနတဲ့ ေလကို ထုတ္ပစ္ဘို႔ အတြက္ ပါ။ ေရပိုက္ထဲ မွာ ေလခိုေနရင္ လိုအပ္တဲ့ Water Flow ရဘို႔ ကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။
Understanding Automatic Fire Sprinkler System Drawings
- ေလ့လာမယ္ ဆိုရင္ လိုအပ္မဲ့ အေျခခံ Drawings ေတြ ကေတာ့။
  1. Overall Schematics,
  2. Notes, Legends & Abbreviations
  3. Floor Plans
  4. Standard Details
  (စိတ္မေကာင္းစြာ နဲ႔ ေျပာရမွာ ကေတာ့ စာေရးသူမွာ ေလာေလာဆယ္ တင္ေပးဘို႔ အခက္အခဲ ရွိတဲ့ အတြက္ ဒီ Drawings ေတြ ကို တင္မေပးႏိုင္ေသးပါဘူး။ နီးစပ္ရာ က တစ္ဆင့္ ရယူပါ။)
- Highlighter (Translucent Marker)တစ္ခု နဲ႔ ဒီ Drawing ေတြ ကိုေလ့လာဘို႔ ေပးထား တဲ့ (ေနာက္ ပိုင္းမွာ တင္ျပထားတဲ့ အတိုင္း) သက္ဆိုင္ရာ ေနရာေတြ ကို ရွာ မ်ဥ္းတားၿပီး ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ ေလ့လာရတာ သက္သာ လြယ္ ကူ ပါလိမ့္မယ္။
- ေလ့လာ ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ အဆင့္ေတြ ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
  1. Classification of Fire Hazard [ LH, OH (1, 2, 3, 3S), HH (Cat 1, 2, 3, 4) ]
  2. System Types [ Wet, Pre-Action, Deluge, Others, ... ]
  3. Design Data [ Design Density of Discharge and Assumed Area of Operation (AMAO) ]
  4. Identify Water Source [ Pump Suction Tank, Gravity Tank, etc. ]
  5. Water Tank Storage Capacity [ Normal Capacity, Reduced Capacity /w Conditions ]
  6. Sprinkler Pumps (Duty, Standby, Jockey) Capacities
  7. Coverage and Spacing of Sprinklers
  8. Special Provisions (Under Beam, Under Duct, Above Concealed Ceiling, Above Open Grid Ceiling, etc.)
  9. Size and Type of Sprinklers
  10. Piping Arrangements (End-Center, End-Side) and Pipe Sizes (Pre-calculated, Partly pre-calculated, Fully hydraulically calculated systems)
  11. Total Number of Alarm (Control) Valves
  12. Maximum area of Zone Protected by Each Alarm Valve
1. Overall Schematic Drawing
  Overall Schematic Drawing မွာ ရွာေဖြ ၾကည့္ရမွာ ေတြ ကေတာ့။
  1. ပထမ ဆံုး အဆင့္ က Hazard Class ကို ရွာဘို႔ပါ။ ဒါမွ ဆက္ႏြယ္တဲ့ Design Data ေတြ ကို သိရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Hazard Class ကိုေပးတဲ့ အခါ Sprinkler အျမင့္ ကို ပါ ထည့္သြင္း ေပးတတ္ပါတယ္။ ( ဥပမာ။ ။ Ordinary Hazard 3, 30m)
    Hazard Class ကို ျခံဳၿပီး ေပးတာ ရွိႏိုင္သလို ေနရာအလိုက္ ခြဲေပးတာလည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ မွာ မေတြ႕ရင္ ေတာ့ Note, Legends, Abbreviation ေတြပါတဲ့ Drawing မွာ ရွာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
  2. System Types ကို ေလ့လာပါ။ [ Wet, Pre-Action, Deluge, Others, ... ]
  3. Design Data [ Design Density of Discharge and Assumed Area of Operation (AMAO) ] အထူးသျဖင့္ High Hazard Classes ေတြအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ Ordinary Hazard ေတြမွာ ေတာ့ Hazard Class သိရင္ ဒီအခ်က္အလက္ေတြ ကို CP52:2004 ကသက္ဆိုင္ရာ အခန္းမွာ ရွာလို႔ ရပါတယ္။
  4. Water Source [ Pump Suction Tank, Gravity Tank, etc. ] ေရအဝင္ နဲ႔ ေရကန္ေတြ ထားတဲ့ ေနရာ ကိုေလ့လာပါ။ R.L (reduce level) ကိုလည္း ၾကည့္ပါ။
  5. Water Tank Storage Capacity ေရကန္ေတြ ရဲ့ အရြယ္ပမာဏ ကို ရွာပါ။ Normal Capacity (အျပည့္) ျဖစ္ႏိုင္သလို Reduced Capacity (ခြင့္ျပဳခ်က္ အတိုင္း ေလွ်ာ့ခ်ခြင့္ ရွိ တဲ့ ပမာဏ) လည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
  6. Sprinkler Pumps (Duty, Standby, Jockey) Capacities ေရပန္႔ေတြ ရဲ့ Capacity လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို ရွာပါ။ (ဒါက လည္း Hazard Class နဲ႔ တိုက္ရိုက္ သက္ဆိုင္ပါတယ္။)
  7. Total Number of Alarm (Control) Valves : Alarm Valves အရည္အတြက္ နဲ႔ ထားတဲ့ ေနရာ ေတြ ကို ေလ့လာပါ။
2. Notes, Legends & Abbreviations
  Notes, Legends & Abbreviations Drawings ေတြ မွာ ရွာေဖြ ၾကည့္ရမွာ ေတြ ကေတာ့။
  1. Notes
    - သက္ဆိုင္တဲ့၊ သတိထားရမဲ့ မွတ္ခ်က္ ေတြ ကို စီစဥ္ ေပးထားတာပါ။ ေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ထားဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
  2. Legends & Abbreviations
    - သံုးထားတဲ့ Symbols ေတြ အတိုေကာက္ေတြ ကို ေပးထားတာပါ။ ဒါေတြ က Drawing ကို နားလည္ ေစဘို႔ အေထာက္အကူ ျပဳမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
3. Floor Plans
  Floor Plansေတြ မွာ ရွာေဖြ ၾကည့္ရမွာ ေတြ ကေတာ့။
  1. Location of Major Components
    1. Sprinkler Tank & Pump Locations
    2. Breeching Inlet Locations
    3. Sprinkler Control Valves Locations
    4. Main Pipe Route
  2. Piping and Sprinkler Arrangements
    1. Which type of Layout (Three End-Center, Two End-Center, Three End-Side, Two End-Side, Center Feed, End Feed, Other, etc…)
    2. Single Layer (or) Double Layer
    3. Sprinkler types and spacing
    4. Any Special Sprinkler Provided
4. Standard Details
  - Pump Detail, Water Tank Detail, Alarm Valve Detail, Hanger Detail စတဲ့ အေသးစိတ္ ပံုေတြ ကို ေပးထားေလ့ ရွိပါတယ္။ စာဖတ္သူ ပိုၿပီး နားလည္ေစႏိုင္ဘို႔ပါ။
Checking with Code of Practices
- လိုအပ္တဲ့ Code of Practices ေတြ ကေတာ့ SS CP 52:2004 နဲ႔ SCDF Fire Codes ေတြပါ။
- SCDF Code ေတြ ကေတာ့ Web ကေန Free Download ရႏိုင္ပါတယ္။
- Singapore Standard SS CP 52:2004 က အရမ္းတင္းက်ပ္တဲ့ Copyright နဲ႔ ထိန္းထားတာမို႔ စာေရးသူ မွာ ျဖန္႔ေပးပိုင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ စာဖတ္သူ နီးစပ္ရာ ကေန ရွာယူႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ CP52: Preview ကို သြားၾကည့္ရင္ ပါဝင္တဲ့ အခန္းေတြ ကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ 184 pages ရွိတဲ့ ဒီစာအုပ္ရဲ့ ေရာင္းေစ်း က S$140 မို႔ ကိုယ္ပိုင္ဝယ္ဘို႔ ကေတာ့ မသက္သာလွပါဘူး။)
  - CP52: 2004 ပါဝင္တဲ့ Clauses ေတြ ကို အပိုင္း - ၁၃ ပိုင္းခြဲၿပီးေပးထားပါတယ္။
    - 1 Scope
    - 2 Definitions
    - 3 Classes of sprinkler system and design data
    - 4 Installation
    - 5 Water supplies
    - 6 Spacing and location of sprinklers
    - 7 Sprinklers, sprayers and multiple controls
    - 8 Piping
    - 9 Valves and ancillary equipment
    - 10 Light hazard class systems
    - 11 Ordinary hazard class systems
    - 12 High hazard class systems
    - 13 Full hydraulic calculation of sprinkler systems
  - အပိုင္း 1 ကေန 9 အထိက Hazard Classes အားလံုး အတြက္ သက္ဆိုင္ပါတယ္။
    ဒါေပမဲ့ အထူး သတိထားရမွာ က အပိုင္း 10, 11 နဲ႔ 12 ပါ။ Hazard Class အလိုက္ သက္ဆိုင္တဲ့ အခန္းကို ပဲ ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
  - လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို ေယဘုယ် (General) သတ္မွတ္ခ်က္ ေတြ ရွိေပမဲ့ သီးသန္႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ လည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ သက္ဆိုင္ရာ Clauses ေတြ ကို ေသေသခ်ာခ်ာ၊ အထပ္ထပ္ ဖတ္ၾကည့္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ (Read-it, read again, read again, ….)
  - Drawing ေတြ ကို ေလ့လာရင္ စစ္ေဆးရမဲ့ အဆင့္ေတြ ကေတာ့
    1. Check Hazard Class (incl. AMAO and Density of Discharge)
    2. Check Tank Capacity
    3. Check Pumps Capacities
    4. Check Sprinkler Control Valve and Area Served
    5. Check Pipe Sizes
    6. Check Sprinkler Spacing
    7. Check Special Sprinkler Provisions
  1. Check Hazard Class
    - Hazard Class ဖြင့္ဆိုခ်က္ ေတြ ကို CP52: 2004 အခန္း 3: Classes of sprinkler system and design data မွာ ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။
    - Future Flexibility အတြက္ Hazard Class ေတြ ကို လိုအပ္တာထက္ ပိုၿပီး ယူတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ High Rise Building မွာ စစခ်င္း Offices ေတြ ပဲ ရွိတာကို OH 1 ယူမဲ့ အစား OH3 ယူထားတာမ်ိဳးပါ။ ဒါက Client ရဲ့ Future Plan နဲ႔လည္း ဆိုင္ပါတယ္။ ငွားမဲ့ Tenant ရဲ့ Occupancy နဲ႕လည္းဆိုင္ပါတယ္။
    - Hazard Classကို အေလးအနက္ ထားၿပီး ေျပာေနရတာ က ေတာ့ အထဲမွာ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ Fire Hazard အေျခအေန၊ အတိုင္းအဆ ကို ခန္႔မွန္း ႏိုင္ဘို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖန္းပက္ရမဲ့ ေရပမာဏ က ၿငိမ္းသတ္ရမဲ့ မီးရဲ့ အတိုင္းအဆ ေပၚမူတည္တာ မို႔ပါ။ Hazard Class ျမင့္လာတာနဲ႔ အတူ Sprinkler တစ္ခုခ်င္းစီ က ထြက္ရမဲ့ ေရပမာဏ ပိုလိုအပ္ လာတာ သာမက Sprinkler အေရအတြက္ လည္း ပိုၿပီး လိုအပ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Hazard Class အလိုက္ Assume Area of Operation (m²) နဲ႔ Density of Discharge (mm/min) ေတြ ကို သတ္မွတ္ ေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
    - လိုအပ္တဲ့ Density of Discharge (mm/min) ကို ရဘို႔ အတြက္ Hazard Class အလိုက္ Sprinkler Spacing သာမက လိုအပ္တဲ့ Flowrate / Sprinkler Head ရဘို႔ အတြက္ Sprinkler K-Factor (or) Orifice Size ေတြ ကိုလည္း သတ္မွတ္ ေပးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
  2. Check Tank Capacity
    - ဒါကလည္း သက္ဆိုင္ရာ Hazard Class နဲ႔ဆိုင္ပါတယ္။
    - Hazard Class တစ္ခု ထက္ပိုပါမယ္ ဆိုရင္ အားလံုးကို ကာမိေစဘို႔ အျမင့္ဆံုး Hazard Class ကို အေျခခံ ၿပီး ရွာရပါမယ္။
    - သက္ဆိုင္ရာ Clauses ေတြ မွာသြားရွာၿပီး ႏိႈင္းယွဥ္ ၾကည့္ႏိုင္ပါမယ္။ (မသက္ဆိုင္ တဲ့ အခန္း ကို မၾကည့္မိဘို႔ သတိထားပါ။)
      - အခန္း 10 : Light hazard class systems
      - အခန္း 11 : Ordinary hazard class systems
      - အခန္း 12 : High hazard class systems
    - ေနာက္ထပ္ သတိထားရမွာ က အခု စကာၤပူ မွာ ခြင့္ျပဳထားတဲ့ Reduce Capacity လို႔ ေခၚတဲ့ ေရကန္ ရဲ့ ေလွာင္ရမဲ့ ပမာဏ ေလွ်ာ့ခ်ခြင့္ ရွိ၊ မရွိ နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ကိုပါ။
  3. Check Pumps Capacities
    - အေပၚက Tank Capacity ကို ရွာသလို ပဲ Hazard Class အျမင့္ဆံုး အတြက္ လိုအပ္တဲ့ Capacity ေတြ ကို သက္ဆိုင္ရာ အပိုင္း (c.l. 10 or 11 or 12) ေတြ က ေနရွာရပါမယ္။
    - ေနာက္တစ္နည္း ကေတာ့ Hazard Classes အားလံုး အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ကို Table 5 (pg. 48) မွာလည္း ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္မွာပါတဲ့ Notes (a), (b) & (c) ကို သတိထားပါ။
    - ေနာက္ထပ္ သတိထားရမွာ က Negative Suction (Suction Lift) Pumps ေတြ ကို ခြင့္မျပဳေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ Pump ရဲ့ Impeller Level က အနိမ့္ဆံုး Water Level ထက္ျမင့္ေနလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။
    - Pressure Maintenance Pump (Jockey) Pump နဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ကို c.l. 9.6 မွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ လက္ခံႏိုင္တဲ့ (တြက္ထားတဲ့) စိမ့္ထြက္မဲ့ ေရပမာဏကို ၁၀ မိနစ္ အတြင္း ျပန္ျဖည့္ႏိုင္ရမယ္။ 4 l/min ထက္ လည္း မေက်ာ္ရဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
  4. Check Sprinkler Control Valve and Area Served
    - c.l. 3.3.2.2: Wet pipe systems မွာ ဒီသတ္မွတ္ ခ်က္ေတြ ကိုေပးထားပါတယ္။
    - အရင္ Old Code တုန္း ကေတာ့ အေရအတြက္ Number of Sprinklers နဲ႔ သတ္မွတ္ခဲ့တာပါ။ အခု လို Area နဲ႔ ကန္႔သတ္ တဲ့ နည္းကေတာ့ ပိုၿပီး အဆင္ေျပပါတယ္။ Sprinkler Quantity က Coordination အဆင့္မွာ ေျပာင္းႏိုင္တာမို႔ အတိအက် သတ္မွတ္ ႏိုင္ဘို႔ ခက္လို႔ပါ။
  5. Check Pipe Sizes
    - ဒါကိုလည္း Hazard Class အလိုက္ သက္ဆိုင္ရာ အပိုင္း (c.l. 10 or 11 or 12) ေတြ က ေနရွာရပါမယ္။
    - Range Pipe နဲ႔ Distribution Pipe ေသေသခ်ာခ်ာ ခြဲတတ္ဘို႔ လိုပါတယ္။ Site Coordination ရွိေလ့ရွိတာမို႔ Annex B, Figure 29, pg. 175 မွာရွင္းျပထားပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေတာ့ Distribution Pipe Size ကိုေရြးတာ ပိုစိတ္ခ်ရပါတယ္။
  6. Check Sprinkler Spacing
    - ဒါကိုလည္း Hazard Class အလိုက္ သက္ဆိုင္ရာ အပိုင္း (c.l. 10 or 11 or 12) ေတြ က ေနရွာရပါမယ္။
    - သတိထားဘို႔ ။ ။သတ္မွတ္ခ်က္ ေတြ ကို ၾကည့္တဲ့ အခါ ေနရာအခ်ိဳ႕မွာ ပိုၿပီးကန္႔သတ္ ထားတာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ Sprinkler Coverage Ordinary Hazard မွာ ပံုမွန္ သတ္မွတ္ခ်က္ 12m² Max area, 4.2m Max Spacing ဆိုေပမဲ့ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြ မွာ 9m² area, 3m Max Spacing လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ Light Hazard မွာလည္း ပံုမွန္ သတ္မွတ္ခ်က္ 21m² area, 4.6m Max. Spacing ဆိုေပမဲ့ တစ္ခါတစ္ရံ 12m² area, 4.2m Max. Spacing လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။
    - c.l. 6.7.3 Suspended Open Grid Ceilings မွာ Gross Opening Ratio > 70%, Net >60% ဆိုရင္ Ceiling Sprinkler မထည့္လို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ အရ Above Suspended Ceiling ကို Coverage Area < 9m² နဲ႔ Spacing < 3m ျဖစ္ရမယ္ စတဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ိဳးေတြပါ။
    - တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခုၾကား (< 1.8m) ထက္ ပိုမကပ္ေနဘို႔ သတ္မွတ္ခ်က္ ရွိပါတယ္။ ကပ္ေနရင္ သတ္မွတ္ခ်က္ အတိုင္း Baffle ထည့္ရပါမယ္။
  7. Check Special Sprinkler Provisions
    - သံုးမဲ့ Sprinkler အမ်ိဳးအစား ကို ဆန္းစစ္ရပါမယ္။ ဒါ့အျပင္ Sprinkler ေရထြက္အား ျဖစ္တဲ့ K-Factor နဲ႔ Operation Temperature ေတြ ကိုလည္း သတိထားရပါမယ္။ K-Factor က Hazard Class (or) AMAO ေပၚမူတည္ပါတယ္။ Operation Temperature အတြက္ က ေတာ့ ထူးျခားတဲ့ ေနရာ (e.g. Kitchen, Process ) ေတြ ပါမပါ ဆန္းစစ္ရပါမယ္။
    - သီးသန္႔ စဥ္းစားေပးရမဲ့ အေျခအေန ေတြ၊ ဥပမာ
      - Column နားကပ္ေနရင္။
      - ACMV Duct အႀကီး (> 800 Then check with clauses)
    - ဒီ စပါယ္ရွယ္ ေနရာေတြ အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ ဖြင့္ဆို ခ်က္ ေတြ က အပိုင္း 6 မွာ အေသးစိတ္ ပါပါတယ္။ ေတြ႕ရ မ်ားတာေတြ ကေတာ့
      Beam and Joists (c.l. 6.4.4)
      Columns (c.l. 6.4.5)
      Clear Space Below Sprinklers (c.l. 6.4.8)
      Concealed Ceiling and Floor Spaces (c.l. 6.6.2)
      Suspended Open Grid Ceiling (c.l. 6.7.3)
      HVAC Ducts (c.l. 6.7.4) ေတြပါ။
Relation with Other Building Drawings
- Sprinkler System ေတြ ကို ေလ့လာတဲ့ အခါ ဆက္ႏြယ္တဲ့ အျခား Building Services ေတြ ရဲ့ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ကိုလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ နားလည္ရပါတယ္။
1. Structural Drawings
  - Column ေတြ Beam ေတြ က Sprinkler Location နဲ႔ Arrangement လုပ္တဲ့ အခါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ Beam ေတြ Column ေတြ က Sprinkler Operation ကို Obstruct ျဖစ္ႏိုင္တာ မို႔ သင့္ေတာ္တဲ့ Provision ေတြ Sprinkler System Drawing ေတြ မွာ ပါလာႏိုင္ပါတယ္။
  - Tank နဲ႔ Pump ေတြ ရွိတဲ့ ေနရာ မွာ လည္း လံုေလာက္တဲ့ Structural Support ရွိရပါမယ္။
2. Architectural Drawings
  1. Ceiling အမ်ိဳးအစား [ ဥပမာ - Removable Board Ceiling (e.g. 600x600, 600x1200), Plaster Ceiling, etc.]
  2. Space Designation (Usage) and Floor Areas
  3. Reflective Ceiling Plan (Interior Design)
    1. Space Between Ceiling & Upper Floor Slab
    2. Ceiling Profile
    3. Grid Ceiling
      Interior Design က Ceiling Profile ကို ခုတစ္မ်ိဳး ေတာ္ၾကာတစ္မ်ိဳး လုပ္တတ္ပါတယ္။ Ceiling Profile ေျပာင္းတာ ေလာက္တင္ မဟုတ္ပါဘူး တစ္ခါတစ္ရံ Ceiling မရွိတဲ့ ေနရာ Ceiling ထည့္ခ်င္ထည့္မယ္။ Ceiling ရွိတဲ့ ေနရာမွာ Ceiling မရွိေတာ့ဘူး လုပ္ခ်င္လုပ္မယ္။ Open Grid Ceiling လည္းထားခ်င္ ထားမယ္။ စသည္ျဖင့္ပါ။
      Sprinkler တကယ္ ေနရာခ်တဲ့ အခါ မွာ Ceiling Plan က အဓိက အေရးပါ ပါတယ္။
  4. Partition / Wall
    1. Full Height Slab to Slab
    2. Up to Ceiling Level
    3. 500 mm (or) more Lower than Ceiling
  5. Important Locations
    1. Riser Shaft Locations
    2. FCC (Fire Command Center) Location
    3. Fire Tank & Pump Location
    4. Fire Engine Access Locations
3. Mechanical & Electrical Drawings
  1. MEP Plant Room Locations
  2. Large Air Duct Locations
  3. Lighting and Air Condition Diffusers
Basic Design Considerations
- Fire Sprinkler System ေတြ ကို Professional Engineer (QP = Qualified Person) ေတြ ပဲ တာဝန္ယူခြင့္၊ ဒီဇိုင္းလုပ္ခြင့္ ရွိတာမို႔ QP ေတြ ကပဲ စစ္ေဆး လက္မွတ္ ထိုးပါတယ္။ (မွတ္ခ်က္။ ။ စာေရးသူ က စကာၤပူ QP မဟုတ္ပါ။)
- ဒါေပမဲ့ ဒီဇိုင္း ကိုေတာ့ Designer ေတြ က Support လုပ္ရပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ Fire Specialist Contractors ေတြ က လည္း Support လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို Support လုပ္ရတဲ့ အေျခအေန မွာ သံုးႏိုင္ဘို႔ အဆင့္ေတြ ကို ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
  1. Determine where Sprinkler System could be exempted (i.e. Area where no sprinkler protection is required)
  2. Determine Hazard Classes and Zones
  3. Determine Tank & Pumps Locations
    Avoid Suction Lift Conditions, otherwise expensive Turbine Pumps will be required.
  4. Determine Storage Tank Material (RC or Steel)
    Check Space Allocation for Tank & Pumps
  5. Determine Locations of Alarm Valves and Breeching Inlets
    Check with Fire Engine Access
  6. Determine Main Pipes Route
  7. Arrange Sprinklers and Piping Network (Also check with Reflective Ceiling Plans...)
- Client's Insurance Policy နဲ႔ လည္း တိုက္ရိုက္ ပတ္သက္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ခါတစ္ရံ CP52 သာမက လိုအပ္တဲ့ LPC, NFPA Code ေတြကို ပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစား ရႏိုင္ပါေသးတယ္။
- High Hazard In Storage Rack Sprinkler Protection ပါလာတဲ့ အခါ လိုအပ္တဲ့ Pump Capacity နဲ႔ Tank Capacities က သာမန္ Ordinary Hazard နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ အမ်ားႀကီး ပိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ Roof (or) Ceiling Sprinkler Protection ပါ လိုအပ္တာမို႔ ဒီအတြက္ ပါထပ္ေဆာင္း ထည့္ေပးရပါေသးတယ္။ သတိထားဘို႔ပါ။
Pictures of Some Major Equipments In Automatic Fire Sprinkler (Wet) Systems
1. Sprinkler Alarm Valve Assembly
2. Sprinkler Flow Switch
3. Pressure Switch
4. Sprinkler Water Storage Tank
  - Galvanized Steel Panel Tank တစ္ခု အတြက္ Panel စတင္ တပ္ဆင္ေနပံု။
  - ၿပီးစီးသြားေသာ Galvanized Steel Panel Tank [For Fire Protection Services]
References
1. CP 52 : "Code of practice for automatic fire sprinkler system", 2004
2. SCDF (Singapore Civil Defence Force): Fire Code 2007 Master Version
  [ http://www.scdf.gov.sg/content/scdf_internet/en/building-professionals/publications/fire_code_2007master_version.html ]
3. SCDF: Fire Code 2002 Handbooks
  [ http://www.scdf.gov.sg/content/scdf_internet/en/building-professionals/publications/fire_code_2002handbooks.html ]
Web-Links

Smoke Control Part 1: Pressurization Systems In Building

2009-12-30T18:30:00.090+08:00

မီး အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ လူေတြ လြတ္ေျမာက္ေစႏိုင္ ဘို႔ Escape Route ကို စနစ္တက် တြက္ခ်က္ ၿပီး ထားေပးရပါတယ္။ ဒီ Escape Route ထဲ ကို မီးခိုးေတြ ဝင္ မလာႏိုင္ဘို႔ အတြက္ accommodation area ထက္ပိုတဲ့ Positive Pressure ကို ထားေပးႏိုင္ ဘို႔ ဒီ Escape Route ထဲ ကို အျပင္ က Fresh Air လံုလံုေလာက္ေလာက္ မႈတ္သြင္းေပး ရပါတယ္။
ဒီစနစ္ ကို Pressurization Systems In Building လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီ Protected Escape Routes ေတြ ထဲမွာ Staircases, Lobbies နဲ႔ တစ္ခါတစ္ရံ Corridors ေတြ ပါဝင္တတ္ပါတယ္။

ဒီ Post မွာ စီစဥ္ထားတာကေတာ့
1. Introduction to Smoke Control ( မီးခိုး ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း-မိ္တ္ဆက္ )
2. Pressurization: Basics Concepts
3. Design Calculations
ဒီ အေၾကာင္းအရာ ကို စာေရးသူ အရင္ တင္ျပခဲ့ဘူးတဲ့ Fire Protection : Introduction
[ http://chawlwin.blogspot.com/2008/10/fire01introduction.html ] နဲ႔တြဲဖက္ ေလ့လာေစလို ပါတယ္။

Introduction to Smoke Control ( မီးခိုး ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း-မိ္တ္ဆက္ )
- လူေတြ အသက္ရႈဘို႔ သင့္ေတာ္တဲ့ ေလမွာ ေအာက္ဆီဂ်င္ 21% ခန္႔ပါဝင္ပါတယ္။ မီးေလာင္တဲ့ အခါ ေလထဲက ေအာက္ဆီဂ်င္ ကို သံုးပစ္ယံုမက မီးခိုးေတြ ပါဝင္လာတာမို႔ Oxygen Level က်လာၿပီး အဆိပ္ေငြ႕ Toxic Contaminants Level လည္း တက္လာပါတယ္။ မီးခိုး ဒါဏ္ခံႏိုင္မႈ အားက ေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ တူခ်င္မွ တူမွာပါ။ မီးခိုးေတြကို ရႈ မိတဲ့ အခါ အသက္ ကို အႏၲာရာယ္ မေပးရင္ေတာင္ မွ Nervous System, Cardiac, respiratory systems, genetic systems and reproductive systems ေတြ ကို ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။
- မီးေလာင္တဲ့ အခါ၊ အထူးသျဖင့္ မီးေတာက္စၿပီးခါစ မွာ မီးခုိးထြက္လာၿပီး ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို အေဆာက္အအံု ထဲ မွာ ေနရာအႏွံံ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားႏိုင္ပါတယ္။ ထိန္းသိမ္းမထားႏိုင္ရင္ လူေတြ လြတ္ေျမာက္ရာ အျပင္ထြက္ဘို႕ လမ္းေၾကာင္း Escape Routes ေတြျဖစ္တဲ့ Stairwells (ေလွကား)၊ ေကာ္ရစ္ဒါ၊ Lobbies ေတြ နဲ႔ ဓာတ္ေလွကား ေတြ မီးခိုးေတြ နဲ႔ ျပည့္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို Escape Routes ေတြမွာ မီးခိုးဝင္လာရင္ သူ႕ရဲ့ အဆိပ္ေတြ ေၾကာင့္ Occupants (အေဆာက္အအံု ထဲမွာေနတဲ့သူေတြ) ကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး အႏၲာရာယ္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ (မီးေလာင္တဲ့ အခါ လူေတြ အသက္ဆံုးရႈံး ရတဲ့ အဓိက တရားခံ က မီးခိုးျဖစ္ ပါတယ္။) ဒါ့အျပင္ မီးခိုးက ျမင္ကြင္းေတြ ကို ပိတ္ဆို႔ ထားမွာ မို႔ လူေတြ အမ်ားႀကီး mass evacuation လုပ္တာ ကို အႀကီးအက်ယ္ အေႏွာင့္အယွက္ ေပးပါလိမ့္အံုးမယ္။
- မီးခိုးပ်ံေအာင္ ကူညီတဲ့ အခ်က္ေတြ ကေတာ့ Stack Effect, buoyancy, expansion, wind နဲ႔ HVAC system ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
- Temperature & Pressure Differences ေတြေၾကာင့္ Stack Effect ျဖစ္ရပါတယ္။ မီးခိုးပါတဲ့ ေလက ပူတာ မို႔ ပိုၿပီးေတာ့ ေပါ့ပါး (Relatively Less Dense) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခါ Buoyancy Forces ေတြက မီးခိုးကို အေပၚတြန္းတင္ ပါလိမ့္မယ္။ ဒီအခါ မီးခိုးေတြက Stairwell ေတြလို၊ Elevator Shafts / Refuse Chute ေတြလိုေနရေတြ က ေန အေပၚကို တက္ဘို႔ ႀကိဳးစားပါလိမ့္မယ္။ တစ္ၿပိဳင္တည္း မွာပဲ ေဘးက က်လာတဲ့ ေလေအးေတြ က မီးခိုး အခ်ိဳ႕ကို ေအးေစႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ မီးက ထုတ္လႊတ္တဲ့ Energy က လည္း မီးခိုးေတြ ကို Forces of Expansion နဲ႔ တြန္းအားေပးႏိုင္ပါတယ္။
- မီးေလာင္ရာ ေလပင့္ဆိုသလို အျပင္မွာရွိတဲ့ ေလ ကလည္း မီးကို အားေပးဘို႔သာမက မီးခိုးေတြ ေလွ်ာက္ျပန္႔ဘို႔ပါ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ မီးေလာင္တဲ့ အခါ ပြင့္ေနတဲ့ ျပဴတင္းေပါက္ေတြ က သာမက အပူရွိန္ နဲ႔ ျပဴတင္းမွန္ေတြ၊ Façade Glass ေတြကြဲ ၿပီး မီးခိုးေတြ ထြက္လာ၊ အျပင္က ေလ အကူအညီနဲ႔ ေလွ်ာက္ပ်ံ႕ႏိုင္ပါေသးတယ္။
- အေဆာက္အအံု ထဲမွာ သံုးထားတဲ့ HVAC Systems ေတြကလည္း စနစ္တက် ဒီဇိုင္းလုပ္မထားခဲ့ရင္ မီးေလာင္တဲ့ အခါ မီးခိုးေတြ ကို လူေတြရွိတဲ့ ေနရာကို ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေရာက္ရွိေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မီးေလာင္တဲ့ ေနရာ ကိုလည္း ေလသန္႔ေတြ လွယ္ ပို႔ေပးၿပီး မီးကို ပိုမိုအားေပး ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ HVAC Design မွာ Fire နဲ႔ Smoke Control ကိုထည့္သြင္း စဥ္းစားေပးရပါတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ Fire Compartments ေတြ ကို ျဖတ္တဲ့ Ductworks ေတြ မွာ သင့္ေတာ္တဲ့ Fire Dampers ေတြ ထည့္တာ၊ AHU (Air Handling Units) Return မွာ Smoke Detector ေတြထည့္တာ မ်ိဳးပါ။ သင့္ေတာ္တဲ့ Smoke Suppression System ေတြ ကို Active Fire Protection နဲ႔တြဲထည့္ရတာ လည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။
- Smoke Control ကိုၾကည့္ရင္ အဓိက ေတြ႕ရမဲ့ နည္းႏွစ္နည္း ကေတာ့
  1. Smoke Venting
  2. Pressurization
- Smoke Venting: မီးခိုးရွိေနတဲ့ Space ထဲ က မီးခုိးေတြ ကို အျခား Occupied Spaces ေတြဆီ မပ်ံ႕လြင့္ေအာင္ နဲ႔ မီးခုိးျပယ္သြားေအာင္ လုပ္တာပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ Sprinkler အကူအညီ ပါရပါတယ္။ မီးကို Sprinkler က ၿငိွမ္းသတ္ေပးမယ္။ ထြက္လာတဲ့ မီးခိုးကို Smoke Control System ကေန စနစ္တက် venting (ဖြင့္ထုတ္) ေပးၿပီး ျပယ္သြားေအာင္ Dilution လုပ္ေပးမယ္။
- သိပ္ၿပီး ႀကီးတဲ့ Space ေတြ မွာ သီးသန္႔ ဒီဇိုင္း လုပ္ယူရတဲ့ Performance Base Engineered Smoke Control စနစ္ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ CFD (Computational Fluid Dynamic), Egress Simulation စတဲ့ Computer Simulation ေတြ ပါဝင္ေလ့ရွိပါတယ္။
- လူေတြ လြတ္ေျမာက္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ Escape Routes ေတြထဲကို မီးခိုးေတြ ဝင္မလာေအာင္ ကေတာ့ Pressurization Systems ေတြ ထည့္ေပးရပါတယ္။ ဒီေနရာေတြ မွာ အစထဲက မီးခိုးျဖစ္ေစမဲ့ မီးေလာင္ႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းေတြ မရွိေစ ဘို႔ သတ္မွတ္ထား ေလ့ရွိပါတယ္။ အခု ဒီ Post မွာ အဓိက ေဖာ္ျပမွာ ကေတာ့ ဒီ Pressurization Systems ေတြ အေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။
- Pressurization Systems ေတြ ကို ဒီဇိုင္းမလုပ္ခင္ တကယ္လိုအပ္ မလိုအပ္ အရင္ စဥ္းစားရပါမယ္။ ဒါကို ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ Code & Regulations ေတြမွာ သတ္မွတ္ထားေလ့ရွိပါတယ္။ စဥ္းစားရမဲ့ အဆင့္ေတြ ကေတာ့
  1. ပထမ အဆင့္ - Natural Ventilation
  2. ဒုတိယ အဆင့္ - Mechanical Ventilation
  3. တတိယ အဆင့္ - Pressurization
- Staircase Ventilation ကိုစဥ္းစားတဲ့ အခါ External Staircase ေတြမွာ လံုေလာက္တဲ့ Louver Area ရွိရင္ Natural Ventilation နဲ႔တင္ လံုေလာက္ေလ့ရွိပါတယ္။ အထပ္သိပ္မမ်ားတဲ့ Internal Staircase နဲ႔ Basement Staircase ေတြမွာလည္း Mechanical Ventilation နဲ႔တင္ လံုေလာက္ေကာင္းလံုေလာက္ပါလိမ့္မယ္။ အထပ္ျမင့္ တဲ့ (ဒါမွမဟုတ္) Basement အထပ္မ်ားတဲ့ Internal Staircase ေတြ မွာ ပဲ Pressurization Systems ေတြ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။

Pressurization: Basics Concepts

Pressure Requirements လိုအပ္ခ်က္ စဥ္းစားတဲ့ အခါ အေျခခံ အခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ ရွိပါတယ္။
1. ပထမ အခ်က္က မီးခိုးေတြ ဝင္မလာႏိုင္ေအာင္ ထိန္းထားဘို႔ (To prevent smoke egress)။ နဲ႔
2. ဒုတိယ အခ်က္ ကေတာ့ အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ လူေတြ တံခါးကို ဖြင့္လို႔ ရႏိုင္ဘို႔
ေတြပါ။
ပထမ အခ်က္ က အနည္းဆံုး လိုအပ္တဲ့ Minimum Pressure Requirements ကို သတ္မွတ္ ေပးေစတာ ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယ အခ်က္ ကေတာ့ ေက်ာ္လို႔ မရမဲ့ Maximum Pressure Requirements ကို သတ္မွတ္ေပးေစတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ပထမ အခ်က္ ျဖစ္တဲ့ မီးခုိးဝင္မလာ ဘို႔ အတြက္ မီးခုိးဝင္မလာႏိုင္မဲ့ Minimum Pressure ကို ရေအာင္ ထိန္းထားေပး ႏိုင္ဘို႔ လိုပါတယ္။ ဒီ Pressure ကို ရဘို႔ မႈတ္သြင္းရမဲ့ Air Flowrate (ေလပမာဏ) ကို စဥ္းစားတဲ့ အခါ မွာေတာ့
1. Air Leakage through Closed Doors (ပိတ္ထားတဲ့ တံခါး Gap ေတြ ၾကား၊ ကေန စိမ့္ထြက္မဲ့ ေလ)
2. Leakage Through Open Doors (ပြင့္ေနမဲ့ တံခါးေပါက္ေတြ ကေန စိမ့္ထြက္မဲ့ ေလ)
3. Air Leakage through Shafts
ေတြ ကို စဥ္းစားေပး ရပါမယ္။
ဒုတိယ အခ်က္ ျဖစ္တဲ့ တံခါးဖြင့္လို႕ရႏိုင္ဘို႕ ကေတာ့ လူေတြ ရဲ့ တံခါးဖြင့္ႏိုင္တဲ့ အား Door Opening Forces ကို Pressurization Force နဲ႔ Door Closer Forces ႏွစ္ခုေပါင္း က မေက်ာ္မွ ရပါမယ္။ အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ တံခါးဖြင့္လို႔ မရႏိုင္ရင္ Pressurization လုပ္ထားတာ လူေတြ ကို ပိတ္သတ္ သလို ပဲ ျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္။ ဒီေနရမွာ စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ေတြ က
1. Pressure Differential
2. Door Size and Latch Location
3. Door Opening Direction
4. Door Closer Force
ဒီအေၾကာင္းေတြ ကို မဆက္ခင္ သံုးစြဲတဲ့ တံခါးေတြ နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေျခခံ အခ်က္ ေတြ ကို အရင္ သိထားဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
1. Types of Doors
  - တပ္ဆင္တဲ့ တံခါး အမ်ိဳးအစား Types of Doors ေတြ အေၾကာင္း ကို ေလ့လာတဲ့ အခါ Door Leaf (တံခါးရြက္ အရည္အတြက္) နဲ႔ Door Opening Direction ေပၚမူတည္ၿပီး။
    1. Single leaf: opening into a pressurised space
    2. Single leaf: opening outwards from a pressurised space
    3. Double leaf: opening into pressurised space
    4. Double leaf: opening outwards from pressurised space
    သံုးေလ့ရွိတာ က Fire Rated Doors ေတြ ျဖစ္ၿပီး အနည္းဆံုး ရွိရမဲ့ အရြယ္အစား ကို Code ေတြမွာ ေဖာ္ျပထားေလ့ ရွိပါတယ္။ မေလးရွား မွာ အသံုးမ်ားတာ ကေတာ့ 800mm Width x 2,000mm Height Single Leaf Door ျဖစ္ပါတယ္။
  - စကာၤပူ ႏိုင္ငံရဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ ကို SCDF Code ထဲကေန ကူးယူ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။
    Single Leaf
    Double Leaf
  - IBC (International Building Code) မွာေတာ့ Application (Occupancies Groups) အလုိက္ အနည္းဆံုး ရွိရမဲ့ အရြယ္အစား ကို ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။ ဒီ အရြယ္အစား က လည္း အေပၚက အရြယ္အစား နဲ႔ သိပ္မကြာ လွပါဘူး။
  - Fire Lift Lobby ပါလာရင္ေတာ့ Lift Landing Door ၾကားကေန စိမ့္ထြက္မဲ့ ပမာဏ ကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
2. Door Opening Direction
  - Door Opening Direction ကလည္း Leakage ပမာဏ နဲ႔ Door Opening Forces ေတြ အေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္ မႈ ရွိပါတယ္။ Occupied Floor ေတြမွာ တံခါးေတြ က opening into pressurised space ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ေၾကာက္ေၾကာက္လန္႔လန္႔ နဲ႔ ထြက္ေျပးလာတဲ့ လူေတြ ကို ဆြဲဖြင့္ရတဲ့ တံခါး နဲ႔ ထားလို႔ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ တြန္းရင္းထိုးရင္း တံခါးဖြင့္မရ ပဲ ပိတ္မိေနႏိုင္ပါတယ္။ (ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အႀကီးအက်ယ္ အသက္ဆံုးရႈံး ခဲ့တဲ့ သာဓက ေတြ ရွိခဲ့ ဘူးပါတယ္။)။ ဒါေၾကာင့္ တြန္းဖြင့္တဲ့ တံခါး ကိုပဲ အသံုးမ်ားပါတယ္။
  - ဒီလို ဖြင့္ရတဲ့ အခါ Pressurized လုပ္ထားတဲ့ အခ်ိန္မွာ Against Pressurized Force မို႔ တံခါးဖြင့္အား ပိုမိုလိုအပ္တာ ကို ေတာ့ သတိျပဳရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ Door Opening Force ကိုပါစဥ္းစားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
  - ထြက္ေပါက္ျဖစ္တဲ့ Ground Floor မွာပဲ opening outwards from pressurised space ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ အမိုးထိ ေပါက္တဲ့ တံခါး ဆိုရင္ ေတာ့ အမိုးမွာလည္း Ground Floor လိုပဲ opening outwards from pressurised space ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
  - ဒါက Pressurization System ကို ပိုၿပီး ရိုးရွင္းစြာ နားလည္ေစပါလိမ့္မယ္။

Prevent smoke egress (မီးခိုးေတြ ဝင္မလာႏိုင္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ ျခင္း။)

Air Leakage through Closed Doors (ပိတ္ထားတဲ့ တံခါး Gap ေတြ ၾကား၊ ကေန စိမ့္ထြက္မဲ့ ေလ)

Pressure Difference နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Singapore / Malaysia မွာ သတ္မွတ္ ထားတာ ကေတာ့ Pressure Difference ကို အနည္းဆံုး 50 Paလို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။
IBC အရေတာ့ Fully Sprinklered buildings ေတြ အတြက္ Pressure Difference ကို အနည္းဆံုး 0.05-inch water gage (12.4Pa) လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

Door Leakage ကို စဥ္းစားတဲ့ အခါ Door Gap ေတြ ကို Average 3mm (1/8 inch) ေလာက္လို႔ အၾကမ္းဖ်ဥ္း ယူဆ လို႔ ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တံခါးဖြင့္တဲ့ Direction ကိုလိုက္ၿပီး အေျပာင္းအလဲ ရွိပါတယ္။ Pressurised Space ထဲကို တြန္းဖြင့္ရမဲ့ opening into a pressurised space ဆိုရင္ Leakage Area ပိုနည္းပါတယ္။ (တစ္ဝက္ေလာက္ ကို ပိုႏိုင္ပါတယ္။ ) ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး Reference တစ္ခုကို ေအာက္မွာ ေပးထားပါတယ္။

Type Of Door	Door Size		Crack Length (m)	Leakage Area(m²)	Leakage at 50Pa (cmh)
Type Of Door	Height (mm)	Width (mm)	Crack Length (m)	Leakage Area(m²)	Leakage at 50Pa (cmh)
Single leaf opening into a pressurised space	2	0.8	5.6	0.01	210
Single leaf opening outwards from a pressurised space	2	0.8	5.6	0.02	420
Double leaf opening into pressurised space	2	1.6	9.2	0.03	630
Lift Landing Door	2	2	8	0.06	1,260

Leakage Air Flow (cmh) ပမာဏ က ေတာ့ စကာၤပူ မေလးရွား မွာ အသံုးမ်ား တဲ့ Pressure Differential = 50 Pa ကို အေျခခံ ထားပါတယ္။
ဒီ Leakage Air Flow ကို တြက္ယူတာ က ေတာ့ Basic Fluid Dynamic Equation ျဖစ္တဲ့
Q = CA √ (2gh) ကို အေျခခံပါတယ္။ [ g x h= Δp/ρ ] ျဖစ္တာမို႔
Q = CA √ (2 Δp/ ρ )
Where;
Q = volumetric airflow rate
C = flow coefficient
A = flow area (leakage area)
Δp = pressure difference across flow path
ρ= density of air entering flow path
ဒါကိုၾကည့္ရင္ Q ≈ A √Δp ဆိုတဲ့ ဆက္သြယ္ခ်က္ ကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။
Flow Coefficient C က 0.6 – 0.7 ေလာက္ျဖစ္ေလ့ ရွိပါတယ္။
S.I Unit: ρ= 1.2 kg/m³ and C = 0.65, [ Q (m³/s); A (m²); Δ p (Pa) ]
Q = 0.839 A √ Δp
IP Unit:ρ = 0.075 lbm/ft³ and C =0.65, [ Q (cfm); A (ft²); Δ p (in. of water) ]
Q = 2610 A √ Δp

သတိထား ရမွာ က Undercut မပါေစဘို႔ ပါ။ Undercut ပါေနရင္ Area က အဆေပါင္းမ်ားစြာ မ်ားေနပါလိမ့္မယ္။
အထပ္ေတြ သိပ္မ်ားလာလို႔ Leakage ကိုေလွ်ာ့ခ်င္တဲ့ အခါ Simple Lobby (Smoke Stop Lobby) လို႔ေခၚတဲ့ အကန္႔တစ္ကန္႔ ထပ္ထည့္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီ့အခါ တံခါးႏွစ္ခု (2 doors in series) ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါထည္႔ေပးျခင္းအားျဖင့္ Leakage ႏွစ္မ်ိဳးစလံုး ကို ပိုၿပီး ထိန္းလို႔ ေကာင္းပါတယ္။ (similar to Air-Lock in Industrial Buildings)
ဒီအကန္႔ အတြက္ Ventilation System ကိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ အလိုက္ Code ေတြနဲ႔ ျပန္ဆန္းစစ္ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ( ဥပမာ၊ Malaysia - Simple Lobby – no need to ventilate during fire mode; Singapore – Mechanically Ventilated Smoke Stop Lobby – 10 air changes /hour during fire mode.) ပံုမွန္အေျခအေန မွာ ေတာ့ Pressurized Staircase နဲ႔ကပ္ရက္ ျဖစ္ၿပီး Natural ventilation လည္း မရႏိုင္တာမို႔ Mechanically Ventilated လုပ္ေပးရေလ့ ရွိပါတယ္။

Leakage Through Open Doors (ပြင့္ေနမဲ့ တံခါးေပါက္ေတြ ကေန စိမ့္ထြက္မဲ့ ေလ)
- Fire Emergency မီးလန္႔တဲ့ အခ်ိန္မွာ လူေတြ ဘယ္ေလာက္၊ ဘယ္လို ထြက္မွန္း အတိအက် မသိႏိုင္ တာမို႔ တံခါး ဘယ္ႏွစ္ခ်ပ္ ပြင့္ေနမလဲ ဆိုတာလည္း အတိအက် မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ အကုန္ပြင့္ခ်င္လည္း ပြင့္ႏိုင္တာပဲ။ Zone by Zone Evacuation လုပ္ရင္ တံခါးအခ်ိဳ႕ပဲ ပြင့္ေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ဒီဇိုင္းလုပ္တဲ့ အခါ Guided Assumption ကိုယူရပါတယ္။ Code အေတာ္မ်ားမ်ား မွာ အနည္းဆံုး 2 x open doors လို႔ ယူပါတယ္။
- Malaysia UBBL မွာေတာ့ အနည္းဆံုး အနည္းဆံုး minimum 2 x open doors but not less than 10% of doors quantity လို႔သတ္မွတ္ပါတယ္။ (i.e. 21 floors -> 3 doors )
- စကာၤပူ မွာေတာ့ အနည္းဆံုး အေပၚထပ္ ကပ္ရက္ အထပ္ႏွစ္ခု တံခါး ႏွစ္ခ်ပ္ နဲ႔ အျပင္ထြက္ရမဲ့ အဓိက တံခါးတစ္ခ်ပ္ ကို စဥ္းစားခုိင္းပါတယ္။ ( The flow velocity shall be attained when a combination of two doors from any two successive storeys and the main discharge door are fully open. )
- ပြင့္ေနတဲ့ တံခါးေတြ ကေန စီးထြက္မဲ့ ေလရဲ့ Egress Velocity ကိုေတာ့ အနည္းဆံုး 1 m/s ရွိသင့္တယ္ လို႔ (စကာၤပူ၊ မေလးရွား) သတ္မွတ္ပါတယ္။
Air Leakage through Shafts
20% to 35%
Stack Effects
To be considered where;

Extreme difference in Outdoor vs Indoor (such as New York - when too cold outside, or Dubai - When too hot outside)

Building is too Tall

Door Opening Forces (တံခါး ဖြင့္အား)
- Static Equation ျဖစ္တဲ့ ∑M = 0 [ M = moments = force x arm length ] ကို သံုးၿပီး တြက္ခ်က္ ႏိုင္ပါတယ္။
  - (F - Fdc) x (W-d) = (A x Δ p ) x ( W/2)
  - F = Fdc + (W x A x Δ p ) / { 2 x (W-d) }
  - Where;
- S.I Unit: [F (N); F_dc (N); W (m); A(m²); Δp (Pa); d (m) ]
  F = Fdc + (W x A x Δ p ) / { 2 x (W-d) }
- IP Unit: [ F (lbf); F_dc (lbf); W (ft); A(ft²); Δp (in. of water); d (ft) ]
  F = Fdc + ( 5.2 x W x A x Δ p ) / { 2 x (W-d) }
- IBC နဲ႔ NFPA 101 အရ The forces are applied to the latch side. (လက္ကိုင္ ဘက္ ကို အားထည့္ ဖြင့္မယ္ ဆိုရင္)
  1. 15-pound (67 N) force is applied = Door latches, including panic hardware must release, then
  2. 30-pound (133 N) force is applied = The door must begin to swing, then
  3. 15-pound (67 N) force is applied = The door must swing to a full-open position
- ဒါကို ဘယ္လို စစ္မလဲ နမူနာ ေလ့လာခ်င္ရင္
  http://www.usfa.dhs.gov/downloads/pdf/coffee-break/cb-2006-26.pdf
- စကာၤပူ SCDF Code သတ္မွတ္ခ်က္ အရ က ေတာ့ 110 N မေက်ာ္ဘို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ [ W = 0.85m, H = 2m, A=WxH, Δp=50 Pa, d=75mm (0.075mm) ]
Control of Pressure
- Leakage through gaps ေရာ Through Open Doors ပါ Design Calculation နဲ႔ တြက္ထားတာ ပါ။ Safety Side ျဖစ္တာမို႔ အေျခအေန ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာ Capacity လိုအပ္တာထက္ မ်ားေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေန မွာ Fan Capacity အျပည့္ ေပးခဲ့မယ္ ဆိုရင္ ဆိုးက်ိဳးက Pressure Built-up ျဖစ္လာၿပီး တံခါးဖြင့္လို႔ မရႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေန က IBC ရဲ့ Door Force : 133 N (30 lbf) မေက်ာ္ဘို႔ ဆိုရင္ Pressure 0.25in.wg (62 Pa) ေလာက္ေရာက္လာရင္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ စကာၤပူရဲ့ Max Door Opening Force - 110N နဲ႔ ဒီဇိုင္း လုပ္ထားရင္ေတာ့ 50 Pa ေလာက္မွာတင္ ထိေနပါၿပီ။ ဒါကို ထိန္းႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ေအာက္က နည္းေတြထဲ က တစ္နည္းနည္း နဲ႕ ထိန္းနိုင္ပါတယ္။
  1. Variable Frequency Drive
  2. Relief Dampers (Barometric Dampers)
  3. Fan Air Flow By-Pass
  4. Fan Blade / Adjustable Guide Vanes
- The effect of Fan over-sizing
- VSD has its limits too.
Control of System Operation
- Activate Automatically in the Events of Fire Signal (upon Fire Alarm / Sprinkler System Activation)
- Must be Powered by Emergency Power Supply Systems

Design Calculations
Pressurization Systems ေတြ ကို ၾကည့္ရင္ အဓိက ေတြ႕ရမွာ ေတြကေတာ့
1. Staircase (Stairwell) Pressurization
2. Fire Lift Lobby Pressurization
3. Pressurization of Escape Route (including Corridors)
တြက္ခ်က္တဲ့ သေဘာတရား က ေတာ့ သိပ္မကြာ လွပါဘူး။
1. Required Air Flowrate
  1. List Door Types and Leakage
  2. Calculate Air Leakage through Closed Doors (A)
  3. Estimate Air Flow through Opened Doors (B)
  4. Fan Capacity = A + B + allowance for other leakages (shafts, wall, etc.) [e.g. 1.35 x (A+B)]
2. Required Fan Pressure
  - Required Pressure = Minimum Pressure Required + Friction Losses
3. Sample Design Calculations
  စာဖတ္သူ မွီျငမ္းႏိုင္ဘို႔ နမူနာ တြက္နည္း ႏွစ္ခု Excel Spread Sheet ကို Media Fire မွာ တင္ေပးထားပါတယ္။ M'sia Fire Stair Pressurization Sample.xls
4. Duct Sizing
  Duct Size တြက္တဲ့ အခါ ၤFlow Velocity = (Flowrate / Free Area) < 10 m/s ရႏိုင္ရင္ ေတာ့ ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရႏိုင္တဲ့ Space Constraints အရ 14 m/s ေလာက္ အထိ ဒီဇိုင္းလုပ္ရႏိုင္ပါတယ္။ 14m/s ထက္ေတာ့ မေက်ာ္ပါေစနဲ႔။ Velocity မ်ားလာတာ နဲ႔ Pressure Loss မ်ားလာတာ မို႔ Fan Capacity ပိုလိုအပ္မွာ ကို လည္း သတိထားရပါမယ္။( Free Area ဆိုတာ ကို အထူးသတိ ထားပါ။ အထူးသျဖင့္ Architect နဲ႔ ေျပာတဲ့ အခါ Free Area ရဘို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ Masonary Shaft ထဲမွာ Sheet Metal Duct ထည့္ခ်င္ခဲ့ရင္ လိုအပ္မဲ့ Shaft Size က Free Area ထက္ အမ်ားႀကီး ပိုႏိုင္ပါတယ္။)
5. Pressure Balancing
  Pressure ညီဘို႔ အတြက္ Multiple Injection ေပးရပါတယ္။ Fan နဲ႔ကပ္ရက္ ကေန တိုက္ရိုက္ ေပးတဲ့ အခါ အနီးဆံုး တံခါး မွာ ျပႆနာ အႀကီးအက်ယ္ ေပးတတ္ပါတယ္။
6. စာေရးသူ မွတ္ခ်က္။
  Pressurization Systems ေတြ ကို အေျခခံ အေန နဲ႔ နားလည္ႏိုင္ဘို႔ တင္ျပေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနရာေဒသ ကိုလိုက္ၿပီး ပိုမို အေသးစိတ္ ရႈတ္ေထြး တဲ့ Calculations ေတြလည္း လိုအပ္ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီစနစ္ ကို ႏိုင္ငံတိုင္းလို မွာ Fire Protection Specialist Engineer ေတြ က တာဝန္ယူ ဒီဇိုင္းလုပ္တာပါ။ စာေရးသူ က Fire Protection Specialist Engineer တစ္ေယာက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစနစ္ ဒီဇို္င္း ေတြ ကို ျပန္စစ္တာ၊ Consultant နဲ႔ ညိွႏိႈင္းတာေတြ အတြက္ အသံုးခ် တဲ့ အေျခခံ ေတြ ကို မွ်ေဝေပးတာ သာ ျဖစ္ပါတယ္။
Smoke Control မိတ္ဆက္
- ဒီအေၾကာင္း အေသးစိတ္ မေရးႏိုင္တာမို႔ စာဖတ္သူ ေလ့လာႏိုင္ဘို႔ Procedure Check List ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။
  1. Is it required? Check Code & Regulations
  2. Smoke Compartments / Zones and Location of and Smoke Curtains, Fire Shutters, etc.
  3. What is Occupancy? –> What is Fire Size? (Heat Capacity)
  4. Is it Engineered Smoke Control (or) Prescribed Smoke Control? If Engineered Smoke Control, Computational Fluid Dynamics Comes in
  5. Capacity Calculation: Air Changes Method (or) Smoke Capacity Method
  6. Calculate Smoke Capacity (Check if the zone is protected by sprinkler system, if protected building Heat Capacity could be limited at Lower value)
  7. Determine Smoke Vent, Fresh Air Makeup and Fan Capacity Based on the calculated smoke Capacity
  8. Air Distribution (Ducting, Fresh air Diffusers, Exhaust Air Grills, Fans, Ductless Fans, etc.)

References:

ASHRAE Handbook: HVAC Applications, : " Chapter 52: Fire and Smoke Management ", 2007
International Code Council (ICC) : Codes
1. International Mechanical Code : " Chapter 5, Sec 513: Smoke Control Systems", 2003
2. International Building Code : "Section 909: Smoke Control Systems; Section 1008: Doors, Gates And Turnstiles", 2003
Singapor Standard : Code of Practices
1. CP 13 : "Code of practice for mechanical ventilation and air-conditioning in buildings", 1999 [Revised As SS 553 : 2009]
2. Fire Code 2007 Master, : " CHAPTER 7: Mechanical Ventilation and Smoke Control Systems ", 2007
Malaysia Regulations
1. Uniform Building Bylaw
2. Guide on Fire Protection Systems in Buildings (Red Book )

Web-Links:

Green Mark Rating	Peak Building Cooling Load (RT)
	< 500	≥ 500
	Efficiency ( kW/RT)
Certified	0.80	0.70
Gold	0.80	0.70
Gold^Plus	0.70	0.65
Platinum	0.70	0.65

Normal Annual Operating Hours	Maximum Recommended Water Velocity
Normal Annual Operating Hours	I.P (fps)	S.I (m/s)
1,500	12	3.6
2,000	11.5	3.5
3,000	11	3.3
4,000	10	3
5,000	9	2.7
8,000	8	2.4

Service	ΔP*	Velocity
Service	ΔP*	(m/s)	( ft/s )
Chilled Water	< 40	< 2.4	< 8.0
Condenser Water	< 50	< 2	< 6.6

Mechanical and Electrical Engineering for Building Services

Water Cooled Chiller Plant Efficiency and Singapore Green Mark Program

Water Pipes Sizing

Introduction: MEP Systems & Water Pipes

1.A. Pipe Flow Application

Testing & Commissioning Process for MEP Systems

Self-Study Guide for Revit MEP 2010 - 2011

ျမန္မာျပည္ ၿမိဳ့ေတာ္ ေစ်းမ်ား နဲ႔ မီး ေဘးကာကြယ္ေရး။

Understanding Automatic Fire Sprinkler (Wet) System Drawings (Singapore)

System Operation and Components

ပံုမွန္ အေျခအေန

အေရးေပၚ အေျခအေန

Testing and Maintenance

System Components

Understanding Automatic Fire Sprinkler System Drawings

Overall Schematic Drawing

Notes, Legends & Abbreviations

Floor Plans

Standard Details

Checking with Code of Practices

Check Hazard Class

Check Tank Capacity

Check Pumps Capacities

Check Sprinkler Control Valve and Area Served

Check Pipe Sizes

Check Sprinkler Spacing

Check Special Sprinkler Provisions

Relation with Other Building Drawings

Structural Drawings

Architectural Drawings

Mechanical & Electrical Drawings

Basic Design Considerations

Pictures of Some Major Equipments In Automatic Fire Sprinkler (Wet) Systems

Sprinkler Alarm Valve Assembly

Sprinkler Flow Switch

Pressure Switch

Sprinkler Water Storage Tank

References

Smoke Control Part 1: Pressurization Systems In Building